Rýhanııat • 14 Maýsym, 2025
Ortalyq Azııa elderinde «Sı Szınpınniń súıikti qanatty sózderiniń» halyqaralyq nusqasy kórsetiledi
Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan jáne О́zbekstannyń asa iri buqaralyq aqparat quraldary bıylǵy 16 maýsymda Qytaı medıakorporasııasynyń «Sı Szınpınniń súıikti qanatty sózderi» (halyqaralyq nusqasy) telejobasyn kórsete bastaıdy. Jobany iske qosý QHR Tóraǵasy Sı Szınpınniń Qazaqstanda ótetin «Ortalyq Azııa – Qytaı» ekinshi sammıtine qatysýyna oraılastyrylǵan.
Ańdatpa • 14 Maýsym, 2025
15 maýsym - «Ulpan» Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatrynda Ǵabıt Músirepovtiń «Ulpan» dramasy qoıylady. Rejısseri – Gúlnaz Balpeıisova.
Ádebıet • 14 Maýsym, 2025
Ádebıet álemine súbeli úles qosyp júrgen qalamgerler elimizdiń ár túkpirinen tabylady. Alaıda olardyń birqatary ádebı ortadan jyraq. Kitaptary kóp nasıhattala bermeıdi. Sondyqtan ózderi de jıi atalmaıdy.
Ádebıet • 13 Maýsym, 2025
Jazýshy – adamzattyń janashyry
Belgili jazýshy Dıdahmet Áshimhanulynyń «Jyndy jel» atty kesek áńgimesi jer betindegi adamdardyń birtindep nárinen, tamyrynan, barynan aırylyp, birtekti, qaradúrsin qalypqa túsetin qaıǵysyn arqaý etken. Ańyzdyń astarynda shynaıy ómir tunyp tur. Qazirgi zamanda álemdi ekige bólý ıdeıasy, kapıtalıstik qoǵam, artyq adamdardy bıorobot, dáliregi qoqys sanaý, násilshildik teorııalary jahandaný úrdisterinde jıi kórinis tabýda. «Oıly adamǵa qyzyq joq bul jalǵanda», – dep Abaı aıtqan qusa-sher osy áńgimeniń astaryn aıqyndaıdy. Jazýshy óz shyǵarmasyn adam balasyn súıgen júrekpen jazsa, osy tektes ırrasıonaldy qasiretke qulap túsý qıyn emes. О́ıtkeni qoǵamda bolyp jatatyn nebir teris qubylystardy kórmeıin dese kózi bar, estimeıin dese qulaǵy bar. Jazýshy árdaıym tek óz qara basyn oılamaıtyn rýhanı sana-sezimniń ıesi bolǵasyn, ózge nársege bas qatyrmas toǵyshar bolmaǵasyn zulymdyqtarǵa jany aýyryp, artyq ýaıym-qaıǵyny júregine qalaısha júktep alǵanyn ózi de ańdamaı qalady.
О́ner • 13 Maýsym, 2025
Túrkistan, Shymkent qalalarynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen «Saltanat» memlekettik bı ansambliniń 70 jyldyǵyna arnalǵan «Bı kerýeni» atty konsert ótti.
Pikir • 12 Maýsym, 2025
Dárilik zattar qaýipsiz ári qoljetimdi bolýǵa tıis
Premer-mınıstrdiń orynbasary Ermek Kósherbaevtyń tóraǵalyǵymen dárilik qamtamasyz etý júıesin reformalaý máseleleri boıynsha jumys keńesi ótti. Kún tártibindegi basty másele – Joǵary aýdıtorlyq palata (JAP) júrgizgen memlekettik aýdıttiń qorytyndysy.
Ýnıversıtet • 12 Maýsym, 2025
Sapaly bilim – senimdi bolashaqtyń kepili
Básekege qabiletti maman tárbıeleý kez kelgen eldiń kún tártibinen túspeıtin mindet. О́ıtkeni dana halqymyz ótken ǵasyrdyń ózinde-aq: «Bir jyldyǵyn oılaǵan el – egin egedi, júz jyldyǵyn oılaǵan – aǵash otyrǵyzady, al myń jyldyǵyn oılaǵan – bilimdi urpaq tárbıeleıdi», dep urpaq tárbıesiniń qanshalyqty jaýapty ekenin aıqyndap bergen. Al búgingi biz ómir súrip otyrǵan HHI ǵasyr – tehnologııalar ǵasyry. Sonymen birge adamı kapıtaldyń qundylyǵy artyp, ıntellektýaldyq damý birinshi orynǵa shyqty. «Bilekke sengen zamanda eshkimge ese bermedik, Bilimge sener zamanda qapy qalyp júrmelik», dep keshegi babalarymyz ósıet etkendeı búgingi qoǵam bilim men ǵylymnyń saltanat quryp, básekege túsken ýaqyty. Mundaı zamanda ulttyń órkendeýi eń aldymen bilim berý júıesiniń sapasyna táýeldi. Uly aǵartýshy Ybyraı Altynsarın óz zamanynyń ózekti máselesine aınalǵan bilim men ǵylym jolyn: «О́ner-bilim bar jurttar…» degen jyr joldarymen-aq bolashaqtyń baǵdary etip kórsetken bolatyn. Bul oılar búgingi kún úshin de asa ózekti.
Tarıh • 12 Maýsym, 2025
Iá, shákirtke sabaq beretin áıel zatyn buryn «muǵalıma» deıtin. Bul Álim – Álıma, Sálim – Sálıma túrindegi arab tiliniń zańdylyǵy (er/áıel) ekeni túsinikti. 1841 jyly Bókeı ordasynda ashylǵan zaıyrly baǵyttaǵy tuńǵysh mekteptiń muǵalim áıelderin dál qalaı ataǵanyn ǵalymdar zertteı jatar. Biraq osy kúni «úshiteldi» (ýchıtel) sol kezdegi atymen emes, musylmansha mekteptiń muǵalimindeı ataǵandyqtan, termınologııa shartty ekenin birden eskerte keteıik.
Rýhanııat • 12 Maýsym, 2025
Elimizde sońǵy jyldary Joshy ulysyna qatysty irgeli zertteýlerdiń júrgizile bastaǵany belgili. Bul oraıda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Ulyq ulys – Altyn Ordanyń 750 jyldyǵy men Joshy hannyń derbes bılikke kelip, taqqa shyǵýynyń 800 jyldyǵyn memlekettik deńgeıde atap ótý – halqymyzdyń tarıhı sanasyn jańǵyrtyp, memlekettik dástúrdi tereń paıymdaý úshin mańyzdy qadam boldy. Osy tarıhı beleste ortaǵasyrlyq derekkózderdi ǵylymı aınalymǵa engizý jumystary da júıeli júzege asa bastady. Sonyń bir aıqyn dáleli – áıgili ǵulama ǵalym, Temir áýletiniń bıleýshisi Myrza Ulyqbektiń «Tarıh-ı arba ýlýs» («Tórt ulystyń tarıhy») atty shyǵarmasynyń qazaq tiline aýdarylýy.
Zań men Tártip • 12 Maýsym, 2025
Azamattardyń irgeli quqy – memleket nazarynda
Adam quqyqtarynyń saqtalýy men qorǵalýy – ár memleket pen qoǵamnyń jalpy adam úshin jaılylyǵynyń bezbeni, eldiń halyqaralyq bedelin qalyptastyratyn kórsetkish.
