Taza.kz
Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
4078 materıal tabyldy

Ǵylym • 09 Sáýir, 2026

Farabıtanýdyń eleýli belesi

Byltyr Shyǵystyń ǵulama oıshyly, uly jerlesimiz Ábý-Nasyr ál-Farabıdiń 1155 jyldyq mereıtoıyna arnap ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti fılosofııa kafedrasynyń ǵalymdary el Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev pen QazUÝ rektory Janseıit Túımebaevtyń alǵy sózderimen qazaq tilinde alǵash ret «Farabı­taný» atty 20 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn jaryqqa shyǵardy.

Tanym • 09 Sáýir, 2026

Shaǵataı ádebıeti

Abdýraýf Fıtrat (Abdýrahımýǵlı) – ózbek halqynyń birtýar tulǵasy. 1886 jyly Buhara qalasynda dúnıege kelgen. Ol áýeli moldadan saýat ashyp, keıin ataqty «Mir Arab» medresesinde bilimin jetildirdi. Bul tusta Ismaıyl Gaspyraly reformasy Buharaǵa da jetken. О́lke oqyǵandary jádıtshildikti meńgerý maqsatynda Baqshasaraı men Ystanbulǵa adamdaryn arnaıy jiberip, bilim júıesindegi tájirıbesin úırendi. Abdýraýf 1909–1913 jyldary Osmanly eli astanasynda oqydy. О́z jurtynda «Tarbııaı atfol» atty jastar uıymyn qurdy. Jas daryn jádıtshildikpen eseıip, jetildi. Fıtrattyń Túrkistan rýhanııaty tarıhyndaǵy mańyzdy eńbegi – 1918 jyly «Chıǵatoı gýrýngı» (Shaǵataı bási) uıymyn qurýy edi. Ol 1919–1923 jyldary Buhara halyq respýblıkasynda túrli basshylyq qyzmet atqardy.1924 jyly Máskeýdegi Shyǵys tilderi ınstıtýtynda sabaq berdi. Ádebıettiń barlyq janrynda jazdy. Sonymen birge túrki ádebıeti tarıhy týraly eleýli zertteý­ler jarııalady. Aǵaıyn ózbek eli úshin Abdýraýf Fıtrat bizdiń Ahmet Baıtursynulyndaı asa qadirli. Osyndaı iri tulǵa saıası qýǵyn-súrgin kezeńinde NKVD tarapynan 1937 jyly ustalyp, 1938 jyly 5 qazanda naqaq atylǵan. Tómende «Egemen Qazaqstan» gazeti oqyrmandaryna 1929 jyly «Qyzyl qalam» jınaǵynda jarııalanǵan Fıtrattyń túrki  rýhanııaty tarıhynda mańyzdy «Shaǵataı ádebıeti» atty maqalasyn usynyp otyrmyz.

Ǵylym • 09 Sáýir, 2026

Dáýleskerler týraly tyń izdenis kerek

Qurmanǵazy shyǵarmashylyǵyn zertteýdegi jańa izdenister týraly sóz qozǵaǵanda akademık Ahmet Jubanovtyń eren eńbegin aıtpasqa bolmas. Sebebi ol ǵylymı-izdenýshilik baǵytyn XIX ǵasyrda ómir súrgen aýyzsha kásibı halyq kompozıtory Qurmanǵazynyń shyǵarmashylyǵyn zertteýden bastap, kúıshilik ónerin jan-jaqty saralap, ulylyǵyn búkil halyqqa tanytty. Bul rette ǵalymnyń alǵash qazaq tilinde shyǵarǵan «Qurmanǵazy» (1936, 1960, 1961, 1978) eńbeginiń orny erekshe.

Inflıasııa • 09 Sáýir, 2026

Kiris artyp, ınflıasııa tómendedi

Bıylǵy birinshi toqsanda bıýdjet kirisi artyp, ınflıasııa qarqyny birshama baıaýlaǵany baıqaldy. Sarapshylar muny QQS mólsherlemesiniń ózgerýinen keıingi qysqamerzimdi baǵa ósiminiń áseri birtindep basylǵanymen baılanystyrady. Byltyrǵy jyldyń sońy men bıylǵy qańtar-aqpan aılarynda bul faktor ekonomıkaǵa sińip, qazir ınflıasııaǵa aıtarlyqtaı yqpal ete qoımady.

Saıasat • 09 Sáýir, 2026

Oǵyz órkenıetin ulyqtaǵan kórme

Ystanbulda oǵyzdardyń tarıhı jáne mádenı murasyna arnalǵan «Oǵyz fenomeni: Uly daladan Anadolyǵa deıin» atty halyqaralyq ǵylymı konferensııa men kórme ótti. Is-sharaǵa Senat depýtaty Rýslan Rústemov te qatysty.

Týrızm • 09 Sáýir, 2026

Týrıstik maýsymǵa ázirlik jaıy talqylandy

Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva men Týrızm jáne sport mınıstri Erbol Myrzabosynov Jetisý oblysyndaǵy týrıstik ınfraqurylymnyń jazǵy maýsymǵa daıyndyǵymen tanysyp, Alakól jaǵalaýyndaǵy negizgi nysandardyń jaı-kúıin tekserdi.

Saıasat • 09 Sáýir, 2026

Senator Mońǵol elshisimen kezdesti

Senat depýtaty Darhan Qydyráli dıplomatııalyq mıssııasy aıaqtalǵan Mońǵolııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Dorj Baıarhýýmen kezdesti.

Saıasat • 09 Sáýir, 2026

Adam qaýipsizdigine qatysty zańdar qaraldy

Elimizde psıhologterdiń qyzmetin retteıtin derbes zań qabyldanbaq. Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen ótken otyrysta depýtattar «Psıhologııalyq qyzmet týraly» zań jobasyn birinshi oqylymda maquldady. Sondaı-aq «Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» zańǵa túzetýler engizdi.

Saıasat • 09 Sáýir, 2026

Saýda-ekonomıkalyq kelissóz pysyqtaldy

Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Roman Sklıar Koreıa Respýblıkasy Prezıdentiniń arnaýly ókili – Prezıdent Ákimshiliginiń basshysy Kan Hýn Shıkpen jáne Koreıa Respýblıkasynyń Saýda, ónerkásip jáne resýrstar mınıstri Kım Chon Kvanmen kezdesti.

Mıras • 08 Sáýir, 2026

Ábishtiń qoltańbasy

2001 jyldyń maýsymy. Taraz qalasyna qazaqtyń shandoz qalamgeri Ábish Kekilbaıuly keledi. Bir jyldan keıin Astanadaǵy «Elorda» baspasynan jaryqqa shyqqan «Talaıǵy Taraz» kitabyna túrtki bolǵan materıaldar jınaı bastaǵan kez.

Iаndeks.Metrıka