Rýhanııat • 27 Qazan, 2020
Qajymuqan jerinen – Qajymuqan eline
Kelesi jyly kúsh atasy, úlken aqyn Syrbaı Máýlenovshe aıtsaq, «Tastardy tastarǵa urǵan túıir kórmeı, Tup-tutas judyryǵy dıirmendeı, Toqpaq san, shombal keýde, shor-shor ıyq, Tutqasy bolsa jerdi úıirgendeı» dalanyń bulshyq eti Qajymuqan Muńaıtpasulynyń týǵanyna 150 jyl tolady eken. Osy dataly merekege baılanysty balýannyń sońǵy tynysy úzilip, jambasy jerge tıgen ólkeniń turǵyndary, ıaǵnı ońtústiktik aǵaıyndar «Qajymuqan jerinen – Qajymuqan eline» atty joba jasap, alda bolatyn balýannyń mereıtoıyn halyqaralyq deńgeıde, ári tanym-tárbıelik turǵydan asta-tók toı úlgisinde emes, tulǵanyń ómirinen keler urpaq ónege-úlgi alarlyq, sonymen qatar sportshy jastar adaldyq pen otansúıgishtik rýhyn boıyna sińirerlik maqsatta bolsa degen mindet qoıyp otyrǵan kórinedi.
Tarıh • 27 Qazan, 2020
Áýeli Kóshim hannyń qaıdan shyqqany týraly tarıhı málimetterge kóz júgirtsek, onyń Sibirdi baǵyndyrýdaǵy basty joryǵy Qaraótkel óńiri Esil boıynan bastaldy deýge negiz bar. Bul – áli maman tarıhshy zertteýshiler tarapynan bir izge túspegen taqyryp.
Tanym • 27 Qazan, 2020
Qazaq halqynyń mergendik óneri
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev osydan eki jyl buryn jaryq kórgen «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda: «Babalarymyz shapqan attyń ústinen sadaq tartýdy barynsha jetildirdi. Soǵan baılanysty qarýdyń qurylymy da ózgerip, kúrdeli, yńǵaıly ári qýatty bola tústi. Masaǵyna qaýyrsyn taǵylyp, metalmen ushtalǵan jebe beren saýytty tesip ótetin kóbebuzarǵa aınaldy» deıdi. Osy oraıda, halqymyzdyń ejelgi jaýyngerlik óneri sadaq tartý nemese jamby atý óneri jaıly málimetterdi usynyp otyrmyz.
Rýhanııat • 23 Qazan, 2020
Joshy – qazaq handarynyń atasy
О́tken jyldyń tamyz aıynda Jezqazǵan óńirinde uıymdastyrylǵan «Ulytaý- 2019» halyqaralyq týrızm forýmynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Shyńǵys hannyń úlken uly, Altyn ordanyń negizin qalaǵan Joshy han esimin ulyqtaý máselesine erekshe toqtalyp: «Onyń tarıhı tulǵasyna álemniń nazaryn aýdaryp, kesenesin mádenı týrızm nysanyna aınaldyrý – óte mańyzdy mindet», degen edi. Demek, ult tarıhynda orny zor tulǵa, qazaq etnosynyń memlekettik negiziniń qalanýyna súrleý salǵan Joshy han týraly derekter ótken tarıhymyzdyń ózegi ispettes. Osy oraıda, Orta ǵasyr dáýirine qatysty oqıǵalardyń bilgir mamany, joǵaryda Memleket basshysy atap ótkendeı, búgingi Qazaq memlekettiginiń qalyptasýynyń ejelgi shart-talaptaryn negizdeýshi uly tulǵa Joshy han jaıly tolymdy zertteý júrgizgen tarıh ǵylymdarynyń doktory marqum Zardyhan Qınaıatulynyń eńbekteri óte qundy. Basqasyn bylaı qoıǵanda, 2001 jyly jaryq kórgen «Mońǵol ústirtin meken etken sońǵy túrki taıpalary» atty monografııasy, 1999 jyly jazylǵan «Byl ı pravda vokrýg rodoslovnoı Djýchı-hana» zertteý eńbegi, bulardyń syrtynda 2004 jyly alǵash baspa betin kórgen «Qazaq memleketi jáne Joshy han» atty tyń tujyrymdamalyq baǵytta jazylǵan týyndysy atalǵan taqyrypty tereń qaýzaǵan eńbekter ekeni anyq. Onyń syrtynda, aldaǵy aıda zertteýshi-ǵalymnyń 80 jyldyǵy esik qaǵyp tur. Joǵarydaǵy oqıǵalardy eskere otyryp, biz jýrnalıstıkada burynnan bar retrospektıvalyq suhbat janryn jańǵyrtý maqsatynda Z.Qınaıatulynyń eńbekterin paıdalanyp, vırtýaldy áńgime órbittik.
