Tulǵa • 26 Qyrkúıek, 2024
Ábish Kekilbaıuly jáne «Egemen Qazaqstan»
Kórnekti jazýshy, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ábish Kekilbaıuly kósemsózi birshama zerdelengen. Bul taqyryptyń qoǵamdyq suranysy da aıryqsha. О́ıtkeni Ábekeńdi qatarlas, zamandas qalamgerlerden ereksheleıtin qasıet – onyń sóıleýde de, jazýda da sheshendigi, árkez ádebıettiń qoǵamdyq júgin jiti sezingeni, kórkem shyǵarmasynda – beıneler júıesin, kósemsózinde – oı qısynyn tarıh taǵylymymen tabıǵı úılestirgeni edi. Prezıdent Q.Toqaev aıtqandaı, «rýhanııat tarıhynda Ábish Kekilbaıuly qazaqtyń bolmys-bitimine álemdik keńistikten kóz salǵan kemel oıdyń ıesi» bolyp qalady.
Pikir • 05 Qyrkúıek, 2024
Memleket basshysynyń halyqqa Joldaýy osyǵan deıin bastalǵan saıası reformalardy dáıekteýge, sonyń ishinde halqymyzdyń ál-aýqatyn kóterýge baǵyttalǵan. Sondaı-aq muny búgingi syn-qaterlerge jaýap jáne jurtshylyqty tolǵandyrǵan máselelerdiń sheshý tetigin kórsetken aıqyn ustanym dep qabyldaımyz.
Rýhanııat • 05 Qyrkúıek, 2024
Elimizde birtýar qaıratker, aǵartýshy, tilshi, ádebıettanýshy, jýrnalıst, aqyn, aýdarmashy Ahmet Baıtursynulynyń esimi ult ustazy mártebesimen aıqyndalǵan. Ol kóp salanyń kósh basynda tur. Ulttyq álipbıdiń, til biliminiń (fonetıka, grammatıka, leksıka), ádebıet teorııasynyń, oqý ádistemesi men ádisnamasynyń termınderi men anyqtama-erejeleriniń atasy da – Aqań. О́zine deıingi ilýde bir baspasóz ben baspa isin jurtty aǵartýǵa júıeli jumyldyrǵan da – Aqań. Eldik qaıratkerlikke mádenıet pen saýatty, bilim men bilikti engizgen de – Aqań. Adamdyq iste de, kásibı iste de shákirt shoǵyryn daıarlaýdyń jónin kórsetken de – Aqań.
Tanym • 08 Tamyz, 2024
Jádıtshildikti aqyl-oı men aǵartýshylyqtyń tujyrymdamasy retinde qabyldaý, úırený negizinen Ismaıyl Ǵaspyraly (1851-1914) eńbekterin jáne Qazannyń jańasha oqyǵandary jazbalaryn (gazet-jýrnaldaǵy), oqý quraldaryn paıdalaný arqyly júzege asty. Resmı aty-jóni Ismaıl Gasprınskıı – soıy qyrym tatary, túrki dúnıesiniń tanymal reformator-aǵartýshysy, jádıtshildiktiń negizin salýshy, Túrkistan óńirine arnaıy birneshe márte kelgen qaıratker, jýrnalıst, baspager, jazýshy.
Pikir • 28 Maýsym, 2024
Bıylǵy baspasóz kúnin jańa «Mass-medıa týraly» zań qabyldanǵan kezeńde atap ótkeli turmyz. Bul – BAQ úshin asa jaýapty shaq. Atalǵan zań, birinshiden, medıa salasy mamandarynyń, ekinshiden, aqparatqa jankúıer qalyń jurtshylyqtyń qoǵamdyq saraptamasynan ótti. Memleket basshysy bul eldik qujatta Ádiletti Qazaqstannyń ashyqtyq pen biliktilik, jaýapkershilik pen zańdylyq ustanymdary naqty kórinis tapqanyn basa aıtty.
