Otarlansa da tilin umytpaǵan ult

Ońtústik Koreıaǵa jol túsip, birneshe qalasyn, óńirin araladyq. Seýldiń qaq or­ta­s­ynda júrseńiz de, shalǵaı aýylǵa bar­sańyz da aldymen kózge túsetini – káris ti­­lin­degi jazýlar. Meıramhana máziri, qo­naq­úıdegi qyzmet paraǵy, tipti metro stan­sa­synyń habarlamasy, bári – óz tilinde. Týrıs­­­terge aǵylshynsha aýdarmasy taby­la­dy, biraq eshqashan basty orynǵa shyq­paıdy.

07 Qarasha, 2025

Memleketshildik arqaýy

Bizdi el etip, barymyz ben joǵymyzdy túgendetip, ótkenge, búginge, erteńge alańdatqyzyp, jaýapkershilikti sát saıyn esimizge salyp otyrǵan – úzilmegen memleketshildik arqaýy. Memleketshildik – memlekettilikti tuǵyrlandyratyn is, qasıet. Memlekettilik – erkindigimiz, teńdigimiz, dástúrimiz. Kúrdeli HH ǵasyrdyń 20-80 jyldary azattyqtyń emeýrini ǵana boldy. Sanalynyń oıynda, júreginde turǵany ras.

06 Qarasha, 2025

Uly ereje, oryndy ýáj

«TikTok» búginde kóbinese sóz ańdy­ǵandar men tili men jaǵyna súıen­gender­diń, ishi pysqannan ermek izdegen­derdiń qyzyǵyna aınaldy...

01 Qarasha, 2025

Tarıh tolǵamy

Respýblıka kúni – tarıhymyz ben taǵdyrymyzdy aıǵaqtaıtyn, ardaǵymyz ben armanymyzdy tutastandyratyn kún. Prezıdent Q.K.Toqaev osy aıtýly kúndi «halqymyzdyń rýhyn kóterip, eldigimizdi nyǵaıtatyn, birligimizdi bekemdeıtin aıshyqty mereke» dep sıpattady. Onyń astarynda ultymyzdyń aıbarly da kúrdeli bel-belesi, almasqan dáýirler aıasynda qazaq eline negiz bolǵan memlekettik qurylymdar, «myń ólip, myń tirilgen» qubylystar men serpilister tur.

25 Qazan, 2025

Qoǵamdyq kóliktiń kóleńkesi

Avtobýs – qoǵamdaǵy eń keń taralǵan ári qoljetimdi kólik túri. Ol kún sa­ıyn myńdaǵan adamnyń jumysqa, oqýǵa qatynaýyna múmkindik beredi. Ásirese zeınetkerler, oqýshylar, stýdentter men az qamtylǵan azamattar úshin onyń mańyzy zor.

17 Qazan, 2025

Biz qaıda asyǵamyz?

Qazir otandastarymyz shetelderge kóp shyǵady. Bilim izdep shyǵady, qyz­metke ornalasady, maýsymdyq jumys­qa ketedi, ózge elde demalýdy qalaıdy. Baı­­qaǵanymyzdaı Eýropa, Shyǵys Azııa jaqtyń halqy kerbez, eshqaıda asyq­paıdy. Muny Taıland, Vetnam, Malaı­zııa sekildi elderge demalysqa baryp kelgen jurttan da estip júrmiz. Bizdegideı únemi bir jaqqa asyǵyp, úlgermeı, qo­ǵamdyq kólikke bir-birin soǵyp minip jat­qan adam sırek. Sonda olarda sharýa joq pa, álde biz tym «eńbekqormyz» ba?

06 Qyrkúıek, 2025

Keshirilmes qatelik

Dastarqan basy. Ortaq áńgime týyndaı qoıǵan joq. Sol sátte tórde qatar otyrǵan eki kisiniń ózara áńgimesin bárimiz erkin estip otyrdyq.

