Tanym • 06 Jeltoqsan, 2024
Túrkolog-ǵalym Adaı Esenǵululy keltirgen málimette: álem boıynsha kóne túrki jazba eskertkishteriniń búgingi tańda belgili bolǵandarynyń uzyn-yrǵasy 160 shamasynda eken. Bular terrıtorııalyq ornalasýy jaǵynan: Tyva Respýblıkasynda – 53, Hakasııada – 28, Mońǵolııada – 30, Orhon-Enıseı boıynda – 8, Altaı ólkesinde – 6, Jetisý-Talas óńirinde – 16, Qyrǵyzstanda 8 bar eken («Jetisý» gazeti, 17 mamyr, 2001 jyl).
Ulttyq sport • 30 Qarasha, 2024
«Kóshpeliler mádenıetiniń ustyny – jaýyngerlik óneri»
Elorda tórinde uıymdastyrylǵan V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıynynda ótkizilgen saıystyń biri – «Jamby atý» stıli. Buǵan álemniń 27 memleketinen kelgen 79 sportshy qatysty. Osylardyń biri – at ústinde sadaq atýdan álem chempıony Altan Nergúı atty azamat. Bul jigit osy jolǵy kóshpeliler oıynynda da oljaly boldy. «Majar» stıli boıynsha ótkizilgen saıysta kúmis medal jeńip aldy. Tanysa kele ańǵarǵanymyz, A.Nergúı myrza tek mergen sadaqshy emes, ejelgi kóshpeliler mádenıeti men jaýyngerlik ónerin zerttep júrgen asa bilimdar maman eken. Bul jigit 2011 jyly Ulan-batyr qalasyndaǵy Ulttyq ýnıversıtetti fılosofııa jáne dintaný mamandyǵy boıynsha bitirgen soń «Namnaa» («Sadaq atý») atty klýb ashyp, ony kóshpelilerdiń qoldanbaly óneri men soǵys quraldaryn zertteıtin akademııaǵa aınaldyrypty. О́tken jyly ertedegi ǵún-túrki dáýirinen bastap, eýrazııalyq keńistikte bılik júrgizgen Shyńǵys qaǵan ulysy, odan keıin 1271-1368 jyldary ómir súrgen Iýan ımperııasy, 1368-1644 jyldary bılik qurǵan Mın patshalyǵy, 1644-1912 jyldary ulys tizginin sheńgeldegen Manjý-Sın ımperııasy tustarynda paıdalanǵan soǵys quraly – sadaqtyń damýy, jetilýi, ózgerý satylary haqynda zerttep, kólemdi kitap ta jazǵan. Osy oraıda tanymal etnograf-zertteýshimen suhbatty usynyp otyrmyz.
Qoǵam • 30 Qarasha, 2024
Alash arystarynyń akademııalyq murasy
Ulttyq akademııalyq kitaphanada Alash arystary Ahmet Baıtursynuly men Maǵjan Jumabaev murasyna arnalǵan «Alash muraty – túrki birligi» atty is-shara uıymdastyrylyp, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty daıyndap, halyqaralyq Túrki akademııasynyń qoldaýymen jaryq kórgen qos arystyń akademııalyq shyǵarmalar jınaǵynyń tanystyrylymy ótti.
Tarıh • 29 Qarasha, 2024
Qulager – qazaq tarıhynda qasiretti oqıǵanyń qurbany bolǵan eren júırik. Iesi – ataqty Aqan seri Qoramsauly. Seriniń: «Qulager shesheń suńqar, ákeń tulpar, Soǵyp em dónenińde segiz arqar» nemese «Qulager toptan ozǵan júırigim-aı, Jarasar kelte jibek quıryǵyń-aı» deıtin zarly tolǵaýynda jyrlanatyn janýar osy. Bul tulpar haqynda dúldúl aqyn Ilııas Jansúgirov «Qulager» atty poema jazdy.
Arhıv • 28 Qarasha, 2024
Elorda tórinde ornalasqan Ulttyq arhıvte Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń uıymdastyrýymen «Arhıv-2025: nátıjeler men máseleler» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Mádenıet • 27 Qarasha, 2024
Elorda tórinde ornalasqan Ulttyq arhıvte Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń uıymdastyrýymen «Arhıv-2025: nátıjeler men máseleler» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Rýhanııat • 27 Qarasha, 2024
Hat tanıtyn qazaqtyń bári bilýi kerek. О́te kóne ǵasyrdan beri kele jatqan «Aıazbı» deıtin ertegi bar. Ertede Madan degen han bolypty dep bastalady, ol óziniń qyryq ýáziri arqyly jer betindegi eń jaman (bolashaq Aıazbı) adamdy izdestiredi. Ýázirler «eń jaman adam» dep bireýdi alyp keledi. Oǵan «atyń kim?» dese, «Jamanmyn» dep jaýap beredi.
Jádiger • 27 Qarasha, 2024
Elorda tórindegi Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵynyń qorynda IH ǵasyrda rýnıkalyq grafıkamen jazylǵan kóne túrik murasy «Yryq bitik» kitabynyń kóshirmesi saqtaýly tur.
Tanym • 23 Qarasha, 2024
1972 jyly 26 tamyz – 11 qyrkúıek aralyǵynda Mıýnhen qalasynda HH Olımpıa oıyndary ótti. Atalǵan dúbirli doda KSRO-nyń qurylǵanyna 50 jyl tolǵan dataly merekemen oraılas kelgendikten, keńes eliniń sportshylary olımpıadaǵa «qara terin tógip, qyzyl qanyn aǵyzyp» daıyndaldy. Nátıje jaman emes, odaq quramasy 52 altyn, 27 kúmis, 23 qola medalǵa qol jetkizip, 57 memleket arasynan jalpykomandalyq bas báıgeni jeńip aldy.
Tulǵa • 20 Qarasha, 2024
Tanymal sportshy, Qazaqstanda taekvondo mektebiniń negizin qalaýshy Mustafa О́ztúrik ultjandy, daryndy jáne qazaq dese ishken asyn jerge qoıatyn birtýar azamat edi. Ol 1954 jyly qarasha aıynyń 24-i kúni Túrkııanyń Kaıserı qalasyna qarasty Musahodjaly atty shaǵyn aýylda dúnıe esigin ashty. Bıyl arys azamattyń týǵanyna 70 jyl toldy. «Kózden ketse, kóńilden bolady ózge» dep burynǵylar aıtpaqshy, taekvondo tarlany eskerýsiz qalmasyn degen nıetpen maqala jazyp otyrmyz.
