Qoǵam • 25 Qyrkúıek, 2022
Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıymdastyrýymen bıylǵy Balalar jyly aıasynda elimizdiń barlyq memlekettik arhıvterinde júzege asatyn «Arhıv jáne bolashaq urpaq» atty respýblıkalyq joba boıynsha elorda tórinde ornalasqan Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq arhıvinde ashyq esik sharasy ótti.
Rýhanııat • 18 Qyrkúıek, 2022
Alash joly – jankeshtilik pen jasampazdyq úlgisi
Alashtanýshy-akademık Mámbet Qoıgeldıev «Ulttyq saıası elıta» atty zertteý eńbeginde: «Alash ıdeıasy birinshiden – ulttyq demokratııalyq memleket qurýyn, ekinshiden – jerdiń astyndaǵy, ústindegi, kógindegi barlyq baılyq qazaqtyń ózine qyzmet etýin, úshinshiden – qazaqtyń jerinde óndirilgen bir ýys jún sol memleket azamattarynyń ústine toqyma bolyp kıilýin, tórtinshiden – qazaq memleketinde memleket qurýshy ulttyń tili ózge ulttarǵa qaraǵanda ústem bolýyn, besinshiden – ulttyq dástúrge negizdelgen Japonııa úlgisindegi ulttyq demokratııalyq memleket qurýdy ustandy» depti.
Tanym • 13 Qyrkúıek, 2022
Qazaqtyń rýhty aqyny Maǵjan Jumabaev «Paıǵambar» atty jyrynda: «Erte kúnde otty Kúnnen Ǵun týǵan, Otty Ǵunnan ot bop oınap men týǵam. Júzimdi de, qysyq qara kózimdi, Týa sala jalynmenen men jýǵam», dep tolǵaǵanyn bilemiz. Osynda aqyn atamyz aıtqandaı, «otty Kún» men odan týǵan «Ǵun» uǵymy tek obrazdyq kórkem teńeý emes, onyń tarıhı tereń syry bar eken.
Qoǵam • 08 Qyrkúıek, 2022
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bıylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynyń ózegi «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» atty tuǵyrly tarıhı tujyrymdy negizge alyp, Ádiletti Qazaqstandy qurý jolynda túbegeıli jáne jan-jaqty reformalardy tabysty júzege asyrý úshin halyqtyń jańa senim mandaty qajet degendi atap ótti. Ádiletti qoǵamnyń basty ustyny – ashyq básekelestik ornyqqan jáne bárine teń múmkindik beriletini jaıly baıandap: «Ádiletti Qazaqstandy qurý isi endi ǵana bastaldy. Bul baǵdarymyz eshqashan ózgermeıdi, ishki jáne syrtqy ahýal qandaı bolsa da jalǵasa beredi», dep túıindedi.
Tarıh • 01 Qyrkúıek, 2022
Baı-ólke mýzeıi: Qobda beti qazaqtarynyń qazynaly ordasy
Jýyqta Baı-О́lke aımaǵyna barǵan saparymyzda óńir tarıhynan syr shertetin mádenı mekeme ortalyq mýzeıge at basyn burdyq. Bul mádenı oshaq – atalǵan ólkege kelip qonystanǵanyna 165 jyl tolyp otyrǵan osyndaǵy qazaqtardyń etnografııasy, turmystyq mádenıeti hám tarıhynan syr shertetin birden-bir qazynaly orda eken.
Qazaqstan • 29 Tamyz, 2022
Qobda betindegi Qunanbaı jegjaty
О́tken aıda Baı-О́lke aımaǵyna barǵan saparymyzda aqyn-dramatýrg, dańǵyl jyrshy Aqtan Babıuly atyndaǵy ortalyq kitaphanada ótken is-sharaǵa qatystyq. Bıyl týǵanyna 125 jyl tolyp otyrǵan Aqtan aqyn – Mońǵolııa mádenıetine eńbegi sińgen qaıratker jáne Altaı-Qobda qazaqtarynyń ádebı folklorlyq úlgilerin zamanǵa saı damytqan tulǵa.
