Baspasóz hám basqa sóz

Baspasózdiń anyqtamasy barshaǵa aıan. Baıaǵydaı tasqa basylyp taraıtyn gazet-jýrnaldyń jıyntyq ataýy. Al ózimizshe ógeısitip, basqa sózge balap otyrǵanymyz: radıo, teledıdar, feısbýk, ınstagram, tık-tok, taǵysyn taǵylar. Ýaqyt urshyǵynda utymdy aınalyp, beıbitqatar ómir súrýge ábden laıyq brend pen trend.

01 Aqpan, 2025

«Bólingendi bóri jeıdi...»

Áleýmettik jelide musylman mem­le­ketteriniń ǵylym men bilim da­mýynda artta qalýyn dinnen kórip: «Islam bizdi orta ǵasyrǵa súı­reı­di», «Din – qarańǵy in» dep pikir top­shylaǵan postardy jıi kózi­miz shalady. Qaısybireýlerdiń ata-ba­badan qalǵan rýhanı qundy­lyqta­rymyzdy aıaqqa taptap jatqa­nyn kórgende ja­nyń kúızeledi.

30 Qańtar, 2025

Oqıtyn jáne oqymaıtyn qoǵam

Spartandyqtardyń tapqyrlyǵy retinde jıi aıtylatyn myna bir sózdi esi­me alǵan saıyn bizge ár máseleni ózge­she oılaý men túıindeýdiń aýadaı kerek eke­nin túsinemin. Atalǵan ańyzdyń uzyn-yr­­ǵa­sy mynadaı. Birde Makedonııa patsha­sy II Fılıpp grek qalasynyń tur­ǵyn­da­ry­na bylaı dep hat jazady: «Tez ara­da ma­ǵan birden baǵynyńdar. Eger áske­­rim sen­der­diń jerlerińe basyp kirse, bar­lyq egin, baý-baqshalaryńdy qurtady, ulda­ryń­dy qul, qyzdaryńdy kúń etýge de da­ıyn­byz», deıdi. Spartandyqtar oǵan bir aýyz sózben jaýap qaıtarady: «Eger...».

21 Qańtar, 2025

Ushaqtan úreıińiz usha ma?

Aqtaý mańynda Ázerbaıjan áýe joldaryna (AZAL) tıesili Embraer E190 ushaǵynyń apatqa ushyraýynan keıin kópshilikti «Áýe tasymaly qanshalyqty qaýipsiz?» degen suraq mazalap júr. Elimizde ushaqtan bas tartyp, bıletterin poıyzǵa aýys­tyryp jatqan adam kóp. Jurttyń bul qorqynyshy men abyrjýy qanshalyqty oryndy? Ushaq shynymen ómirge qaýipti kólik pe?

15 Qańtar, 2025

Sýdyń ıesi de, kıesi de bolýy kerek

Sý máselesi jyldan-jylǵa órship barady. 2023 jylǵa deıin onymen aınalysqan memlekettik organnyń bolmaýynan sý sharýashylyǵynyń jaǵdaıy nasharlap ketti. Qoldanysta bolǵan ártúrli memlekettik baǵdarlamalar men strategııalardyń uzaq jyl­dardan beri qordalanyp qalǵan túıt­kilderdi der kezinde sheshpeýi sebepti el de, jer de sýǵa degen zárýlikti osy kúnge deıin se­zinip otyr.

11 Qańtar, 2025

Adal azamat uǵymy

Shalkıiz jyraýdyń «ádil tóre el bas­tar» degen sózi bar. Jyraýlar poezııasyn­da keńinen nasıhattalǵan bul uǵymdar ke­ıin Abaı, Shákárim eńbekterine ulasty. «Adal júrip, adal tur, schetiń týra kelýge» de­gende Abaı qoǵam men Qudaı aldyndaǵy esepti qosa aıtqanǵa uqsaıdy. Adamdyq qasıet­tiń negizi sanalatyn osy adal­dyq uǵy­myn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń bas­ty ustyny etkeni tegin deısiz be? Biz­­diń halyqtyń sonaý túp-tanymynan kele jat­qan qasıetter negizinde «Adal adam – Adal eńbek – Adal tabys» atty tujyrymdama usynyp, jasampazdyq jáne jańashyldyq basty qundylyqtarymyzdyń biri ekenin atap kórsetti. Prezıdenttiń aıtýynsha, bul qundylyqtardy basty nazarda ustaý bú­gingi ózgermeli álemde ultymyzdyń mereıin ósi­rip, jahandyq básekege qabiletti bolýy­myzǵa múmkindik beredi.

