Densaýlyq • 19 Mamyr, 2023

Qaýipti dertten qorǵana bilińiz

470 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Tilge tıek etip otyrǵanymyz – AITV/JITS indeti. Qarapaıym tilmen aıtqanda, AITV (adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy) juqpasy JITS-tiń (juqtyrylǵan ımmýn tapshylyǵy sındromy) basty sebebi bolyp sanalady. Ol AITV juqtyrǵan adamnyń qany, sháýeti, qynap suıyqtary, ana súti, deni saý adamǵa basqa da bıologııalyq suıyqtyqtar arqyly berilýi múmkin. Nashaqorlardyń ıne men shprısti birneshe ret paıdalanýy da AITV-nyń esirtki qoldanýshylar arasynda taralýyna ákelip soǵady.

Qaýipti dertten qorǵana bilińiz

Sońǵy málimetterge júgin­sek, elimiz boıynsha AITV/JITS-tiń tirkelý deńgeıi tó­men­demeı tur. Bul, birinshi­den, Astana qalasynda jan-jaq­tan, sonyń ishinde ártúrli jaǵ­daılarmen kórshi elderden bas­saýǵalap kelgenderdiń sho­­ǵyr­­lanýyna, ekinshiden, ja­star­dyń beıádeptilikke salynyp, kezdeısoq jynystyq janasý kezinde saqtyq sharalaryn paıdalanbaýyna baıla­nysty bolyp otyr.

Osyǵan oraı Astana qala­sy boıynsha AITV-nyń jy­nys­tyq jolmen juǵý deń­geıi kúrt artty, ıaǵnı 85 paıyz­ǵ­a jetti. Sonyń ishinde gomo­sek­sýaldyq taralý ótken jyl­dyń birinshi toqsanyndaǵy kór­set­kishpen salystyrǵanda 2 esege ósken, ıaǵnı 26 paıyzdy quraıdy. Qaýipti dertti juq­tyrǵandardyń 66 paıyzy – 20-39 jas, 33 paıyzy – 40-49 jas aralyǵyndaǵylar, 11 paıyzy – 50-den joǵary jastaǵy adamdar.

Degenmen, elimizde AITV vırýsynyń aldyn alý, juq­panyń ósý deńgeıin tómendetý maqsatynda kóptegen is-shara­lar júrgizilip jatyr. Medısı­na ǵylymy da emdeýdiń jańa ádisterin izdep qana qoımaı, osy juqpamen kúreste jańa tıimdi dári-dármekter men turmys­ta yń­ǵaıly qoldaný ádisterin en­gizý ústinde.

Sońǵy ýaqytta juqpany eks­­press-test arqyly jyldam anyq­­­taý pasıentter arasynda óte qarapaıym ádis retinde ke­ńinen qoldanylyp keledi, ári tur­ǵyndardyń tekserilýge qy­zyǵýshylyǵy arta tústi. О́ıt­­keni, burynǵydaı synama nátı­jesin birneshe kún tosýdyń qa­jeti bolmaı qaldy.

 Osy turǵydan Astana qalasy AITV ortalyǵyndaǵy Dostyq kabınetiniń qyzmeti turǵyndar arasynda tanymal, ári qolaıly bolyp otyr. Ásirese AITV ınfeksııasy jynystyq juptyń nemese otbasylyq juptyń bi­reýinde anyqtalǵan bolsa, onyń serigin juqpadan saqtap qalý múmkindigi bar. Munyń ózi olar­dyń ózara qarym-qatynastaryn buzbaı, odan ári jalǵastyrýǵa da septigin tıgizedi. Naqtyraq aıtsaq, vırýs naýqastyń jy­nystyq serigine juqpas úshin belgili merzimge tegin dárilik em taǵaıyndylady. Qoldanylatyn dáriler músheqap qoldanbasa da juǵý qaýpin tómen­detedi. Soń­ǵy kezde júkti áıelderdi emha­nalardaǵy áıelder konsýl­tasııasyna tirkeýge alǵan kezde mindetti túrde olardyń ju­baılary, nemese jynystyq serik­teri AITV ınfeksııasyna tek­seriledi. Eger sol kezde synama oń nátıje kórsetse, onda júk­ti áıelge mindetti túrde tegin dári­lik em taǵaıyndalady. Bul ádis – ana men sábıdi AITV-dan aman saqtaý úshin taptyrmas em.

AITV kúndelikti turmysta tamaq, sý, ydys, tósek, júzý, sú­ıi­sý, qushaqtasý, amandasý, kıim-keshek, monshaǵa túsý, ján­dik shaǵý, ortaq dárethana arqy­ly juqpaıtynyn aıta ketken jón.

Al kez kelgen jaǵdaıda AITV-ǵa qatysty másele týyn­dasa, bizdiń mekemeniń bilikti ma­mandarynyń kómegimen ty­ǵyryqtan shyǵý múmkindigi bar. Ol úshin Astana qalasynyń JITS ortalyǵyna habarlasyp, tekserilip, keńes alyńyz:

Bizdiń mekenjaıymyz: I.Esen­berlın kóshesi, 5/1.

Senim telefony: 38-04-64 .

 

Jumagúl SMAǴULOVA,

Astana qalasy ákimdiginiń

«AITV ınfeksııasynyń aldyn alý ortalyǵy» MKQK

epıdemıolog dárigeriniń kómekshisi