Pikirler .
Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.
12 Qyrkúıek, 2018
Áleýmettik jeliden «Astana qalasynyń qarakóz baldyrǵandary qazaqsha sóılemeıtini nesi?» degen syńaıdaǵy suraýly sóılem, qobaljýly pikirdi kózimiz shalyp oılanyp qaldyq, qapalandyq.
17 Tamyz, 2018
Qazaq mentalıtetiniń ózine tán taǵy bir ereksheligin aıqyndap, bekzat bolmysyn ajarlap ámbe saqtap kele jatqan ádet-ǵuryptarynyń biri otbasyndaǵy úlken balany, ásirese uldyń tuńǵyshyn ata-ájesiniń baýyryna salý der edik. Ol atasynyń balasy bolyp ósedi. Shaldyń balasy qudaıdyń erkesi, ony eshkim betinen qaqpaıdy.
10 Tamyz, 2018
Abaı hakimniń danalyǵyna jiti úńilsek, álemdi eń áýeli mahabbat pen meıirim qutqaratynyn ańǵarar edik. «Álemdi sulýlyq qutqarady» deıdi Dostoevskıı. Osy sulýlyqtyń negizi de mahabbat pen meıirimde jatyr. Meıirbandyq bolmasa jan sulýlyǵy jaıynda aıtyp ta qajet emes. Sóıtip álemdi meıirim qutqarady desek, bul aradaǵy álemimiz – adamzat. Al adamzatty túrli bále-batyrlardan, kesir-kesapattan, ásirese aýrý-syrqaýdan Alladan keıingi basty qorǵaýshy qutqarýshylardyń biregeıi medısına ekeni aıan.
24 Shilde, 2018
Jaqynda jastyq shaǵynda jarqyldap dáýren súrgen, marqum aǵamyzben baqytty ǵumyr keshken, qazir seksenniń seńgirin saıalaǵan bir jaqsy apamyzdyń kóńilin surap, halin bilgenbiz.
11 Shilde, 2018
Anyq qazaq jýrnalıstıkasynyń Alash balasynyń asyl muraty haqynda aqıqı sózin ár ýaqytta aıta otyryp bir ǵasyrdan astam júrip ótken shyrǵalań joly, buralań óri, Abylaı aspas asýlardy alyp asqaq sóılegen bıik beli kóz aldyńa keledi. Sonda baıqaǵanymyz, qandaı qıyn-qystaý ýaqyttarda da qazaq baspasóziniń qaıratkerleri qalam sertinen, el-jurt aldyndaǵy adal sertinen eshbir taımaǵanyn kóremiz.
28 Maýsym, 2018
El basyna kún týǵan qıyn-qystaý kezeńderdiń qaısysynda bolsyn eń baqytsyz, eń dármensiz, eń múshkil de qorǵansyz halde balalar qalady. О́tken ǵasyrdyń 30-jyldarynyń basynda Qazaqstandy jaılaǵan asharshylyq kezinde de solaı boldy. Qazaq ultyna jasalyp jatqan qara qastandyq zulmattyń eń aýyr da aıanyshty azabyn balalar keshti.
01 Maýsym, 2018
Zaty adam balasymen birge jasasyp kele jatqan, kónermes te kógermes sezimderdiń biri – qyzǵanysh. Adamnyń kózine shel qaptatatyn qara qyzǵanyshtardan kekshildik pen kúnshildik, baqastyq pen baqtalastyq qozdap, neshe túrli qylmystar jasalyp jatatyny da eshkimge qupııa emes.
23 Mamyr, 2018
Jylda mamyrdyń sońyndaǵy Aza tutý kúni jaqyndaǵan saıyn men qazaqpyn degen árbir adamnyń júregi qars aırylmaýy, 30-shy jyldardaǵy saıası qýǵyn-súrginniń, ǵalamat asharshylyqtyń qurbandaryn eske alyp kúńirenbeýi múmkin emes der edik.
17 Mamyr, 2018
«Adamdyqty aıt, erlikti aıt, batyrlyqty aıt!» dep tolǵaǵan eken jyr alyby Jambyl. Iá, batyrlyq sonaý yqylymdaǵy Gomer zamanynan beri qasterlenip kele jatqan erlerdiń erekshe qasıeti. El úshin qyrǵyn shaıqastarǵa kirip, jaýdyń jaǵasyn jyrtqan batyrlaryn ardaqtap asqaqtatýǵa kelgende qazaqtyń aldyna túser halyq bar ma eken, sirá?!
04 Mamyr, 2018
Qazaqtyń joly úlken, úsh áripten keıiptelgen kishkene boıyna kóp maǵyna syıǵyzǵan salıqaly da salmaqty sózderiniń biri – jol. Qazaqtyń joly desek, ol halqymyzdyń yqylym zamannan bergi bastan keshken tarıhyn bildiredi. Sonymen birge ulttyq jón-joralǵymyzdy, ádet-ǵurpymyzdy, salt-dástúrimizdi de osy jol degen syr-sıpaty mol syrbaz sózben ádemi aıshyqtap jatamyz.
