Taza.kz
Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
1161 materıal tabyldy

Rýhanııat • 17 Qańtar, 2025

Baýyrjannyń kelini

Alǵash qolǵa qalam ustap, jornalshy bolýǵa qamdanyp júrgen 90-jyldary kópti kórgen kónekóz bir qalamger ustazym «shyǵarma jazý úshin keıipkerińdi durys tańda. Keıipkeriń kúshti bolsa, týyndy jaqsy jazylady», degen edi. Onymen qoımaı qalamger kókem «Abaı joly» epopeıasynyń kúshtiligi onyń keıipkeri – uly Abaı», degen-tin. Bul paıym árbir kez kókeıimde jańǵyryp turdy.

Mıras • 17 Qańtar, 2025

Aq jambyny aǵashqa ilip atqan

Eski jazbalarda ǵun qosy­nynda arnaıy mergender jasaǵy bolǵany haqynda aı­ty­lady. Tipti olardy jat­tyqtyratyn arnaıy sardar taǵaıyndalyp, ol óz mindetin jarǵy boıynsha múltiksiz atqaryp, tolyq saraptalǵan amal-tásil qoldanǵan eken. Nátıjesinde, jaýynger-sadaqshylardyń sheberligi bıik deńgeıge jetken.

Abaı • 16 Qańtar, 2025

Abaıdyń ádildigi

Táýelsizdik jyldary ult rýhanııaty úshin atqarylǵan zor istiń biri – «Mádenı mura» baǵdar­lamasy aıasynda 2013 jyly jaryq kórgen «Babalar sózi» júz­tomdyǵy. Osy kitap­tyń 96-tomynda «Aýyzeki áńgimeler» toptastyrylǵan. Onda dana Abaıǵa qatysty oqıǵalar bar eken.

Suhbat • 15 Qańtar, 2025

Qazaq qusbegiligin álemge áıgilegen

Jýyqta «Respýblıkalyq qusbegilik federasııasy» qoǵamdyq birlestiginiń ótinishi boıynsha Mońǵolııa Respýblıkasyna issaparmen baryp, sol jaqtaǵy baıólkelik qusbegilerdiń ónerimen tanysyp, birshama derek jınap kelgen edik. Saıatshylyqtyń qyr-syryna qanyq qanshama mamandarǵa jolyqtyq. Sonyń biri – qazaqtyń qusbegilik ónerin zertteýmen qatar, árbir sátin sýretke túsirip, álemge áıgilep júrgen Choıjıljavyn Batzaıaa atty azamat. Bul jigit ótken jyly «Búrkit» (mońǵolsha «Búrged») atty úlkendigi tóre tabaqtaı fotoalbom shyǵarypty. Albom-kitaptyń basty taqyryby – Qobda ólkesinde ómir súrip jatqan qazaq qusbegileriniń ómiri, tynys-tirshiligi, búrkitpen ań qaqqan sátteri, saıat-salbýryn qurǵan kezderi, túz qusyn qolǵa túsirip, ony baptap-baýlýy qatarly júzdegen kórinis fotobeıne jáne áńgime-suhbat formatynda berilgen. Mundaı kitap qusbegiliktiń otany bizdiń elimizde joq. Sapar barysynda Ulan-Batyr qalasynda turatyn foto-sýretshige jolyǵyp, suhbattastyq.

Rýhanııat • 14 Qańtar, 2025

Abylaıdyń túsi

Bıyl týǵanyna 110 jyl tolyp otyrǵan úlken jazýshy, qazaq ádebıetine tarıhı romandar jelisin ákelgen qaıratker-qalamger Ilııas Esenberlınniń «Kóshpendiler» trılogııasy – epı­ka­lyq tynysynyń keń­digimen, sıýjet sheberligimen, rýhanı serpin­diligimen jáne ótken ǵasyr­larda qazaq halqy bastan keshir­gen oqı­ǵa­lardy kórkem túrde sýret­teýimen qundy. Iаǵnı atalmysh týyn­dy avtorymen taǵdyrlas talantty jazýshy Ánýar Álim­janovsha aıt­saq: «Kóshpendiler» trılogııasynyń betterin mu­qııat zerdelemeıinshe, qazaq ultynyń san ǵasyrlyq tarıhyn tal­dap, paıymdaý da múmkin emes, ári munsyz ol tolyqqandy bol­maıdy».

Jádiger • 14 Qańtar, 2025

Darqan sadaq

Orta ǵasyrda qazaq dalasyn kókteı ótip, shyǵysqa saıahat jasaǵan ıtalııalyq jıhanger Marko Polo kóshpeliler arasynda ótken mergender saıysynda 335 qulash jerdegi nysanaǵa synǵa túsýshilerdiń bári dál tıgizgenin jazady.

Jádiger • 11 Qańtar, 2025

100 jyl burynǵy «Esep quraly»

О́tken ǵasyr basynda qazaq qoǵamynyń temir­qazyǵyna aınalǵan Alash arystarynyń atqarǵan isi – búgingi urpaqqa úlgi.

Jádiger • 10 Qańtar, 2025

Ǵasyrlyq júkti arqalaǵan oqýlyq

Osydan bir ǵasyr buryn, ıaǵnı 1925 jyly Alash arysy, ult ustazy Ahmet Baıtursynulynyń tóte jazýmen jazylǵan 72 bettik «Qazaqsha álbbá. Oqý quraly» atty kitabynyń kezekti basylymy Orynbordaǵy «Qazaq memleket baspasynan» 24 myń taralymmen jaryq kóripti.

Aımaqtar • 01 Qańtar, 2025

Aqtaý – Túrki áleminiń astanasy

Elimizdiń mádenı ómirindegi jańalyqtyń biri – bıyl myń boıaýly munaıly ólke Mańǵystaý oblysynyń ortalyǵy hám respýblıkadaǵy birden-bir portty qala Aqtaý shahary «Túrki áleminiń mádenı astanasy» atandy. Bul sheshim ótken jyldyń qarasha aıynda Túrikmenstannyń astanasy Ashhabadta halyqaralyq TÚRKSOI uıymyna múshe elderdiń mádenıet mınıstrleri bas qosqan 41-keńes otyrysynda qabyldanyp, oǵan deıin atalǵan mindetti atqaryp kelgen Túrikmenstannyń Áneý qalasynda jabylý rásimi ótti.

Jádiger • 10 Jeltoqsan, 2024

Mádınadaǵy qypshaq sadaǵy

Mádına qalasyn bilmeıtin adam joqqa tán. Sebebi bul shahar – musylman balasy zııarat etýge buıyrylǵan álemdegi qasıetti úsh orynnyń biri. Onyń syrtynda bul sháride paıǵambarymyz Muhammedtiń (s.ǵ.s) meshiti ornalasqan hám sońǵy baqılyq turaǵy da (zıraty) osynda.

Iаndeks.Metrıka