Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
1148 materıal tabyldy

Tanym • 21 Tamyz, 2020

«Qazaq» ataýy qalaı qaıtaryldy?

Biz álmısaqtan «qazaq» edik. Biraq HIH ǵasyrdyń basynda otarlaýshy patshalyq Reseı tarapynan jasalǵan ákimshilik-terrıtorııalyq qysymnyń kesirinen «qyrǵyz» (kırgız) atandyq. Qarańyz, 1822 jyly Sibir gýbernatory M.Speranskııdiń usynysymen jasalyp, patsha aǵzam Aleksandr I qabyldanǵan qazaq dalasyn basqarý jaıly qujat orys tilinde «Ýstav o sıbırskıh kırgızah» degen atpen qabyldanyp, keıin bul ýaqyt óte kele, ıaǵnı 1838 jyly «polojenııa ob otdelnom ýpravlenıı sıbırskımı kırgızamı» dep ózgertildi.

Oqıǵa • 18 Tamyz, 2020

Tarıhı nysandar tabyldy

«Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıine qarasty ejelgi Túrkistan, kóne Shahrıstan jáne ortaǵasyrlyq magıstraldy kóshe boıyna júrgizilgen arheologııalyq qazba jurystary barysynda: ejelgi kerýen saraı, monsha, keramıkalyq seh, sonymen qatar mektep-medreseniń oqý bólmeleri qatarly asa mańyzdy nysandar tabylyp otyr.

Rýhanııat • 18 Tamyz, 2020

Án – kóńildiń ajary

Ánniń de estisi bar, eseri bar, Tyńdaýshynyń qulaǵyn keseri bar. Aqyldynyń sózindeı oıly kúıdi Tyńdaǵanda, kóńildiń óseri bar... – dep Abaı atamyz aıtqandaı, shirkin qa­zaq­­tyń dástúrli áni qandaı edi. Dúldúl aqyn Ilııas Jansúgirovtiń «Kúıshi» poema­synda jáne halyq kompozıtory Áset Naı­manbaıulynyń «Injý-marjan» áninde aıty­­latyn: «Shyrqatyp, shyǵandatyp, sha­lyq­tatyp, Shapshytyp, shúmektetip, nóser­letip, Taldyryp, talyqsytyp, tamyljytyp, Orǵytyp, oraǵytyp, basa órletip. Sam­ǵa­typ, sańqyldatyp, cap jelgizip, Uryn­typ, órshelentip, báseńdetip. Serpiltip, sý­mańdatyp, seksen yrǵap, Qyryq qarpyp, toqsan tolǵap, bes órletip. Qarqyndy ún – qan qaınatyp, júrek julyp, Jan jalmap, kóńil terbep, áserletip. Tógilip, baıaýlatyp, sorǵalatyp...» degenindeı halyqtyń áni qazaq­tyń kóńil ajary edi ǵoı.

Tarıh • 18 Tamyz, 2020

Astana jurtyn aınalǵan...

«Atyna turman bolsam dep, Jurty­na qurban bolsam dep, Astana jurtyn aınalǵan», dep daýyl­paz jyrshy Mahambet О́temis­­uly aıtqandaı, HH ǵasyrda qazaq tórt astananyń júzin kóripti.

Qoǵam • 16 Tamyz, 2020

Bilim men tárbıe berý salasynyń biregeı tarmaǵy – dene tárbıesi

Pedagog qyzmetkerlerdiń respýblıkalyq «Tamyz keńesi» aıasynda  «Bilim jáne densaýlyq: dene shynyqtyrý jáne sport áleýeti» taqyrybyndaǵy seksııasynyń onlaın otyrysy ótti, - dep habarlaıdy Egemen.kz.

Bilim • 13 Tamyz, 2020

Pedogog qyzmetkerlerdiń kezekti "Tamyz keńesiniń" onlaın otyrysy ótti

Pedagog qyzmetkerlerdiń respýblıkalyq "Tamyz keńesi" aıasynda "Bilim jáne densaýlyq: dene shynyqtyrý jáne sport áleýeti" taqyrybyndaǵy seksııasynyń onlaın otyrysy ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz

Oqıǵa • 13 Tamyz, 2020

Kúltóbeden ejelgi Hanaka tabyldy

Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıymdastyrýymen Eurasian Resources Group (ERG) demeýshiligi aıasynda «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıine qarasty «Kúltóbe qalajurtynyń tarıhı nysandaryn qalpyna keltirý» jobasy barysynda Qazaq ǵylymı-zertteý mádenıet ınstıtýtynyń ǵalymdary tyń jańalyq ashty.

Abaı • 11 Tamyz, 2020

Abaımen «ýlanǵan» adam (Esse)

Birneshe jyldyń aldynda qoǵam qaı­ratkeri, til janashyry Orazkúl Asan­ǵa­zy Semeıden abaıtaný­shy aq­saqal Tóken Ibragımovty sha­qy­ryp, el­orda tórindegi «Abaı» qonaq úıi­niń kon­ferensııa zalynda kezdesý uı­ym­da­styrdy. Bas qosýǵa biz de bar­dyq. Aqsa­qal­dy alǵash kórýim. Tilge sheshen, sózge usta eken. Qazaqtyń eski­de­gi bıleri se­kil­di bóbejigi búlkildep sóı­leı­di. Oıy tereń, sanasy sergek. Birdi aıtyp, birge ket­peıdi, paıy­my júıeli. Áń­gi­meni túr­lendirip, oıdan oıdy týdyryp qamshynyń órimindeı jiptiksiz jet­kizedi. Rasyn aıtsam, sózdiń berekesin buzbaı aıtatyn adammen alǵash kez­desýim. Qal­tamdaǵy eski dıktafonymdy qosyp qarııanyń áńgimesin taspaǵa túsi­rip aldym...

Rýhanııat • 07 Tamyz, 2020

Qoryq-mýzeı usynǵan ańyz-áńgimeler

Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi karantın rejimine baılanysty buqara halyqqa onlaın qyzmet kórsetip keledi.

Rýhanııat • 03 Tamyz, 2020

Ádildikten asqan abyroı joq

Qazaq halqy ejelden ádildikti ómir súrýdiń ózegi dep bilgen. Iаǵnı qaı za­manda, qaı kezde bolmasyn qoǵamdy bereke men birlikke bastaıtyn, eldiń shańy­ra­ǵyn shaıqaltpaı, irgesin sóktirmeı ustap turatyn ustyny – ádildik. Ataqty qy­taı ǵulamasy Kúńzi qarııa «Ádildigi joq qoǵam – eshqashan kemeldenbeıdi» degen eken.

Iаndeks.Metrıka