Bilim • 17 Sáýir, 2026
Dırektordy shekti merzimge taǵaıyndaý tıimdi me?
Jyl basynan beri mektepterde dırektorlardy jańa «2+2» júıesi negizinde taǵaıyndaý týraly usynys qyzý talqylanyp jatyr. Oqý-aǵartý mınıstrligi qalalyq mektepterdiń basshylaryn aldymen 2 jyl merzimge taǵaıyndap, dırektor dittegen mejeni oryndasa, qyzmetin taǵy eki jyl atqarýǵa múmkindik beriletinin túsindirdi. Al aýyldyq jerdegi mektep basshylaryna «3+3» merzimi usynylǵan.
Qoǵam • 14 Sáýir, 2026
Janýarlardy qorǵaý jáne qoǵam qaýipsizdigi: Qańǵybas ıtterdiń shabýylyna qalaı tosqaýyl qoıamyz?
8 sáýir kúni Májilistiń jalpy otyrysynda «Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» zańǵa engiziletin túzetýler qabyldandy. Depýtattar qoldanystaǵy zańnyń nıetin emes naqty nátıjesin taldap, janýarlardy qorǵaý men azamattardyń qaýipsizdigi arasyndaǵy tepe-teńdikti tabýdy alǵa tartty. Májilis usynǵan derekke den qoısaq, sońǵy bir jylda ıtterdiń shabýylynan shamamen 41 myń adam zardap shekken. Olardyń jartysynan kóbi qaraýsyz ıtterdiń kesirinen bolǵan. Májilismender eldiń basty baılyǵyna balanǵan adam taǵdyryna tóngen qaýipke memleket mindetti túrde jaýap berýi tıis ekenin jetkizdi. Al joǵaryda atalǵan zańǵa engizilgen túzetýler qańǵybas ıtterdiń qoǵamǵa qaýipin qalaı seıiltedi? Qujat ıt ıelerine qandaı jaýapkershilik júktep otyr? Zańǵa engizilgen osy jáne ózge de mańyzdy mindetter men jańashyldyqtardy depýtat, «Aýyl» partııasy fraksııasynyń múshesi Anas Baqqojaev tarqata túsindirdi, dep jazady Egemen.kz.
Ulttyq sport • 10 Qyrkúıek, 2025
Toǵyzqumalaq – qazaq ulttyq mádenıetiniń álemdik órkenıetke qosqan bir úlesi. 2020 jyly IýNESKO toǵyzqumalaq oıynyn álemdik mádenı mura tizimine engizdi. 2021 jyly dúnıejúzilik Toǵyzqumalaq federasııasy 9 qyrkúıekti «Toǵyzqumalaq kúni» dep belgiledi.
Qurylys • 03 Shilde, 2025
Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq zertteý ýnıversıtetiniń oqytýshy-stýdentterinen quralǵan ǵylymı-shyǵarmashylyq top modýldik úı qurastyrdy. Tótenshe jaǵdaı týyndaǵanda, týrıstik aımaqtar men vahtalyq kentterde, halyq tyǵyz ornalasqan óńirlerde baspana máselesin sheshýge arnalǵan joba avtorlar atyna patenttelip úlgergen.
Ǵylym • 19 Maýsym, 2025
Elimizde ǵylym áleýetin áldendirý – dáýirimizdiń basty báıgesi. Ǵylymy órkendegen memlekettiń búgini men bolashaq taǵdyry jarqyn bolatynyn árkim-aq túısinedi. Mundaǵy negizgi qadam – naqty áreket. Al áreket tulǵanyń ózinen bastalady. Osy qaǵıdany ómir saltyna aınaldyrǵan jas ǵalymdar tobynyń jemisti nátıjeleri ár taraptan súıinshileı estilip jatady. Solardyń biri elimiz úshin strategııalyq mańyzdy sala metallýrgııadaǵy ǵylymdy serik etken – Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik ýnıversıteti, «Metallýrgııa jáne taý-ken isi kafedrasynyń» aǵa oqytýshysy Asylbek Ábdirashıt. Ol metallýrgııa salasyna ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý, naqty óndiristik jáne ekologııalyq máselelerdi sheshý arqyly ımportqa táýeldilikti azaıtý úshin ter tógip júr.
Ekonomıka • 14 Maýsym, 2025
Ishki jalpy ónim kólemi 6 paıyzǵa ósti
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń aldyn ala derekterine sáıkes, 2025 jyldyń qańtar-mamyr aılarynda elimizdiń ishki jalpy ónimi byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda 6%-ǵa ósken.
О́ner • 24 Mamyr, 2025
О́nerde shekara joq. Osy bir ónegeli sózdiń jarqyn aıǵaǵy – Qazaqstannyń sańyraýlar qoǵamynyń janynan qurylǵan «Silense» bı teatry. Ymmen ǵana sóılesetin jandardan quralǵan shyǵarmashylyq ujym úshin bul «erekshelik» bımen kásibı turǵyda aınalysýǵa kedergi emes.
Jasandy ıntellekt • 16 Mamyr, 2025
«Túrkistan saqshylary» – JI jemisi
Jýyrda túrkistandyq IT mamany Ǵasyr Quralbaıuly jasandy ıntellekt arqyly jasalǵan alǵashqy qazaq tilindegi mýltfılmdi kórermen nazaryna usyndy.
Jasandy ıntellekt • 05 Mamyr, 2025
«Túrkistan saqshylary» qalaı túsirildi
Jýyrda túrkistandyq IT mamany Ǵasyr Quralbaıuly jasandy ıntellekt arqyly jasalǵan alǵashqy qazaq tilindegi mýltfılmdi kórermen nazaryna usyndy. Ol «Túrkistan saqshylary» týyndysyn daıyndaý barysynda ChatGPT, RunwayML, Kling Ai, Hydra AI, ElevenLabs syndy JI baǵdarlamalarynyń kómegine júgingen. Mýltfılmniń basty keıipkerleri retinde Aqpanter – barys, Altynqanat – qyran, Tasbatyr ata – ǵasyr jasaǵan aqylgóı tasbaqa beıneleri tańdalǵan. Tolyqqandy 3D formattaǵy mýltfılm sıýjeti elimizdiń rýhanı ordasyn qasań oı, teris áreketterden qorǵaý tóńireginde órbıdi, dep jazady Egemen.kz.
Digital • 29 Naýryz, 2025
Qazaq tiliniń ınternettegi qadamy
Turmysymyzben tutasyp ketken ınternette qazaq tiliniń kósegesin kógertý – ony ǵylym tiline aınaldyrý salmaǵymen shamalas. Ana tilimizdiń zamanaýı qoldanysqa saı mártebesin kóterýdi kózdesek, ınternettegi qazaq tiliniń tegeýrinin kúsheıtý týraly aıtýdyń ózi artyq. Al ınternetten aqparat izdesek, aldymen, aldymyzǵa «Wikipedia» saıtynyń deregi usynylady. Ýıkıpedııa – álem tilderiniń ǵalamtordaǵy tólqujaty. Osy keńistiktegi qazaq tiliniń úlesin tek til mamandary ǵana emes qarapaıym qoldanýshylar da toltyrýǵa qaýqarly.