30 Sáýir, 2018
Jer betinde sonaý da sonaý kóz jetkisiz, kóńil sengisiz nebir yqylymdardan beri jasap kele jatqan zaty adam balasynyń eń zarly maqsaty ne dese, ol – adam bolý der edik. Túr-sıpatyńmen, tánińmen ǵana emes, janyńmen, alpys eki tamyryńdaǵy qanyńmen, búkil bolmys-bitimińmen.
20 Sáýir, 2018
Ádebıet pen ádep – maǵynasy ártúrli bolǵanymen, tegi bir, túbi bir, týys sózder ekenin baıqasaq kerek-ti. Rýhı turǵydan jaqyn. «Ádebıet – ardyń isi» dep qaıtalaýdan jalyqpaı kelemiz. Al ar-ojdannyń kórnekti tusynda, aldyńǵy shebinde ádep turady emes pe. Shynymen-aq qazaqtyń bas hakimi aıtqandaı, «ar uıalar is qylmas aqyl zerek». Demek ádepten attaǵan, ar uıalar is qylǵan, qarapaıym kisilik mádenıetinen quralaqan adam qansha daryndy, týmysynan talantty bolsa da, halyq súıgen ardaqty aqyn, jampoz jazýshy bolyp ta jarytpasy haq.
13 Sáýir, 2018
Abaı hakimniń aıtýynda, adamnyń júrekten aıaýly jeri joq. Aıryqsha bólip aıtqan adamdyq úsh qasıettiń biri de – jyly júrek. «Raqymdylyq, meıirbandylyq, ártúrli iste adam balasyn óz baýyrym dep, ózine oılaǵandaı olarǵa da bolsa ıgi edi demek, bular – júrek isi» deıdi. Al ǵaqlııa qara sózderiniń sońyn: «Adamshylyqtyń aldy – mahabbat, ǵadelet, sezim» dep tujyrymdaıdy. Osyǵan oı júgirtip paıymdaǵanda dúnıeni ustap turǵan adamdyq asyl qasıetterdiń asqar shyńynda ádilet pen meıirim turmaǵy lazym.
05 Sáýir, 2018
Atam qazaqtyń «alaqan» degen bir tamasha sózi bar. Dúnıedegi eń ǵajaıyp meıirim – analardyń alaqanynda. Al endi aldyńǵy tolqyn aǵalardyń izgi júrekti, ıgi tilekti qamqor alaqany she? Aǵalar alaqanynyń sharapaty tımegen, jaqsylyǵyn kórmegen jan bul ómirde, sirá, da joq bolar.
27 Naýryz, 2018
Til men sóz óneri, aqyndyq pen jazýshylyq, hakim Abaıdyń paıymyna júgingende, dertpen teń, kók bulttan ashylǵan, Táńiriniń bergen óneri, tabıǵattyń tartqan ózgeshe syıy deımiz. Bul bir qudirettiń kúshimen daryǵan erekshe qasıet. Týabitti talant ıesiniń jan-júregi pák sezimderge shúpildep, nurly sáýlelerge shomylyp, izgiliktiń qaınaryndaı, jaqsylyqtyń jaılaýyndaı jadyratary bar.
12 Naýryz, 2018
Gýmılev anyqtamasyna júginsek, passıonarlyq – juldyzdardyń áserimen, tabıǵat pen tarıhattyń qıly dúmpýlerimen qaıtalanyp turatyn zańdy qubylys. Passıonarlar boılarynda tasyǵan kúsh-qýatty, júrekterindegi jalyn jigerdi aınala tóńiregin, kele-kele kúlli qaýym-jurtyn ózgertý oraıyndaǵy maqsatty jumysqa jumsaıdy. Olaı bolsa, passıonarlardy qoǵamdyq qozǵalystyń neǵurlym belsendi tegershikteri, jańashyldar, jasampazdar desek te jarasady.
16 Aqpan, 2018
Halyqnama nemese Tátimov muraty
Búgingi qazaq qoǵamy demograf Maqash Tátimovtiń derekterine jıi júginedi, bolashaqta da júgine bermek. Ol qazaqtyń demografııa ǵylymynyń negizin salyp qalyptady, ádiletti túrde elimizdiń bas demografy atandy. Halyqnama pyraǵyn erttep minip, aqtyq demine deıin týǵan halqyna adal qyzmet etýden, óziniń ómir boıǵy aınymas asyl muratynan jazbady.
08 Aqpan, 2018
Adamzat tarıhynda naq jıyrmasynshy ǵasyrdaı ári uly, ári dúleı ǵasyr sırek kezdesken-aq shyǵar. Osynaý alapat ǵasyrda demografııalyq turǵydan alǵanda dál qazaqtaı shyǵyn kórgen halyq joq ekendigin jany jannatta bolǵyr bas demograf-ǵalymymyz Maqash Tátimov aǵamyz da árkez izerlep aıtyp otyrýshy edi. Halqymyzdyń sany ǵana eselep kemip qoıǵan joq, sapasy da quldyrady. Ásirese 1937-38 jyldardyń súrgini qazaqtyń aqyl-oıyna, zııalysyna kelgen ǵalamat zaýal boldy.
26 Qańtar, 2018
