Rýhanııat • 02 Naýryz, 2022
Ata-babalarymyz álimsaqtan ustanyp kele jatqan ıslam dininde «hýbbýl-ýatan mınál-ıman» dep aıtylatyn maǵynasy tereń rıýaıat, ıaǵnı ósıet bar. Bul uǵymdy qazaqsha tápsirlesek, «eldi, otandy, jerdi súıý – ımannan» degendi bildiredi eken. Demek pende balasynyń eli men jerine degen súıispenshiligi hám adal mahabbaty júregine sińgen ıman qýatymen ólshenbek. Abaısha aıtsaq, «Mazlumǵa janyń ashyp, ishiń kúısin, Hareket qyl, paıdasy kópke tısin, Kóptiń qamyn áýelden táńiri oılaǵan, Men súıgendi súıdi dep ıeń súısin». Dana atamyzdyń myna sózin tápsirler bolsaq, ımany kámil, yqylasy kemel adam ǵana elin, jerin, Otanyn súıe alary haq.
Tarıh • 02 Naýryz, 2022
Qaıysbaı balýannan qalǵan belgi
Qytaı-Shyńjań óńirine ataǵy shyqqan Qaıysbaı Iisuly degen áıgili balýan ótken. Balýannyń ómir tarıhyn zerttegen qalamger Baıahmet Jumabaıulynyń paıymynsha Qaısekeń 1890 jyly Shyńjań-Altaı aımaǵynyń Sarǵýsyn degen jerinde dúnıege kelip, 1960 jyly jeltoqsan aıynda Shińgil aýdany, Báıshin qystaǵynda baqılyq bolǵan deıdi.
Rýhanııat • 23 Aqpan, 2022
Qazaq tilinde «Dúbirge toly dúnıe» degen tirkes bar. Bul sóz tegin aıtylǵan joq. Rasynda, ǵalam dúbirge toly. Mysaly, ańyraı soqqan ańyzaq, alaqanshyq aq boran, aqjorǵa burqasyn, ysqyrǵan daýyl, odan qaldy sirkireı quıylǵan aqjaýyn, tasyrlaı tógilgen burshaq, tipti baǵzydan beri kele jatqan tól ónerimiz halqymyzdyń dombyra kúılerinde de dúbir bar. Sondyqtan bolar, baba qazaq myna ǵalamdy dúbirge toly dep biraýyz sózben túıindegen. Osy dúbirlerdiń ishinde eń mańyzdysy, keremeti – jylqynyń dúbiri. Bul jaıly qasıetti Qurannyń «Ǵadııat» súresinde «Tuıaǵynan ot shashyp, alqyna shapqan, dúbirletip dúrkirep jaýdy jaryp kirgen attarǵa sert» degen aıattar bar.
Tarıh • 20 Aqpan, 2022
Elorda tórinen irge tepken L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti «Alash» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń at salysýymen Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Áleýmettik mańyzdy ádebıet» baǵdarlamasy boıynsha jaryq kórgen birneshe kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.
Suhbat • 17 Aqpan, 2022
Erjan Maqpyshuly: Shyńǵys hannyń «Túmenbasy» bolý baqyty buıyrdy
«Egemen Qazaqstan» gazetiniń №24 (30253) 4 aqpan 2022 jylǵy sanynda kóp serııaly «Shyńǵys han» telefılminde «ókil áke» Meńliktiń rólin somdaǵan talantty ártis Dálelhan Qadyrulymen júrgizilgen suhbat jarııalanǵan bolatyn. Osy suhbat barysynda atalǵan teleserıalda taǵy bir basty ról – Naıaha noıannyń obrazyn jasaǵan daryndy akter Erjan Maqpyshuly baýyrymyz týraly da sóz qozǵaǵan edik. Endi mine Úrimji qalasynda turyp jatqan Erjan baýyrymyzben habarlasyp, ekeýara órbigen áńgime barysyn oqyrman nazaryna usynyp otyrmyz.
Ádebıet • 16 Aqpan, 2022
Úlken jazýshy Muhtar Áýezov «Jetisý aqyndarynyń altyn dińgegi» dep baǵa bergen Súıinbaı Aronulynyń beınesi táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary tól valıýtamyz «úsh teńge» arqyly kópshilikke tanys boldy. Aqynnyń bul fotosy ózi dúnıeden ótken soń jetpis jyldan keıin salynsa, ony beınelegen adam qazaq sýret óneriniń maıtalmany Ábilhan Qasteev eken.
Aımaqtar • 10 Aqpan, 2022
Túrkistan qalasynda ornalasqan «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi janynan ǵulama ǵalym Qoja Ahmet Iаsaýıdiń qyzy Gaýhar ana kesenesine kelýshilerge arnalǵan sapar ortalyǵy salynyp jatyr.
О́ner • 09 Aqpan, 2022
Birjan saldyń sýreti qalaı salyndy?
Dástúrli qazaq án óneriniń maıtalmany, dúldúl ónerpaz Birjan sal Qojaǵululynyń artynda sýreti saqtalmaǵan. Biraq Birjan atamyzdyń kópke málim myna bir beınesin salǵan qazaq beıneleý óneriniń iri qaıratkeri Ábilhan Qasteev eken. Ol bul jumysty 1966 jyly tolyq tııanaqtaǵan kórinedi.
Qoǵam • 08 Aqpan, 2022
Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyn úsh dúrkin ıelengen dańqty ushqysh A.I.Pokryshkın «soǵys adam sanyn azaıtady, esesine batyrlardy kóbeıtedi» degen eken. Osy kisi aıtqandaı, 1941-1945 jyldary ǵalamdy dúrliktirgen alapat soǵys qazaq ultyna úsh general syılady. Birinshisi – Sabyr Rahymov 1943 jyly 19 naýryzda áskerı joǵary shen general-maıor ataǵyna qol jetkizse, ekinshisi – Shákir Jeksenbaev 1943 jyly qazan aıynda, úshinshisi – Mońǵolııa áýe kúshteriniń bas qolbasshysy Jaısanyp Múdárisuly 1944 jyldyń sáýir aıynda bul ataqqa ıe bolypty. Bıyl qazaqtan shyqqan tuńǵysh general Sabyr Omarulynyń týǵanyna 120 jyl tolyp otyr.
Rýhanııat • 08 Aqpan, 2022
Jýyqta qolymyzǵa aq qaǵazǵa qara sııamen jazylyp, shekesine «Qart qazasyna» degen taqyryp qoıylǵan segiz shýmaq jyr tústi. Jyrdyń erterekte jazylyp, uzaq ýaqyt saqtalǵany kórinip tur. Qaǵazy sarǵaıyp, mátinniń keıbir bólikteri óshkin tartyp ydyraı bastaǵany baıqalady. Bul jádiger – bilgen qulǵa qundy dúnıe. О́ıtkeni onyń avtory – Shákárim qajy Qudaıberdiulynyń bel balasy Ahat atamyz. Al mátindegi shýmaqtar túgeldeı qapyda qaza tapqan ákeni ańsaǵan zarly joqtaý. Tipti oqyp otyryp «Áke azasy jaıly jyr» degen tirkes tilimizge oralǵandaı...