Qoǵam • 25 Tamyz, 2022
Bala tárbıesi – barshaǵa ortaq
Qazirgi tańda kózin jańadan tyrnap ashqan sábıdiń ózi áke-sheshesiniń qolyndaǵy telefonǵa umtylatyn boldy. Onsyz as iship, aıaq bosatpaıtyn kúıdemiz. O, qudiret zar jylap jatqan sábı qolyna smartfon tıse, jymyń qaǵyp jaıdarlana qalatynyn qaıtesiz. Eki jastaǵy bala anasynyń smartfonyn ashyp-jaýyp ózine qajet dúnıeni taýyp alatyndaı qabiletke ıe bolsa, bes jastaǵy balanyń jekemenshik telefony bar qazir. Osy oraıda, «jas balalarǵa smartfonnyń zııany bar ma, álde joq pa?» degen suraq qazir qoǵamnyń bas aýrýyna aınalatyn túri bar. О́ıtkeni bala tárbıesi – barshaǵa ortaq bolǵandyqtan, bul suraqtan biz de tys qala almaımyz.
Ádebıet • 18 Tamyz, 2022
Jyrdyń jezkıigi Aqyn Kákimbek Salyqov jaıly tolǵaý
El astanasy Alataý bókterinen Arqaǵa aýǵan qos ǵasyrdyń toǵysynda alashqa aty málim nebir qaıratker tulǵalar elorda tórinen qonys tepti. Solardyń biri hám biregeıi – memleket jáne qoǵam qaıratkeri, «jyrdyń jezkıigi» atanǵan aqyn Kákimbek Salyqov aǵamyz edi. Osy jyldary qalalyq basylym «Astana aqshamy» gazetiniń redaksııasy Jeltoqsan kóshesiniń boıynda-tyn. Dál redaksııamen irgeles Bógenbaı kóshesi men Jeltoqsan kóshesiniń qıylysyna jańadan salynǵan qyzyl úıde aǵamyz turdy. Sál qoly bosaı qalsa, jaryqtyq bálsinip jatpaı redaksııaǵa bas suǵyp, kelip-ketip júrdi. Jaı kelmeıdi, qoǵamnyń betalysy, elimizdegi saıası ahýal jaıly tyń pikirlerin, nıet-peıilin jazyp ákeledi. Kákeńniń ómir joly men shyǵarmashylyǵynan habardar adam retinde ár jolyqqan saıyn birdi-ekili suraq qoıyp, aǵamyzdyń aıtqan jaýabyn jazyp alyp júrdik. Jaryqtyq kóńili túskende áńgimeniń tigisin jatqyzyp, júregińe jetkizip aıtýshy edi. Mine, bıyl qaıratker tulǵanyń týǵanyna 90 jyl tolyp otyr. Osy oraıda balalyq shaǵy qazaqy ortada ótip, keıingi ómiriniń deni keńestik dáýirdiń qazanynda qaınap, KSRO kezinde jeke respýblıka basqarǵan az qazaqtyń biri retinde tarıhta aty qalyp, sonymen qatar oqyǵan mamandyǵy basqa bolsa da, ult rýhanııatyna úlken úles qosqan aǵamyzdyń aýzynan jazyp alǵan dúnıelerdi oraıy kelgende, jastarǵa ǵıbrat, kópke ónege bolar degen nıetpen gazet oqyrmandaryna usynǵandy jón kórdik.
Tarıh • 18 Tamyz, 2022
Kóbimiz bilemiz qazaqta «Kebenek kıgen keledi, kebin kıgen kelmeıdi» deıtin támsil bar. Sol sııaqty aýyzeki tilde «Erdi kebenek ishinde tany» dep te jatady. Sóıte tura kebenektiń ne ekenin kóbimiz bile bermeımiz.
Tanym • 17 Tamyz, 2022
Atam qazaq «el ishi – óner kenishi» dep beker aıtpaǵan eken. Dál osy turaqty tirkestiń rastyǵyna jýyqta týǵan jerge baryp, sol ólkede ósip-óngen aǵaıyndarmen bolǵan áńgime ústinde kóz jetkizgendeı boldyq. Iаǵnı el aýzynan nebir qyzyqty oqıǵalar estidik. Ásirese taý jastanyp, jazıra jamylyp, tumsa tabıǵaty buzylmaǵan ólkede ómir súrgen halyq arasynda nebir tańǵalarlyq, tosyn qyzyqty oqıǵalar kezdesedi eken. Onyń deni qasqyr jaıly hıkaıalar. Sonyń bir shoǵyryn gazet oqyrmanyna usynyp otyrmyz.