Pikir • 15 Maýsym, 2024
Áıgili Mahatma Gandı: «Álemdi ózgertemiz desek, biz ózimiz sol ózgeriske aınalýymyz kerek» degeni málim.
Tanym • 18 Mamyr, 2024
Túrikmen mádenı áleminiń bıik qubylysy
Maqtymquly týraly qazaq ádebıettanýynda, ádebı baılanystar salasynda az jazylǵan joq. Murasy búginge deıin birneshe dúrkin jınaq bolyp shyqty. Shaıyr murasy Reseı men Eýropaǵa Persııadaǵy orys elshiliginde qyzmet etken polıak aqyny, shyǵystanýshy Aleksandr Hodzko-Boreıkonyń 1842 jyly Londonda shyqqan eńbegi arqyly jetti degen derek bar. Budan keıin osy tulǵany tanytýdy Ilıa Berezın, Armınıı Vamberı, Fedor Bakýlın (Iranǵa qarasty Astrabadta konsýl bolǵan) jalǵastyrǵan. Deı turǵanmen maqtymqulytanýda kórnekti shyǵystanýshylar Aleksandr Samoılovıch pen Evgenıı Bertelstiń, túrikmentanýshy Aleksandr Poselýevskııdiń (óleń órimin zerttegen) eńbegi zor. Al túrikmen ǵalymdaryna kelsek, aqynnyń akademııalyq ómirbaıany men murasyn júıeleý men tanymaldandyrýda akademık Baımuhamet Karryev pen professor Mıatı Kosaevtyń zertteýin aıryqsha ataımyz. Bul ǵalymdardyń izdenisterin Abaıdy tanytýdaǵy Muhtar Áýezovtiń tabandylyǵymen salystyrýǵa bolady.
Zerde • 23 Sáýir, 2024
Kúni keshe Astana tórinde qazaq pen qyrǵyz ulty zııalylarynyń, atap aıtsaq, mádenı-ǵylymı sala tulǵalarynyń, qaıratker aqsaqaldarynyń kezdesýi ótti. Jıyndy elimizdiń Memlekettik keńesshisi Erlan Qarın júrgizip otyrdy. Qyrǵyz tarapynyń sóz tizginin osy eldiń Memlekettik hatshysy Súıinbek Qasmambetov ustady. Aǵaıyn eki ulttyń eleýli tulǵalary oıyn ortaǵa salyp, rýhanı baılanystyń jańa kezeńine qatysty jón-jobasyn usyndy. EKSPO-ortalyǵynyń ekinshi qaptalynda qazaq-qyrǵyz jastarynyń alqaly jıyny ótip jatty.
Pikir • 12 Sáýir, 2024
Búgingi bilimniń máni – mádenı transformasııada. Syn-qaterler tusyndaǵy suraq: qoǵamǵa kim kerek jáne maman qoǵamnan óz ornyn qalaı tabady? Transformasııa máni osynda! Izdengen jas azamat báseke, kásibılik turǵysynan ózine qajetti jáne eliniń búgini men erteńine kerekti bilim ala bilýi tıis.
Rýhanııat • 08 Sáýir, 2024
Túrkistan rýhanı birligindegi «Shaǵataı bási»
Bolshevızm tolyq jeńgen ýaqytta túrki tulǵalarynyń, sonyń ishinde qazaq zııalylarynyń basyn kóbirek qosqan biregeı shahar Tashkent edi. Munyń sebebi Mustafa Shoqaı men Turar Rysqulov ár turǵydan kótergen táýelsizdik pen birlik muraty-tyn. Osy qalada 1918–1922 jyldary ózbek jádıtshilderiniń «Shaǵataı bási» (túpnusqada «Chıgatoı gýrýngı») atty mádenı uıymy jumys istedi. Maǵynasy – «Shaǵataı ulysy muragerleriniń pikirtalas, suhbattasý, bás tigý alańy» (gýrýngı – parsy sózi).