Sport • 23 Qazan, 2020
Nysana kózdeý sport túrinen qazaq qyzdary arasynan shyqqan tuńǵysh KSRO sport sheberi – Gúlshat Ahmetqyzy Maılybaeva. Bul kisi 1931 jyly 29 jeltoqsanda Almaty qalasynda dúnıege kelipti. Atalǵan sport túri 1896 jyly ótken tuńǵysh I Olımpııa oıyndary baǵdarlamasyna engen. Al Qazaqstanda nysana kózdeý sport túri 1923 jyldan bastap damyp keledi.
Rýhanııat • 23 Qazan, 2020
Sultanáli Balǵabaev: О́mirim qalamgerler men qandastar ortasynda ótip jatyr
– Sultanáli Bazarbaıuly, sizdi jurtshylyq belgili jazýshy-dramatýrg jáne Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynda jumys atqarǵan qoǵam qaıratkeri dep biledi. Sońǵy ýaqytta baspasóz betinde T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq óner akademııasynyń professory retinde jıi kórinip júrsiz. Búgingi áńgimeni osy qyzmetterińizge qatysty kóńilge túıgen oı-pikirlerdi ortaǵa salýdan bastasańyz.
Sport • 22 Qazan, 2020
Báıge túrlerinen Elbasy kýbogy ótti
Elordanyń ońtústik-batys shetinde ornalasqan «Qazanat» atshabarynda báıgeniń tórt túrinen Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev kýbogy jolyndaǵy jarys ótti.
Jeńil atletıka • 20 Qazan, 2020
Álemdegi eń júırik qyz (Iаmaıkalyq Enn Shellı Freızer Praıs hanym jaıly tolǵaý)
Qysqa qashyqtyqta álemdegi eń júırik jigit Ýseın Bolt bolsa, sol sııaqty álemdegi eń júırik áıel Bolttyń jerlesi Enn Shellı Freızer Praıs. Ol Olımpıadanyń 2 jáne álem chempıonatynyń 9 dúrkin (2014 jyly Sopote qalasynda jabyq keshende ótken álem chempıonatyn qosa eseptesek 10 dúrkin) jeńimpazy. Keıin 2019 jyly qyrkúıek aıynda Doha (Qatar) qalasynda jeńil atletıkadan ótken álemdik dodada 100 metr qashyqtyqty 10.71 sekýndta júgirip ótip, maýsymdyq úzdik nátıjeniń ıesi atandy.
Oqıǵa • 16 Qazan, 2020
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasy, «Qulanshy» zamanaýı óner ortalyǵy, Qazaqstannyń shyǵarmashylyq bastaýlary men mádenı murasyn qoldaý jónindegi «Baıta» qaıyrymdylyq qory, Nur-Sultan qalalyq bilim basqarmasy, Pedagog sýretshiler halyqaralyq odaǵynyń (Reseı) Qazaqstandaǵy ókildigi, Eýrazııa óner akademııasy, Balalar kórkemsýret mektebi – Nur-Sultan qalasy IýNESKO klýby; «ForteBank» AQ men «Leonardo» hobbı gıpermarketiniń qoldaýymen uıymdastyrylǵan «Týǵan jerim» atty balalar men jasóspirimder shyǵarmashylyǵynyń XV halyqaralyq baıqaýy óz jeńimpazdaryn anyqtady.
Sport • 16 Qazan, 2020
Monreal Olımpıadasynda (1976) jeńisine qol jetkizgen Keńester eliniń 24 jastaǵy gımnasshy Lıýdmıla Týrısheva jýrnalısterge bergen suhbatynda ǵaryshqa kóterilgendeı kóńil kúıde júrmin degen eken. Rasynda Olımpıadanyń tórt altyn, úsh kúmis, eki qola medalin enshilegen adam qýanbaı qaıtedi. Sondaı-aq álem chempıony, Álem kýbogynyń ıegeri, Eýropa chempıonatynda gımnastıkanyń barlyq túrinen jeńimpaz atanǵan eki qyzdyń (ekinshisi Elena Shýshýnova) biri – osy Lıýda. Qazirdiń ózinde onyń jetistigin eshkim qaıtalaı alǵan joq.
