Pikirler .
Ár halyqtyń óz besik jyry bolady. Sol besik jyry – ulttyq bolmysty qalyptastyrýdyń alǵashqy faktory. Balanyń bolmysy, tabıǵaty, tanym-túsinigi, dúnıeni qabyldaýy men sezim-túısigi besik jyrynan bastaý alatynyn ańǵarý qıyn emes. Besik jyrynda sol halyqtyń salt-sanasy, tarıhy men taǵdyry, armany men úmiti turady. Dúnıede barlyq uly mýzykalyq shyǵarmalar, halyq kompozıtorlarynyń týyndylary, tipti tanymal ánder de bar adamzat balasyna ortaq dúnıege aınalyp jatady. Qazaqtyń ánin bizdiń Dımash Qudaıbergen arqyly qyryq halyqtyń yńyldaıtyny sekildi, biz de dúnıe halyqtarynyń ánderin aıtyp, tyńdap, kóńil baǵynda kóktem qustaryn saıratyp júremiz. Tek, besik jyry ǵana ortaq bolmaıdy eken. Ár halyqtyń ózine ǵana tán besik jyry bar, ol – soniki, jalǵyz soniki.
17 Naýryz, 2022
Zaý kókke moınyn sozǵan záýlim úılerge kóz salǵanda san alýan kúıdi keshesiz. Bizdiń balalyǵymyz ótken bákene boıly bes qabatty sur úılerdi súrip ótkendeı, jadaǵaı ómirdi jaryp shyqqandaı, jańa zamannyń belgisindeı asqaq ta sándi úılerge qarap turyp, keýdeńdi qýanysh kernese, keıde kóp terezelerden kezektese janyp-óship jatqan shamdarǵa qarap, adamdardyń qıly taǵdyry jaıly oıǵa batasyz.
01 Qarasha, 2021
Súleımen patshanyń júziginde: «Bári de ótpeli. Bul da ótedi» degen jazý bolǵan eken deıdi. Súleımenniń júzigin kim taǵyp kóripti, biraq árbir adam osy bir oıdy, sezimdi óz ómirinde áıteýir bir keshiredi. Bul – kóńildiń kúıi, adam ómiriniń kóńil kúıi ǵoı. Ýaqyttyń kóńil kúıi. Ulanǵaıyr dalanyń qaısybir shoqysynda otyryp «Ahaý, arman, dúnıe – jalǵan» dep ah urǵan qazaqtyń, «dúnıe – bir qısyq jol burańdaǵan» dep sherlene yńyldaǵan qazaqtyń qaı perzenti de osy kúıdi keshken, keship te keledi, keshe de bermek.
06 Tamyz, 2021
Burynnan bar ma edi, áp-sátte-aq aıtqan sózińdi álemge taratyp jiberer áleýmettik jeli paıda bolǵan soń qarǵa túsken kómirdeı kóp kórinip qala ma, bizde birin-biri aıyptaýǵa, kemshiligin kópke kórsetýge, kemistigin eldiń aldynda ashýǵa qumartyp turatyn bir ádet paıda boldy.
28 Shilde, 2021
Ál-Farabıdiń aıtýynsha adam balasy jaratylysynan qabiletti bolady, sonyń arqasynda onyń áreketteri, jan affektileri jáne aqyl-parasaty tıisinshe jaqsy bolady nemese jaqsy bolmaı shyǵady. Osydan kelip adam ne tamasha nemese ońbaǵan áreketterge barady. Muny týdyratyn kúıdi ǵulama minez-qulyq dep ataıdy. Minez-qulyqtyń durys nemese burys qalyptasýy ádetterge baılanysty, qaıtalanǵan ádetter minezge aınalady.
13 Shilde, 2021
Ál-Farabı babamyzdyń 1150 jyldyǵyn atap óttik. Jahandyq pandemııa jaǵdaıyna tuspa-tus kelse de, el bar jerde er esimi eleýsiz qalǵan joq. Ártúrli deńgeıdegi ǵylymı konferensııalar, mádenı is-sharalar uıymdastyryldy, gazet-jýrnaldarda farabıtanýshylardan bastap, ǵalymdar men qalamgerlerdiń tanymdyq, zertteý maqalalary jaryq kórdi. Kórkem jáne derekti fılmder túsirildi.
