Pikirler .
Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar
«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan, teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápterime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «narod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaıdy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!
05 Jeltoqsan, 2018
Ájeler jolymen boıjetken arýdyń uzatylyp, kelin atanyp, ana baqytyna jetip, urpaq sabaqtastyǵyna uıytqy bolatyn qyz bala tárbıesine halqymyz ejelden erekshe mán bergen. Qazaǵymyzdyń aıaýly qyzyn týǵan otbasynda qonaq deıtini de sodan bolar. Áke-shesheniń qyz balasynyń tárbıeli, bilimdi, ár iske ıkemdi, eń bastysy, úlkenge izetti, kishige qamqor bolyp ósýine ynta-jigerin aıamaıtyny aqıqat. Uly aǵartýshymyz Ybyraı Altynsarınniń patshalyq Reseı zamanynda birinshi bolyp alǵashqy qyzdar mektep-ınternatyn ashqany – munyń tarıhı dáleli.
31 Qazan, 2018
Aralas tildi mektep – ana tilimizge tusaý
Qazaq mektebiniń kezeń-kezeńimen latyn álipbıine kóshetini aıqyn boldy. Til tuǵyryn bekemdeıtin tarıhı kezeńniń kóshin bastaý – qazaq mektebin orta bilim berý isinde baǵdarsham bolatyn deńgeıge alyp shyǵatyny anyq. Jaýapty kezeńde bastaýysh býynnyń birinshi synybynan aralastildilik týǵyzyp, aǵylshyn tilin qosaqtaý – qazaq mektebiniń memlekettik mańyzdy mindet bıiginen kórinýine kóp kedergi keltirýi múmkin. Aralastildilik mektep tabaldyryǵyn attaǵan balaýsa urpaqtyń erkin bilim alýyna bóget bolatyny qoǵamdyq ortada narazylyq týǵyzǵany oryndy.
03 Shilde, 2018
Pedagogıkalyq basylymdarǵa qoldaý qajet
Táýelsizdik alǵannan beri elimizdiń baspasóz salasy da naryqtyq qatynastarǵa birtindep ene bastady. Búginde ony qaptaǵan aqparat quraldarynan kórip otyrmyz.
14 Maýsym, 2018
Ana tilimiz – birinshi baılyǵymyz
Ábdilda Tájibaev Qazaq radıosyna bergen suhbatyn osy ózekjardy sózben bastaıdy. Bul – keńestik kezeńde aıtylǵan sóz. Elbasy «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynda «Ultymyzǵa adam aıtqysyz demografııalyq soqqy jasaldy, qazaqtyń tili men mádenıeti qurdymǵa kete jazdady» dep keńestik bıliktiń ult retinde joıyp jiberýdi kózdegenin ashyq jazady.
04 Sáýir, 2018
«Beshbarmaq» sózi hám Goloshekınniń saıqymazaǵy
Astanaǵa kelgen jyldyń kúzinde tirkeýge turý úshin Almaty aýdandyq ardagerler uıymynyń keńsesine bardym. Uıym tóraǵasy Saılaýbek Dúısenbekuly jyly qabyldady. Sóziniń sońynda «Tilimizge múldem jat «beshbarmaq» sózinen qalaı qutylamyz? Ulttyq asymyzǵa laıyqty ataý tapsańyz aıtyńyzshy» dedi.
09 Aqpan, 2018
Ǵumyrymnyń eleýli bóligin pedagogıka salasyna arnaǵandyqtan keshegi keńestik bilim berý júıesi men búgingi bilim naryǵynyń arasyndaǵy aıyrmashylyqty ańǵarmaý múmkin emes. Biz oqyǵan bilim modeli bazalyq, klassıkalyq úlgige kelse, qazirgi jas býyn, óskeleń urpaq mobıldi, bir shylbyry jahandyq júıege jalǵanǵan jańa bilimmen qarýlanyp jatyr deýge bolady.
12 Qańtar, 2018
Ata-babalardan mıras bolyp jetken Uly Dalanyń túpki tarıhyna barmaı, HH ǵasyr basynda, týra 100 jyl buryn Reseı patshalyǵy qurdymǵa ketýge taıap, aq pen qyzyl aıqasqan keńestik jańa ımperııa kúsh ala bastaǵan shaqta, 1917 jyly 5-12 jeltoqsanda Alash qaıratkerleriniń Alashorda avtonomııasyn qurý qadamy san ǵasyrdyń qoınaýynda qaınap pisken ulttyq namystyń táýelsiz el bolýǵa umtylysynyń basy edi.
15 Jeltoqsan, 2017
Jeke arhıvimdi aqtaryp otyrǵanda 1998 jyly shyqqan «Drýjba narodov» jýrnalynyń 3-sany shyǵa keldi. Aleksandr Melıhovtyń «Patrıot tysıachı otechestv» maqalasyn oqyǵanmyn. Shyndyǵyn aıtsam, maqala mazmuny namysyma tıgen edi.
08 Qarasha, 2017
Táýelsizdikpen kelgen nar táýekel
Latyn álipbıine – táýelsizdiktiń jetistigi. Sananyń erkindigine jasalatyn sheshýshi qadam, túrki álemimen yntymaqtastyqqa, álemdik órkenıetke bastaıtyn dara jol. Qazaqstandyqtardyń ǵana emes, álemniń ár pushpaǵynda turyp jatqan qazaq ataýlynyń sanasynda rýhanı silkinis týǵyzatyn, atajurt úshin eren maqtanysh sezimin shyńdaı túsetin aıtýly kezeń.
04 Qazan, 2017
Túlekterdi «túrlendirgennen» ne utamyz?!
Kúni keshe ǵana sońǵy qońyraýy soǵylǵan 2016-2017 oqý jyly birqatar jańalyǵymen qazaqstandyq bilim berý isiniń damýyndaǵy aıryqsha jyl bolǵany anyq. Eń aldymen, bul oqý jyly orta mektepti bitirýshilerdiń attestat alý úshin burynǵydaı memlekettik emtıhan tapsyrýǵa kóshirilgen kezeńi retinde este qalatyn boldy. Bul sóz joq, durys qadam. Atalǵan jańalyq, ásirese, aýyldyq mektepterdiń túlekteri úshin erekshe qýanyshty boldy. Olar bıyl Ulttyq biryńǵaı testileý synaqtary ortalyqtaryna jetý úshin jolsapar súrginin kórgen joq. Sóıtip, ómirleriniń eń qıyn da jaýapty kúnderinde ata-anasynyń ystyq uıasynan eriksiz uzap shyǵyp, jataqhanalarǵa ýaqytsha turaqtaý májbúrliginen qutyldy.
13 Shilde, 2017
