Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
1148 materıal tabyldy

Jádiger • 13 Qarasha, 2024

Rımdikterdiń áınek ydysy

Eýrazııa aýmaǵynda ǵun dáýirine tıesili 14 keshen bar. Osylardyń 10-y Mońǵolııa jerinde. Atap aıtar bolsaq, «Noın Ýla», «Gol mod», «Gol mod – 2», «Dýýrlıg nars», «Bor bulaq», «Belh saıy», «Taqyltty shuńqyry», «Oba qara», «Qııalǵynty», «Iаmaan ýsa» dep atalady.

Tarıh • 08 Qarasha, 2024

Romanovtar toıyna qatysqan qazaq

Myna bir fotoda 12 adamnyń beınesi tur. Jeteýi – patshalyq Reseı kezindegi shendi ofıserler de, qalǵan beseýi – azııattar. Bul jádiger qazir Ortalyq memlekettik arhıv qorynda saqtaýly. Fotonyń resmı anyqtamalyǵynda «1913 jyl. Jetisý delegasııasy Sankt-Peterbýrg qalasynda Romanovtar bıliginiń 300 jyldyǵyn merekeleý sharasynda» dep jazylypty.

Qoǵam • 08 Qarasha, 2024

Kóne mura mamany

Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen «Tulǵa jáne tulǵa taǵylymy» atty mádenı shyǵar­mashy­lyq kesh ótti. Oǵan kásibı tarıhshylar, mýzeı mamandary jáne zııaly qaýym ókilderi qatysty.

Tulǵa • 01 Qarasha, 2024

О́zbekáli ónegesi

Keńes bıligi tusynda halqymyzdyń joqshysy atanǵan tulǵanyń biri – О́zbekáli Jánibekov. Bul qaıratker haqynda Sherhan Murtaza «aq júrip ótken aıaýly azamat» dep óziniń júrekjardy sózin taýyp aıtqan.

Jádiger • 30 Qazan, 2024

Arasan tastaǵy túrik tańbasy

О́týken dalasynyń shyǵys jaq shetinde, naqtyraq aıtar bolsaq, Mońǵol eliniń Kenteı aımaǵy Batshiret sumyn orta­ly­ǵynan 40 shaqyrym qashyqtaǵy Bındir taýynyń bókterinde erte zamannan qalǵan 300-ge jýyq mór-tańba bar. Bul jádi­ger Qurǵy ózen alqabyndaǵy Arasan bulaǵynyń ­basynda orna­las­qan­dyqtan «Arasan tas tańbasy» dep atalady.

Ulttyq sport • 30 Qazan, 2024

Aýdaryspaq

Aýdaryspaq – salt at­tylardyń er ústindegi saıysy. Bul oıynǵa kúsh-qaıraty mol, batyl da tózimdi, shap­shań qımyldap, at qu­laǵynda oınaı biletin, at ústindegi aıqasty jaqsy meń­gergen ji­git­ter qa­ty­sady.

Jádiger • 29 Qazan, 2024

Bir ǵasyr burynǵy jádiger

Atalǵan sýrettiń túsiniktemesinde: «Mońǵolııa Respýblıkasynyń 14-jyly (jańasha 1924 jyl) qarasha aıynyń 26-y kúni tústen keıin saǵat 16:17-de alǵashqy Memlekettik quryltaı eldiń tuńǵysh Konstıtýtsııasyn qabyldap bekitken sát jáne tarıh jıyndy basqarǵan adamdar» dep jazylǵan.

Tulǵa • 25 Qazan, 2024

Marǵulannyń muńy

Bıyl ulttyq arheologııa mektebiniń negizin qalaýshy, ǵulama-ǵalym, Qazaqstan ǵylym akademııasynyń akademıgi Álkeı Marǵulannyń týǵanyna 120 jyl tolyp otyr. Bul tulǵanyń ult rýhanııatyna sińirgen eńbegi ólsheýsiz. Tarıhı tulǵanyń artynda qalǵan estelikteri men zamandastary jazyp alǵan oı-tolǵamdaryn sholyp otyryp, ǵalymnyń ómirlik muńy baryn ańǵardyq.

Tarıh • 23 Qazan, 2024

Kúltegin kesheni: budan bir ǵasyr buryn

Ejelgi О́týken, qazirgi Mońǵol ústirti Qanǵaı dalasynda kók túrikten qalǵan keremet mura – Kúltegin jazba eskertkishi tur. Ornalasqan jeri – Arǵy Qanǵaı (Arhangaı) aımaǵy Qashaty su­myny, áıgili Qaraqorym qala jur­­tynan 47 shaqyrymda jat­qan ataqty Orhan darııasy­nyń sol qaptaly Saıdam kóliniń oń jaq bókterinde.

Jádiger • 23 Qazan, 2024

Jylqy tisti er

Sýrettegi «Jylqy tisti er», sóz joq kósh­peliler murasy ekeni anyq. Erdiń ólshemine nazar aýdarsaq, jalpy uzyndyǵy – 48 sm, eni – 33 sm. Bul jádigerlik talaı ǵasyrdyń kýágeri ekeni baıqalady.

Iаndeks.Metrıka