Jádiger • 08 Sáýir, 2024
Astana qalasyndaǵy mádenı oshaqtardyń biri – Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń qorynda salmaǵy 10 kılo tartatyn, al kólemi 40h44,5 sm, 408 betten turatyn alyp kitap bar. Bul jádigerdiń baǵasyna qun jetpeıdi. О́ıtkeni bul kitap ıslam áleminiń úshinshi halıfasy Osman Affannyń tusynda jazylǵan.
Pikir • 03 Sáýir, 2024
Qaıratker tulǵa Amangeldi Aıtalynyń «Altyn Orda» gazetinde (19 naýryz, 2009 jyly) jarııalanǵan suhbatynda: «Otarshyl ıdeologııa 1 qańtardy Jańa jyl retinde sanamyzǵa tereń sińirdi. Qazir kópshilik halyq 22 naýryzdy kútkennen góri 1 qańtarǵa asa mán beredi. Bul – sanaǵa sińgen dástúrdiń kúshtiligi. Endi osy qalyptasyp, sanaǵa sińisti bolyp ketken dástúrdi ómirden, psıhologııamyzdan qalaı shyǵaryp, Naýryzdy toılaýǵa kóshemiz?», degen edi.
Jádiger • 31 Naýryz, 2024
Kórnekti jazýshy Júsipbek Aımaýytuly (1889 - 1931) pedagogıka, psıhologııa salasynan qundy oqý quraldar jazyp qaldyrǵan. Sonyń biri – 1924 jyly Orynborda 3500 tırajben jaryq kórgen, 186 bettik «Tárbıege jetekshi» (Bala oqytýshylarǵa) atty kitaby. Bul eńbekke bıyl 100 jyl tolyp otyr.
Tanym • 22 Naýryz, 2024
Kúntizbelik esep boıynsha Ulý jyly kúlli ǵalamnyń qaqpasyn ashyp kirdi. Bul jyl týraly halqymyzdyń aýyzeki folklorynda: «Aıańdap besinshi jyl ulý keler, Sypaıy kóńilińe jylý keler, Maýsymda berekesin mol ǵyp berip, Kóńildi jabyrqatpaı túzý keler» deıtin bir shýmaq bar. Osyǵan qaraǵanda, jańa jyl – jarqyn kúnderdiń bastaýy, jaqsylyq pen jaılylyqtyń bekem turaǵy, bereke men birliktiń tunyq bulaǵy bolar degen úmit mol.
Jádiger • 14 Naýryz, 2024
Kúıik han (Gúıýg han) – Shyńǵys qaǵan negizin qalaǵan kóshpeli Mońǵol ımperııasynyń úshinshi uly hany hám О́gedeıdiń tuńǵysh uly. 1246–1248 jyldary taq ıesi atanǵan. Bul tulǵa týraly ataqty saıahatshy, mońǵol ústirtine tuńǵysh tabany tıgen eýropalyq ári handy kózimen kórgen ıtalııalyq dindar Plano Karpını «Liber Tatarorum, Liber Tatarorum» («Tatarlar týraly jazba») atty esteliginde: «Kúıik orta boıly, qýlyq-sumdyqqa jetilgen, aqyly ushqyr, tákappar adam» dep jazypty.
Zerde • 15 Aqpan, 2024
Mońǵoldardyń 1219–1224 jyldardaǵy Horezm joryǵynyń nátıjesinde Ertisten Jetisýdyń batysy, Syr boıy, Ústirt, Ázerbaıjan, Grýzııa, búkil Qapqaz, qazaqtyń Saryarqasy, Edil, Don, Dýnaı, Azaýly boıy, keıin, 1238–1240 jyldary búkil Rýs jeri Kıevpen qosa, Bolgarııaǵa deıingi alyp aımaq Joshy hannyń ıeligine ótip, álemde «Joshy ulysy» deıtin úlken ımperııa paıda boldy.
Pikir • 14 Aqpan, 2024
Uly oıshyl, ǵulama ál-Farabı babamyz «Tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy degen» eken. Osyǵan qaraǵanda, bilimniń ózegi – tárbıe ekeni anyq. Iаǵnı kúlli adam balasyna ortaq jaqsy qasıetterdi jas býynnyń tolyq boıyna sińirmeı turyp, bergen bilim qýraǵan aǵash sııaqty eshqashan jemis bermeıdi.
Jádiger • 08 Aqpan, 2024
Aqyn Maǵjan Jumabaev «Erte kúnde otty kúnnen ǵun týǵan, Otty ǵunnan ot bop oınap men týǵam» degendeı, bizdiń ejelgi ata-babamyzdan qalǵan mura kóp. Kúlli Eýrazııa dalasynda ǵundarǵa tán 13 qorǵan-keshen bolsa, osylardyń 9-y mońǵol dalasynda eken. Ishindegi eń kólemdisi ári óte qundy jádigerler tabylǵan nysan – Noın Ýla kesheni. Bul jerden tabylǵan tarıhı jádigerler dúnıejúzilik arheologııaǵa zor tóńkeris ákeldi. Bıyl osy jańalyqtyń ashylǵanyna 100 jyl tolyp otyr.
Mereke • 07 Aqpan, 2024
Memleket basshysy «Egemen Qazaqstan» gazetindegi suhbatynda: «Naýryz – jańarý men jańǵyrýdyń sımvoly. Sondyqtan tól merekemizdiń mazmunyn baıytyp, ony barynsha erekshelep, jańasha atap ótýimiz kerek», dep aıtqan edi.
Jádiger • 24 Qańtar, 2024
1973 jyldyń 18 sáýirinde jazýshy, qoǵam qaıratkeri, akademık Sábıt Muqanov 73 jasynda Almaty qalasynda dúnıeden ótti.
