Áıel álemi • 08 Naýryz, 2025
Kóp aýrýǵa em bolǵan qyzyl maıdy ómirde kórmegender kem shyǵar. Al sol dárilik ónimdi óndiriske engizgen ǵalymdy ekiniń biri bile bermes. Ol – farmakolog, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor, Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Raısa Sálmaǵambetqyzy Kózdenbaeva.
Suhbat • 08 Naýryz, 2025
Din – óte ózekti ári sondaı názik taqyryp. Dintaný ilimin ıgergenderdi sóz etkende ádette er adam beınesindegi aýyl moldasy, sodan soń múftıler oıǵa oralady. Osyndaı birjaqty kózqarasqa núkte qoıyp, kóp jyl din isteri boıynsha jaýapty qyzmetterde júrip, talaı meshit ımamdaryn daıyndaýǵa kúsh salyp, osy salaǵa qajetti ádistemelik, ǵylymı-zertteý eńbekterin jazǵan ǵalym áıelmen áńgimelesken edik. Onyń aty atalǵanda, ózimen sóıleskende, ár sózin tyńdaǵanda tunyp turǵan «ensıklopedııa» dersiz.
Bilim • 06 Naýryz, 2025
Naýryz aıynda ótetin ulttyq biryńǵaı testileý (UBT) júrip jatyr. О́tken senbi, ıaǵnı 1 naýryzda bastalǵan testileý 6 sáýirge deıin jalǵasady. 163 myńǵa jýyq adam UBT-ǵa qatysýǵa ótinish berdi. Olardyń 76%-y qazaq tilinde, 23,9%-y orys tilinde, 162 adam aǵylshyn tilinde testileýden ótýge nıet bildirdi.
Ǵylym • 28 Aqpan, 2025
Ǵylym nátıjeleri baǵzy zamannan beri negizinen adamzattyń ıgiligine baǵyttalyp keledi. Bul úrdisten otandyq ǵalymdar da qal-qadirinshe qalys qalmaıdy. Sonyń bir úlgisin sońǵy jaǵymdy jańalyqtar men izdenýshilerdiń ilkimdi isterinen kórýge bolady.
Bilim • 28 Aqpan, 2025
163 myńdaı talapker test tapsyrady
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi habarlaǵandaı, naýryz aıynda ótetin ulttyq biryńǵaı testileýge (UBT) qatysý úshin ótinish qabyldaý aıaqtaldy. 163 myńǵa jýyq adam testileýden ótýge nıet bildirdi. UBT 1 naýryz ben 6 sáýir aralyǵynda ótedi. Al qańtardaǵy testileýdiń nátıjesinde, tyıym salynǵan zattardy alyp ótpekshi bolǵan 101 talapker test tapsyrý múmkindiginen aıyryldy.
Suhbat • 21 Aqpan, 2025
Asqar JUMADILDAEV, akademık, Qazaqstannyń Eńbek eri: Iri ister kishkentaı qadamnan bastalady
Akademık Asqar Jumadildaevty bilmeıtin qazaq kemde-kem shyǵar. Biraq sol kóbi matematık ıa ǵalym dep qana tanıdy. Al onyń eńbekterin, bul joldaǵy ómiriniń kedir-budyryn bile bermeıdi. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrý ári otandyq ǵylymǵa kózqarasyn, saladaǵy túıtkilge qatysty usynǵan tyń sheshimin bilý maqsatynda áńgimelesken edik.
Bilim • 18 Aqpan, 2025
Múmkindikter mejelengen májilis
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysy ótti. Bul is-sharaǵa Parlament depýtattary, ýnıversıtet rektorlary, ǵylymı zertteý ınstıtýttardyń basshylary, mınıstrlikke qarasty uıymdardyń jetekshileri, sarapshylar qatysty. Kún tártibinde kadr daıarlaý, ınnovasııa, tehnologııa jáne ónerkásippen yntymaqtastyq máseleleri qarastyryldy, ótken jylǵy jetistikter men jańa jylǵy josparlar aıtyldy.
Mektep • 12 Aqpan, 2025
Úsh aýysymdy mektep: másele qashan sheshiledi?
Elimizde úsh aýysymda jumys isteıtin mektepter áli de bar. Buǵan apatty jaǵdaıdaǵy bilim uıalaryn qosyńyz, bular jańasy salynǵanǵa deıin basqa jerge aýysa tursa da oryn tapshylyǵyn týdyrady. Sonyń sebebinen bala sany tym kóp uıymdar taǵy kúsheıtilgen rejimde oqytýy múmkin.
Medısına • 11 Aqpan, 2025
«Qant dıabeti» uǵymyn qazaqtildi ǵylymı aınalymǵa engizgen
Qazir keń qoldanystaǵy «qant dıabeti» uǵymyn bilemiz. Biraq ony qazaqtildi ǵylymı aınalymǵa kimniń engizgenin bile bermeımiz. Bul – esimi úlken árippen jazylatyn, sebebi janyna shıpa izdegen talaıdyń alǵysyn alǵan endokrınolog, joǵary bilikti dáriger, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Makosh Ybyraeva.Ol – medısınalyq oqýlyqtardaǵy «ishki aýrýlar» termıniniń, endokrınologııa boıynsha klınıkalyq leksııalardyń avtory. Al onyń ǵylymǵa kelýi tipti de qyzyq.
Ǵylym • 11 Aqpan, 2025
Genetıka – bizdiń qoǵam úshin ári qyzyq, ári jumbaq álem. О́ıtkeni ǵylymnyń bul baǵytynda áli de «ashylmaǵan araldar» kóp. Sol syrdyń birnesheýin ashýǵa kúsh salǵan jan otandyq ǵylymnyń eki birdeı, atap aıtqanda, tuqymqýalaý men densaýlyq baǵyty boıynsha damytýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp keledi. Shetelderden qanshama usynys tússe de, elde qalýdy jón kórgen keıipkerimiz – bazasynda birneshe zerthanasy, ǵylymı ortalyǵy, 150-deı qyzmetkeri bar úlken ınstıtýtty basqaratyn eń jas basshylardyń biri.
