Banner
Marjan ÁBISh
Marjan ÁBISh«Egemen Qazaqstan»
851 materıal tabyldy

Rýhanııat • 20 Naýryz, 2020

«Qorqyt» oryndaǵan «Ǵasyrlar marjany»

Bıyl Shyǵystyń ǵulama oıshyly, matematık, astrolog, mýzyka teoretıgi, Arıstotelden keıingi ekinshi ustaz atanǵan Ábý Nasyr ál-Farabıdiń týǵanyna 1150 jyl tolyp otyr. Baba mereıtoıy aıasynda Nur-Sultan qalasy ákimdigi Memlekettik akademııalyq fılarmonııasynyń «Qorqyt» dástúrli saz tobynyń kórkemdik jetekshisi, Qazaqstannyń Mádenıet qaıratkeri Sholpan Qorǵanbek uly ál-Farabıge arnap «Ǵasyrlar marjany» atty kúı shyǵardy.

Abaı • 16 Naýryz, 2020

Abaı – satırık

Satıra termıniniń shyǵý tarıhy hám etımologııasy haqynda túrli boljam-túsiniktemeler aıtylyp júr. Keıbir ǵalymdardyń paıymdaýynsha, ejelgi grekterde júzim ósirýshilerdiń, júzim sharabyn jasaýshylardyń qudaıy Dıonıstiń án salyp, bı bılep júrgen jolserikterin «Saturos» dep ataǵan. «Satıra» sózi osydan shyqsa kerek. Al basqa bir zertteýshilerdiń aıtýynsha, bul termınniń túp negizi latynnyń «Satira» – «smes» – «aralas, ár nárseniń qosyndysy» sózinen bastaý alǵan desedi. Keıinirek ejelgi Rım ádebıetshileri synap-mineýshi, áshkereleýshi sıpaty bar shyǵarmalardy Satura dep atapty. Álqıssa.

Abaı • 11 Naýryz, 2020

Aqyn toıyna – akademııalyq jınaq

Súıinshi suraýǵa áli erte bolsa da abaıtaný ilimindegi aldaǵy bolar jyl qusyndaı jańalyqty qulaǵymyz shalyp, kóńilimiz eleńdep otyr. Hakim Abaıdyń 175 jyl­dy­ǵy qarsańynda araǵa shırek ǵasyr salyp aqynnyń akademııalyq basylymy ja­ryqqa shyqpaq. Izgi istiń aýja­ıyn bilmekke ǵylymı jınaqty daıyndap jatqan M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Kenjehan Matyjanovpen áńgimelesken edik.

Tanym • 27 Aqpan, 2020

Shartaraptaǵy sý jańa shyǵarmalar

Gazet oqyrmandaryna jyldyń alǵashqy aıyndaǵy sheteldik kitap naryǵyndaǵy ádebı jańalyqtardy usynamyz. Túrli janrdaǵy jańa shyǵarmalar álemniń ár buryshyndaǵy san taqyrypty qaýzaıdy. Sózimizdiń álqıssasyn Mýrakamıdiń jazýshylyq ómirbaıany jazylǵan kitaptan bastaýdy jón kórdik.

Rýhanııat • 24 Aqpan, 2020

О́zi de, sózi de sulý

Qańtarda orystyń uly jazýshysy Anton Pavlovıch Chehovtyń týǵanyna 160 jyl toldy. Tvorchestvoda qysqalyq konsepsııasyn ustanǵan hám sonysymen ádebıetke erekshe qubylys ákelgen Chehov aqsaqaldy álem ámse súıip oqydy, qazaq oqyrmany da jaqyn tartty. Búgingi dańqyna jazýshylyqtyń tátti azabymen jetken qalamger «chehovskıı ıntellıgent» túsinigin tirideı kórsetip hám onyń alǵashqy zııalysy da ózi boldy.