04 Qyrkúıek, 2025

Bas aqyn bıigi

Dana Abaıdyń aty men zaty atalǵan jerde Ahmet Baıtursynulynyń áıgili «Qa­zaq­tyń bas aqyny» zertteýi eske túsedi. Qan­sha ýaqyt ótse de abaıtanýdyń aınasy bolyp qalatyn tańdaýly eń­bek. Osyndaǵy úsh-tórt tezıs Abaı jumba­ǵynyń ǵana emes, aqynǵa qudaı darytqan qarapaıym­dylyqtyń kilti ekeni anyq.

08 Tamyz, 2025

Jedel qyzmet opyq jegizbesin

Áleýmettik jelilerde elimizden Ger­manııaǵa kóship ketken bir nemistiń beınesózi tarady. Onda ol eki eldi salys­tyrypty. «Qazaqstanda bank qyzmetine 2 mınýt ýaqyt ketedi, al Germanııada buǵan 3 kúnińdi jumsaısyń. Sol sııaqty uıaly telefon nómirin de lezde satyp alyp, qoldana berýge bolady, al bizde tapsyrys berip, 7 kún kútesiń», deıdi. Buǵan qosa taǵy birneshe qyzmet túrin salys­tyrady. Biraq jurt maqtaǵan osy jedel qyzmetterden halqymyz alaıaqtarǵa jem bolyp otyrǵan joq pa?

29 Shilde, 2025

Eldik sana ertegiden bastalady

«Ertegi ýatpaı ma balany da,Sóz sıqyr ǵoı – jazbaı ma jarany da...Aqyn da bir bala ǵoı aıǵa umtylǵan,Erkimen ózi-aq otqa barady da...»Ataqty Maǵjan Jumabaev osy shýmaqtarynda balany aqynǵa, aqyndy balaǵa teńeıdi.

02 Shilde, 2025

Jýrfak sabaqtastyǵy

Jetinshi synypta oqyp júrgen kezimde anamnyń ápkesi ekeýmiz Almatyǵa kelip, sý jańa kostıým-shalbar satyp aldyq. Naǵashym artynsha jeıde men galstýk ápermek boldy. Men kostıýmdi teledıdardan kúnde kórip júrgen jýrnalıs­ter sııaqty jaǵasyz fýtbolkamen kıgim keletinin aıttym. Biraq sol sátte syrtqy pishinniń jýrnalıst-qalamger bolýǵa esh septigi tımeıtinin oılamappyn.

28 Maýsym, 2025

BAQ jáne senim

Buqaralyq aqparat quraldary qoǵam­nyń aınasy, qaınaǵan pikir alańy desek te, qalyń jurtshylyq aınaladaǵy kóp máseleniń kóterilý-kóterilmeýin, sheshilý-sheshil­meýin qalam ustaǵandarmen baılanys­tyrady. Durysy, úmit etedi. «Top basta­ǵan kósemder, sóz bastaǵan sheshender qaı­da?» degen syńaıda... Bir qyzyǵy, talaı eldiń qaı­ratkerleri saıası bılik olımpine shy­qqanǵa deıingi qoǵamdyq qyzmetin «pýbl­ısıst» dep kórsetipti. Bul latynnyń halyq pen qoǵam uǵymynan órbıtini túsinikti.

28 Maýsym, 2025

Polıseıdi nege bótensımiz?

Áli esimizde, 2020 jyldyń aqpa­nynda Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanyndaǵy negizinen dúngen etnosy shoǵyrlanǵan birneshe aýylda úlken daý boldy. Al dúrbeleńniń negizgi sebebi Sortóbe aýylynda on shaqty dúngen jigitiniń jasy 80-ge taıaǵan qazaq qarııasyn qos ulymen qosa sabaǵany boldy. Ertesine sol sortóbelik turǵyndardyń oblys ortalyǵynan jedel jetken polıseılerge baǵynbaı, tipti zań ókilderine kúsh kórsetip, balaǵattap, basynǵandary jaǵdaıdy odan ári ýshyqtyrdy.

21 Maýsym, 2025

Zeınetkerlik beınetten qutqara ma?

