Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
1148 materıal tabyldy

Ádebıet • 18 Qyrkúıek, 2024

Qulagerdiń syny

«Izdegen jeter muratqa» degendeı, jaqynda kórnekti jazýshy Sábıt Muqanovtyń 2020 jyly «Qazyǵurt» baspasynan jaryq kórgen tańdamaly shyǵarmalar jınaǵynyń alǵashqy tomyn oqyp otyryp, qalamgerdiń 13 jasynda aýyldastarymen birge Atbasarǵa jolaýshylap barǵanyna kýá boldyq. Jazýshy jolaı ataqty Aqan serige kezigip, ol kisiniń óz aýy­zy­nan Kıikbaı synshy aıtqan Qulager tulpardyń synyn jazyp alady.

Pikir • 18 Qyrkúıek, 2024

Tarıh jáne shyndyq

Úndi qaıratkeri Javaharlal Nerý: «Otar eldiń tarıhyn otarlaýshy jazady» degendeı, kezinde birtýar aqyn Ǵafý Qaıyrbekov: «Osy basqanyń pat­sha­larynyń bári jaqsy , qazaqtyń handary nege jaman?», dep keńestik qoǵamǵa suraq qoıǵany da belgili. Ra­syn­da, otarlanǵan eldiń shynaıy tarıhy esh­qa­shan jazylmaıdy.

Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary • 11 Qyrkúıek, 2024

Azııa stıli: Qazaq mergenderi top jardy

Jamby atý saıysyna álemniń 27 memleketinen kelgen 79 sport­shy Et­noaýyl qalashyǵynda Ma­jar, Azııa, Túrki jáne halqymyzdyń dás­túr­li jaýyngerlik óneri Jam­by atý stıli bo­ıyn­sha synǵa túsip, myq­tylardy anyqtap jatyr.

Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary • 11 Qyrkúıek, 2024

Jigitterdiń qarqyny jaqsy

Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndarynyń tizimindegi mańyzdy saıys túri – kókpar. Atalǵan oıynnyń shyǵý tórkini týraly zertteýshi Á.Qalıuly: «Qazirgi kókpar tartý áýelde áleýmettik máni bar áskerı mashyqtyń qajetinen týǵan asa qundy saıys túri» deıdi.

Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary • 11 Qyrkúıek, 2024

Jánibek – jeńimpaz!

Dás­túrli sadaq atý sport túri boıynsha álem­niń 33 eli­nen kelgen 183 sportshy «Ar­ǵymaq» at-sport ke­­sheninde saıysty bastady. Bul jarysta otandyq 10 mergen el namysyn qorǵaıdy.

Mıras • 04 Qyrkúıek, 2024

Surmergen

Ejelgi kóshpelilerdiń jaýyngerlik ónerin zert­tegen orys ǵalymy A.I.Ma­zaev jáne mońǵol oqymystysy O.Namnandor­jylar­dyń eńbeginde ertedegi ǵun, saq dáýirinde el ishindegi mergenderdi synaıtyn: teńge atý, jebe jarystyrý nemese oq ozdyrý, kergen teri atý (saranpaı), jalaý atý, sur (qaıys) atý degen saıys túrleri bolǵan dep jazady.

Ádebıet • 29 Tamyz, 2024

Aısary ájeniń erligi

Keńes odaǵy jyldary ult muraty úshin eńbek etken qalamgerdiń biri – túrkolog, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, qazaq folklory men kóne túrki jyr mátinderin zertteýshi Áýelbek Qońyratbaev. Bul kisi 1946 jyly atalas aǵaıyny Qajymuqan balýanǵa jolyǵyp, onyń ájesi alyp Aısary týraly esteligin jazyp alypty. Arab árpimen qaǵazǵa túsken qoljazba qazir Ortalyq ǵylymı kitaphananyń sırek muralar qorynda (Q.950, 2-dáp) saqtaýly tur.

Jádiger • 29 Tamyz, 2024

Daıan batyr balbaly

Ejelgi túrikter qonystanǵan ólkeniń biri – qazirgi Baı-О́lke dalasy. 2009 jyly Mońǵolııa Ǵy­lym akademııasy «Túrkitaný» ortalyǵy ázirlep, Ulanbatyr qalasynda jaryq kórgen «Baı-ólke aımaq ter­rıtorııasyndaǵy tarıhı eskertkishter» atty albom-kitapqa atalǵan ólkeden tabylǵan 80-nen as­tam ártúrli poshymdaǵy balbal tizimge alynypty.

Dúnıejúzilik kóshpendiler oıyndary • 29 Tamyz, 2024

Dúbirli dodanyń jańǵyryǵy

Qyrkúıek aıynyń 8–13 ara­lyǵynda Astana qalasynda óte­tin asa iri mádenı-sporttyq saıys – V dú­nıejúzilik kóshpe­liler oıyny. Qa­zirgi tańda da­ıyndyq ju­mystary júrgizilip jatyr. Dúbirli dodanyń ashylý saltanaty 8 qyrkúıekte «Astana Arena» stadıonynda ótse, budan bir kún buryn kóshpeliler oıynyń barlyq mádenı is-sharasy óte­tin Etnoaýyldyń ashylýy jos­parlanǵan.

Mıras • 28 Tamyz, 2024

Túıe myltyq túrleri

Qyrǵyz halqynyń ataqty jyry «Manas» eposynyń ekinshi kitabyndaǵy «Kóketaıdyń asy» atty bólimde: «Jaısańbaıdyń mańǵuly, Túıe ústinen oq atty, Kúrkirete boratty, Túıe myltyq kúrkirep, Jaýǵan oqqa bettemeı, Nesqaranyń áskeri, Josyp berdi dúrkirep...» deıtin joldar bar. Sol sııaqty qazaqtyń úlken aqyny Ilııas Jansúgirov «Kúıshi» poemasynda: «At saılap, qylysh qaırap, sarbaz erler, Zeńbirek atanǵa artqan naızagerler, Jarqyldap sybyzǵyly kúı tartqandaı, Alataý berik qorǵan jumaq jerler» dep jyrlaǵan eken. Sol sııaqty akademık Álkeı Marǵulan ertede qazaqtar jaýǵa qarsy túıe myltyq qoldanǵany týraly derek keltirip (Margýlan, 1987. T-1. 167-b), bul qarýlar qazirgi tańda Omby qalasynda mýzeıde tur depti.

Iаndeks.Metrıka