Osy oraıda, aıtpaǵymyz, 1921 jyldyń 31 qańtarynda Orynbor qalasynda Halyq aǵartý komıssary A.Baıtursynulynyń tóraǵalyǵymen zııaly qazaq azamattarynyń májilisi ótedi. Jıynda qaralǵan basty másele 1-shi hám 2-býyn mektepter úshin oqýlyq daıarlaý isi boldy. Nátıjesinde, Alash qaıratkerleriniń atsalysýymen oqýlyqtar jazyldy. Sonyń biri – Mirjaqyp Dýlatuly jazǵan «Esep quraly» oqýlyǵy.
Myna fotoda ózderińiz kórip otyrǵan oqýlyq – kitap 1925 jyly Orynbor qalasynda M.Dýlatovtyń avtorlyǵymen jaryq kórgen «Esep quraly» kitaby. Bul jádigerdiń bir danasy 10 jyl buryn Pavlodar-daǵy Máshhúr Júsip atyndaǵy ortalyq meshit qorynan tabyldy.
Atalǵan týyndymen tanysyp, quralǵa tolyq saraptama jasaǵan jýrnalıst Oralhan Aıbektiń paıymdaýynsha, kitaptyń muqaba betinde «Mirjaqyp Dýlatuly. Bastaýysh mektepte 2-inshi jyl oqylatyn Esep quraly 4-inshi basylýy (túzetildi, tolyqtyryldy)» dep jádıtshe jazylǵanda, «M.Dýlatov. Zadachnık. Chast II. Kırgızskoe gosýdarstvennoe ızdatelstvo. Orenbýrg, 1925 god» dep oryssha tańba túsirilgen.
Muqabasy qatyrma qaǵaz emes, jaı ǵana paraq. Onyń sol jaq shekesine sol kezdiń dástúri boıynsha «Jer júziniń jalshylary birigińder!» degen uran jazylypty. Muqabanyń ishki jaǵynda mynadaı málimetter berilgen: «Qazaqstan memleket baspahanasy. Orynbor, 1925 jyl» «Kırglavlıt №137. Tıraj 10.000. Tıpografııa Kırgosızdata. Orenbýrg, Karavan-Saraı 1925 g.»
«Oqýlyq – 98 betten, 3 taraýdan turady. Paraqtarynyń rettik sany 4-inshi betten bastalady. Sońǵy betinde mazmuny berilgen. I bólim: «100-ge sheıin san» – 4 tarmaqtan turady. II bólim: «1000-ǵa sheıin sanaý amaldary» – 4 tarmaqtan turady. III bólim: «Tórt amaldyq esepter» dep atalyp, «Aınaladaǵy tabıǵat», «Eńbekti turmys» jáne taǵy bir tarmaǵy bar» deıdi Aıbek Tileýbekuly.