Zeınetkerlikke shyqty. Qyzmet­tes­teri, basshylyq ıyǵyna shapan ja­ýyp, bir sólkebaıdy keýdesine taǵyp shyǵaryp saldy. Talap solaı. Qaıtesiń endi? Zeınetaqy mardymsyz. Otbasy birer aıda-aq qarajat jetimsizdigin sezindi. Nápaqa tabar jumys izdedi. Tapty. Jalaqysy – qanaǵat. Sonymen, jalpy aılyq kirisi – zeınetaqysy men qazirgi aılyq-shaılyǵyn qosa eseptese, burynǵy eńbekaqysyna jetip jyǵylady...

20 Maýsym, 2025

Senim hám urpaq tárbıesi

Senim. Osy uǵymnyń sonshalyqty mańyzdy ekenine mán bermeımiz. Sondyqtan qoǵamda, ózara qarym-qatynasta, memlekettik sharýalarda jaqsy jetistikterge jetý, adamgershilik qundylyqtardy joǵary shyǵarý baǵytyndaǵy isterimizdi júrgizýde aqsap jatamyz. Eger óz ortańda, qoǵamda senim basty qundylyq retinde ornyqsa bar ıgilik sonda ǵana ornaıdy.

06 Maýsym, 2025

Týǵa qurmet – basty paryz

«China Daily» gazetinde jaryq kórgen «Nelikten biz barlyq memlekettik rámizdi qurmetteýimiz kerek?» (Why we must respect all national symbols?) degen maqalanyń avtory Pol Sýrtıs memlekettik rámizderge qurmet kórsetpeý úlken qorlyq ekenin aıtady. Álemniń árbir eli óziniń de, ózgeniń de eldik nyshandaryna iltıpat bil­dirip júrýi kerek. О́ıtkeni bul – zań­men bekitilgen, qurmetteýge laıyq bel­giler.

04 Maýsym, 2025

Damyǵan jáne damýshy eldiń arasy...

Ádette qatelik jasap, shalys basqan adamdy jas qoı nemese tájirıbesi az, áli ońy men solyn tanymady dep, taǵy basqa «dálelder» aıtyp aqtap alýǵa tyrysamyz. Ol adam budan sabaq alyp, qaıtalamaýǵa tyrysady, bolmasa kerisinshe, sol qate­­­si­­men ómir súre beredi. Budan bir adam ǵana zardap shegedi. Al adamnyń ornyna birtutas memleketti alsaq, shalys bas­qan isin tez arada jónge keltirmese, mıl­lıon­­da­ǵan taǵdyrǵa balta shabary sózsiz. Osy oraıda qatelesetin kóbine-kóp damýshy elder ǵana. О́ıtkeni olar jańa nársege qumar keledi, qýys keýdeni áli zert­telip, zer­delen­­begen dúnıemen toltyrýǵa asyǵyp turady.

27 Mamyr, 2025

Toıymsyzdyq sındromy

Keıingi ýaqytta ǵalymdardy áleýmet­tik qoldaý kúsheıip keledi. Sonyń bir dáleli bolar, biraz zertteýshi eshqandaı paıyzsyz, ıpotekasyz, alǵashqy jarnasyz, tep-tegin páter aldy. Habarlardan medısına, medıa, áskerı, basqa da sala mamandarynyń da túrli tıimdi baǵdar­lamamen úıli bolyp jatqanyn estımiz. Qýanamyz, árıne, biraq sony kimder alyp jatyr? Úmitkerdi tańdaý tártibi men berý talaby naǵyz ıesin tabýǵa yqpal ete me?

15 Mamyr, 2025

Babadan mıras balbalym...

Erte, erte, erteden eskertkish ataýlyny qadir tutqan elmiz. Qııan dalamyzdyń qaı qıyryna barsańyz da, qısapsyz mol mádenı muramyzdyń úzdik úlgilerin kezdestiresiz.

18 Sáýir, 2025

Týdy qorlaý – eldi qorlaý

Yqylym zamannan beri halqymyz eldiginiń basty rámizi – baıraǵyn erekshe qaster tutyp keledi. Bul týraly ataq­ty Súıinbaı aqynnan asyryp aıt­qan eshkim joq shyǵar.

04 Sáýir, 2025