24 Aqpan, 2021
Dostyqtyń dárgeıinde kim bar, kim joq?!.
Jumystyń joǵarǵy jaǵynda Jazýshylar alleıasy bar. Alleıa Abaı kóshesiniń boıynda jatyr. Ilııas, Sáken, Beıimbettiń músini tur. Tóńirektegi halyq úshin demalýǵa, krosspen shuǵyldanýǵa taptyrmas meken. Biz de bir mezgil baryp turamyz. Oılanýǵa, oı qorytýǵa yńǵaıly. Ádettegi keshki serýende velosıped tepken bir balaqaımen qaqtyǵysyp qala jazdadym. «Baıqap júr» dep ári qaraı kete berdim. Bir kezde álgi balaqaıdyń sol bir sátte aıtqan sózi oıyma orala ketti. Qudaıym-aý, ne dep edi?! Esime tústi: «Brat, bylaı tur».
25 Qyrkúıek, 2020
Ýaqyttar men halyqtar keńistigindegi árbir ult pen ulystyń tarıhy sekildi qazaqtyń da tutas tarıhy – dıalogtar tarıhy. Zaman men zaman, dala men adam, baba pen urpaq, han men qara, halyq pen bılik dıalogy. Bizdiń tarıhty bir jaqty monolog retinde qaraýǵa bolmaıdy, ol birdiń ǵana sózi emes, birdiń zary emes, birdiń sheri emes, árqashan biri birinen sóz suraǵan, sózge kezek suraǵan, sózge toqtaǵan, dat aıtqan, dil aıta almaǵandy til aıtqan, til aıta almaǵandy qobyz ben dombyra aıtqan, áıteýir birtutas suhbatty, syrlasýdy, sherlesýdi, aqyldasýdy, keńesýdi ulttyq erekshelik, ulttyq qundylyq retinde qalyptastyra alǵan tarıh.
17 Qyrkúıek, 2020
Bálkim, Edgar Ponyń keıipkeri («Chelovek tolpy») sekildi aǵylyp ótip jatqan adamdar nópirine qulyqsyz ıa qyzyǵýshylyqpen kóz salyp otyratyn kúı árbir adamda bolatyn shyǵar. Bolady ǵoı, adam bolǵan soń. Qoǵam kóshesindegi qym-qýyt qarbalas qaı sátte de nazar aýdartady. Kimdi kóresiz? Neni ańǵarasyz?
14 Qyrkúıek, 2020
Qazaqtyń jany qaıda demeńiz, qazaqtyń jany – qara óleńde. Áýlıe qara óleń, osynaý baıtaq jurttyń ary da, jany da, zary da, bary da sende emes pe?!. Basynan ótkergen alaǵaı da bulaǵaı taǵdyry, júrek keshirgen jadaǵaı dáýirleri, jaraly jyldar da, aqjaınaq zaman da, jonaraqasymen sezgen joıqyn derti men serti de sende eken ǵoı, qasıetti qara óleń! Qasterli janyn qara qylyshqa saqtaıtyn baıaǵynyń batyrlary sekildi, halyq ta óz janyn sózde, sózdi óleń keıpinde saqtaıdy eken.
03 Qyrkúıek, 2020
Ár adamdy óz dáýiriniń bel balasy, baǵan kóterýshisi, baıraq ustaýshysy deımiz, alaıda ol sol zamannyń sheńberinde ǵana qalý degendi bildirmese kerek.
31 Naýryz, 2020
Ýaqyt – ár adam úshin ártúrli ótedi ǵoı. Qalamger ýaqyty – qat-qabat, qarbalasqan, dáýirler men zamandardy sapyrylystyra, aralastyra, keıde tarıhı sheginis jasap, keıde aldaǵy ǵasyrlarǵa oı kúshimen qarǵyp ótip jetetin qubylys sekildi kórinedi. Sol alasurǵan ýaqytpen arpalysa jazǵan qalamynyń izine kúlli dúnıe ilese kóship júrgendeı seziledi. Sol qalam bir sátke toqtap qalsa, búkil álem toqtap qalǵandaı áser qaldyrady. Al máńgilikke toqtasa she? Toqtaǵan qalam – úzilgen demnen de aýyr.
06 Qarasha, 2019
