Jádiger • 07 Qyrkúıek, 2023
Táýelsizdik jyldary tabylǵan qundy qazynamyzdyń biri – Taldy hanzadasy. 2009-2010 jyldary arheolog Arman Beısenovtiń jetekshiligimen Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdany ortalyǵynan 44 shaqyrym qashyqta ornalasqan obaǵa qazba jumystary júrgizildi. О́ńirde bir-birine jalǵasyp jatqan jeti qorǵan-oba tizbegi Taldy ózeni ańǵaryn kólbeı qonys tepkendikten ǵylymı tilde «Taldy qorǵandary» degen ataýǵa ıe.
Tarıh • 05 Qyrkúıek, 2023
Qazaq óneriniń janashyry, etnograf-zertteýshi, Qazaqstannyń tuńǵysh Halyq ártisi Aleksandr Vıktorovıch Zataevıch 1920 jyldan bastap ózi ómirden ótken 1936 jylǵa deıin 16 jyl qazaq ónerin úzdiksiz zerttedi. 2000 án men 50-ge tarta kúıdi qaǵazǵa túsirdi. Nátıjesinde, «Qazaqtyń 1000 áni» (1925 jyl) jáne «Qazaq halqynyń 500 án-kúıi» (1931 jyl) atty eki irgeli eńbek jazyp qaldyrdy.
Ádebıet • 04 Qyrkúıek, 2023
Qazaq halqynyń ádebı-mádenı keńistigi zor. О́ıtkeni respýblıka shekarasynan tys jerde halqymyzdyń úshten bir bóligi ómir súrip jatyr. Úlken tarıhshy-ǵalym Zardyhan Qınaıatuly aıtqandaı, «olar da án salyp, ádebıet jasaǵan». Sonyń biri – baıólkelik qazaqtar arasynan shyqqan daryndy qalamger, ólke tarıhynda tuńǵysh roman jazǵan jazýshy Eleýsiz Muqamádıuly.
Suhbat • 24 Tamyz, 2023
Jádiger • 20 Tamyz, 2023
Táýelsizdik jyldarynda elimizdiń rýhanı qazynasyna qosylǵan qundylyqtyń biri – Batys Qazaqstan oblysy Terekti aýdany jerinen tabylǵan Taqsaı hanymy (keı derekte abyz áıel).
Elorda • 09 Shilde, 2023
Esil boıyndaǵy eski qala: Bozoqtyń ótkeni men búgini
Jańa astana taqyr jer, taıǵaq ólkede ǵaıyptan paıda bolǵan joq. Oǵan dálel – elordanyń batysy Úrker shaǵyn aýdanynyń soltústik qaptalynda ornalasqan Bozoq qalashyǵy. Bul nysan hronologııalyq turǵydan – ejelgi túrik, ortaǵasyrlyq qypshaq, keıingi Altyn Orda kezeńin bastan ótkergen, ıaǵnı daladaǵy qala mádenıetiniń úlgisi ispettes ári sonymen qatar búgingi Astanamyzdyń irgetasy ekeni tolyq dáleldendi.
Tarıh • 06 Maýsym, 2023
О́tken HH ǵasyr basynda álem tarıhynda asa kúrdeli ózgerister oryn aldy. Sonyń alǵashqysy – 1905-1907 jyldary patshalyq Reseıde tolqý týdyrǵan birinshi tóńkeris bolsa, ekinshisi – 1911 jyly sındik Qytaı elinde úsh júz jyl ústemdik júrgizgen mánji bıligi qulap, qoǵamdyq-saıası ahýaldyń ózgerýi. Osy tusta jańadan qurylǵan Qytaı memleketin yqpaldy áskerı generaldar, saıasatkerler jeke-jeke bólip alyp bıleýge kóshti. Atap aıtqanda, Sychýan provınsııasyn bir general menshiktep alsa, taǵy bir general Iýan Shıkaı parlamentti taratyp, eldiń negizgi bóligin óziniń basqarýyna kóshirdi. Al Shyńjan ólkesi men Mońǵolııa ýaqytsha býferlik kúıde boldy.
Jádiger • 22 Mamyr, 2023
Astana qalasyndaǵy Iýnýs Emre atyndaǵy Túrik mádenı ortalyǵy ótken jyldary elorda tórinde «Osmanly memleketi men Orta Azııa handyqtary qarym-qatynas qujattary» atty kórme uıymdastyrdy. Osynda 1703 jyldan 1730 jylǵa deıin Osmanly ımperııasyna bılik júrgizgen III Ahmet sultanǵa joldanǵan qazaq hany Qaıyptyń hattary qoıyldy.
Oqıǵa • 09 Mamyr, 2023
Resmı derekkózge júginsek, qan maıdanǵa Qazaqstannan attanǵandardyń 410 myńy qaıta oralmaǵan. Bul jaýyngerlerdiń 350 myńy qazaq ultynyń ókili bolsa, osylardyń 271 myńy habar-osharsyz ketkender qatarynda eken. Sol habarsyz ketken kóp qazaqtyń biri – Qaıyrjan Tikshekeev esimdi jaýyngerdiń múrdesi 2020 jyldyń naýryz aıynda Ýkraınanyń Kıev oblysyna qarasty Makarovskıı aýdanynyń Borovka selosy mańynan tabyldy. Sol jyldyń qazan aıynda qazaq jaýyngeriniń súıegi Astana qalasyna ushaqpen jetkizilip, elordadaǵy Áskerı-tarıhı mýzeıde marqumdy ulyqtaý is-sharasy ótkizilgen soń, kindik qany tamǵan Dáýqara aýylyndaǵy ata-baba qorymyna jerlendi. Osylaı qatardaǵy soldat Qaıyrjan Tikshekeevke 80 jyldan keıin ǵana týǵan jerinen topyraq buıyrdy.
Tarıh • 09 Mamyr, 2023
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhynda Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyn alǵan fashıst Germanııa áskeri Vermahtyń kishi komandıri ulty nemis jigiti bolǵanyn kóbimiz bile bermeımiz. Bul batyrdyń aty-jóni – Frıs Shmenkel (Fritz Schmenkel) eken.
