Jádiger • 16 Qazan, 2023

Júsip ata jazbasy

380 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

El aýzynda saqtalǵan ańyz – ápsana derekterde Qoja Ahmet Iаsaýıdiń shákirti sanalatyn áýlıe, pir Júsip atanyń qoljazbasy tabylǵany týraly málimetti Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıtetiniń baspasóz qyzmeti taratty.

Júsip ata jazbasy

Resmı málimetterde Júsip ata HII ǵasyrda ómir súrgen jáne ejelgi jazbalarda «Ǵashyq Júsip» atymen áıgili adam deıdi. Iаǵnı bul tirkes ǵulama ǵalym bir Alla­nyń ilimine qumar-ǵashyq boldy degen sóz.

Bul áýlıeniń kesenesi. Túr­kistan qalasynan 25 shaqyrym jerde eski Iqan aýylynda or­nalasqan. О́tken ǵasyr basynda keseneniń ishi tolǵan kitap bolǵan deıdi kónekózder. О́kinishke qaraı, keńes úkimeti bul qundy jádigerdiń kóbin 1930 jyldary joıyp jibergen-mys.

Júsip atanyń urpaqtary bar­shylyq. Áýlet shejiresinde: Kamalıddın – Súleımen – Omar – Jıen – Syddyq atty ata­larynyń aty atalsa,  jıeni Iqan qojadan taraıtyn Ata qoja urpaǵy Sharafýddın áýlıeniń ısynat-tizbegi jazylypty.

smı

«Uzyndyǵy úsh metr bolatyn qun­dy qoljazba qazir áý­lıe ata­myzdyń urpaǵy elorda turǵyny shejireshi qa­rııa Seıdálim Iýl­dashevtyń qo­lynda saqtaýly tur», deıdi komıtettiń baspasóz hatshysy Mádına Sabyr.

Al qundy jazba aqyıesiniń aıtýyna qaraǵanda, jádigerdi atasy Iýldashqoja saqtap kelgen. – Men tarıhshy emespin, – deıdi Seıdálim aka.  Qol­jazbany bile­di-aý degen adam­darǵa kór­settim, olar mátindi oqyp kórip, mun­da na­sabnama emes tarıh ja­zyl­ǵan deıdi. Iаǵnı hannyń jar­lyqtary, jer-sý ataýlary, ha­lyqtyń tynys-tir­shiligine qa­tysty kóptegen má­limet bar. Jazbadaǵy de­rekterdi to­lyqtaı zertteý ǵalymdardyń enshisinde. Jádiger kezinde qý­ǵyn-súrgin saldarynan jerge kómilip aman qalǵandyqtan, qa­zirgi tańda tupnusqasy joıylý aldynda tur.

«Qundy muralardy joǵalt­paı saqtaý – bolashaǵymyz úshin mańyzdy mindetterdiń biri. Ha­­lyqtyń qolynda saqtalǵan osyn­­daı qundy qujattardy iz­­dep tabýdy basty nazarǵa alyp otyrmyz. Jeke qoldaǵy ta­­rıhı muralardy memleket qor­ǵaýyna alyp, qanshama bel­gisiz derekterdiń betin ashýǵa jáne olardyń bolashaqta joıy­lyp ketpeýine úles qosýymyz kerek», deıdi komıtet tóraǵasy Qýat Borash.