Rýhanııat • 17 Aqpan, 2020

75 kúımen rekord jańartty

Elorda tórinde Nur-Sultan qalasy ákimdigi Memlekettik akademııalyq fılarmonııasynyń «Qorqyt» dástúrli saz toby 75 shyǵarma oryndap, kúmbir kúıden shashý shashty. Qazaqstannyń Gınness rekordtar kitabyna enýdi maqsat tutqan óner ujymy qazaq jáne shetel avtorlarynyń 75 mýzykalyq shyǵarmasyn notaǵa qaramaı, esh bógelissiz, qulaq quryshyn qandyra oryndap shyqty.

Tanym • 17 Aqpan, 2020

Áýelgi jazýdan oqymastyń oqýyna deıin

Áýelde sóz paıda bolǵan deıdi. Álqıssa. Aqparat baǵzy zamandardan be­ri adamdardyń asa mańyzdy qun­dy­lyqtarynyń biri bolyp keledi. Natan Rotshıld kemeńgerdiń: «Aq­paratty bilgen adam álemge ıelik etedi» degen sózi osynyń dáleli. Tarıhqa kóz salsaq, handar men taı­pa kósemderi, korol, knıazder ejelden óz muragerine tek ekeýine ǵana málim ulttyq qupııalardy aıtyp otyrǵan. Negizinen eń qundy aqparat muragerlik jolmen, ıaǵnı jeke otyrǵanda beriletin.

Saıasat • 07 Aqpan, 2020

Elbasynyń eńseli joly

6 aqpan kúni Elbasy kitap­hana­synda Qazaqstan Res­pýb­­lıkasynyń Tuńǵysh Pre­zıdenti – Elbasy N.Á.Nazar­baevtyń jasam­paz ıdeıa­lary men jahandyq bas­­ta­malaryna arnalǵan bes ba­­sylymnyń tusaýkeseri ótti.

Ádebıet • 17 Qańtar, 2020

Aıtmatov fenomeni: adam men adamzat arasy...

Kórkem shyǵarmanyń ataýy ámanda avtorlyq konsepsııamen, sýretkerlik ıdeıamen hám obrazdar tabıǵatymen jymdasyp kelýi óte sırek qubylys. Týyndynyń estetıkalyq áserin, bar oı-salmaǵyn syǵymdap, bir ǵana ataýy­na syıǵyzyp, sımvoldyq mánge aınaldyrýǵa, árıne tek shyn talanttyń ǵana qaýqary jetpek. «Ana – Jer-Ana», «Qosh bol, Gúlsary», «Aq keme», «Borandy bekettiń» obrazdy maǵynaǵa ıe bolýynyń astary osynda jatsa kerek. Bul qalam-qabilet – sóz ónerinde qyrǵyz ádebıeti poetıkasynyń qudiretin tanytqan Shyńǵys Aıtmatovtiki. Adamzattyń zilmaýyr problemalaryn tam-tumdap shyǵarmasyna tókken sýretker álem men adam aldyna ómirlik qundylyqtardy kórsete aldy. Bir shyǵarmasymen ekinshisi uqsamaıtyn Aıtmatov shyǵarmashylyǵynyń taǵdyrly keıipkerleri Jámıladan bastalyp, Tanabaı, Edigeden asyp, Avdıı Kalıstratov, Bostan Úrkinshıev bolyp jalǵasty. Qansha «jazylyp boldy, oqylyp bitti» degenimizben, Aıtmatov shyǵarmasyna qaıta oralyp jatamyz. Búgin de sol dástúrden jańylmaı, ádebıettanýshy-ǵalymdarmen Aıtmatov sýretkerligi haqynda oı qozǵamaqqa bekindik.

Qoǵam • 10 Jeltoqsan, 2019

Jastar syılyǵy tapsyryldy

Kúni keshe el astanasyn­da Qazaqstan Respýblıka­sy Úkimeti taǵaıyndaǵan «Daryn» memlekettik jas­tar syılyǵynyń laýreattaryn saltanatty túrde ma­ra­pattaý rásimi ótti.

Iаndeks.Metrıka