07 Qańtar, 2025

Jaýapkershilik ólshemi

Resmı jyl bastalarda «О́tken jyl nesimen este qaldy?» dep suraq qoıarymyz anyq. Psıhologterdiń pikirinshe, adamnyń jadynda kóbine eski jyldyń alabóten jáne sońǵy oqıǵalary jattalyp qalady. Osy turǵydan kelsek, álbette, esimizde alapat tasqyn sýdy eńsergen eldik qýatymyz, parasatymyz alǵa shyǵary sózsiz. Sol syn saǵattarda bir aqsaqal «Eldiń kúshi – seldiń kúshi» dep, tabıǵat apatyna tótep bererdeı bata bergen edi. Memleket basshysynyń ózi bastap, qaýip-qater men qıyndyqtyń ótinde júrgende halyq eldigimizge de, birligimizge de sendi. Al jaz ben kúz jalǵasar tusta jyldam aqshańqan úıler, shaǵyn aýdandar turǵyzyla bastaǵanda memleket pen isker azamattar kúsh biriktirse, sheshilmeıtin másele qalmaıtynyn óz kózimen kórdi. Muny Alash zamanynda «Igilik qoǵamy», «ıgi is» der edi.

01 Qańtar, 2025

Únemshildik mádenıeti

Batystyń damyǵan el bolýy bilim, mádenıet, qundylyqtardy saqtaý, qa­rapaıymdylyq pen kishipeıildilik, meıirimdilik sekildi minez-qulyq, ádep-ádettiń oń áserinen ekeni belgili. Biraq eldiń órkendeýi men halyqtyń jaqsy turmysy eń aldymen olardyń únemshildik mádenıetinde jatyr.

10 Jeltoqsan, 2024

Adaldyq – ardyń isi

Biz óz qundylyqtarymyzdy naqtylap, ekshep, tarazyǵa salyp, tanı bilme­sek, olardy qoǵamymyzdy damytýda, ultymyzdyń keleshegin qamdaý jolynda basshylyqqa almasaq, ózindik ustanym, tanym-túsinik, bolmysymyzdy, ulttyq kelbetimizdi saqtaı otyryp órkenıet kóshine ilese almaımyz. Sondyqtan bizge jalpyulttyq qundylyqtar júıesin belgilep, ony bekitý asa mańyzdy.

28 Qarasha, 2024

Eskertkish – eldiktiń ólshemi

Memleket basshysy Q.Toqaev tulǵa­larǵa eskertkish ornatý máselesine nazar aýdaryp, Atyraý qalasynda ótken Ulttyq quryltaıda aıryqsha aıtqany belgili: «Sońǵy kezde ata-babasynyń, jerlesiniń esimin ulyqtaýdy surap, ujymdyq hat jazý ádetke aınalyp barady. Atasyna eskertkish qoıýdy, kóshege atyn berýdi ótinetinder kóbeıdi. Bul – jaǵymsyz jaǵdaı. Mundaı ustanymdar elimizdiń birtutas ıdeologııalyq keńis­tigine zııan keltiredi. Urpaq tárbıesine kesirin tıgizedi. Tipti, shetelde bizdi kóne zamanǵa jáne keńestik kezeńge qatysty monýmentter qaptaǵan «Eskertkishter eli» dep aıtatyn boldy», dedi Prezıdent.

14 Qarasha, 2024

Baısaldy beles

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń 105 jyldyq belesi tusynda jalpy ult baspasózi, jýrnalıstıka bastaýy, sabaqtastyǵy týraly oı qozǵaýǵa múddelimiz.

13 Qarasha, 2024

Altyn qazyq

Respýblıka kúnine arnalǵan saltanatty is-sharada Memleket basshysy qaıta jańǵyrǵan ulttyq merekeni «Azattyqtyń altyn qazyǵyn qaqqan kún» dep sıpattady.

04 Qarasha, 2024

Deńgeı

Berqaıyrdan syr tartsańyz, búgingi qazaq qoǵamynyń tynys-tirshiliginen molynan habardar bolasyz. Oqyǵany, odan túıgeni kóp. О́zi baıqaǵysh. Ańǵarympaz. Sondyqtan da bolar, qoǵamdaǵy barlyq jetis­tik pen jasampaz ister, qoıyrt­paq pen keleńsizdik jónindegi aq­pa­­rattar ishinde tolyp júredi.

03 Qarasha, 2024

«Ǵylym tappaı­ maqtanba»

Jýyrda bes tildi jetik meńgergen, bes dıplomy bar qazaq ǵalymynyń Japonııa ǵylymyn damytýǵa ketkenin otandyq BAQ jarysa jazdy. О́z jerinde mardymdy qyzmet tappaǵan soń, shetel asýǵa májbúr bolǵan. Al shekara asqan «aqyl-oı aǵynynyń» qaıta oralatyny kúmándi. Sonda Memleket basshysynyń ǵalymdardy qaıtarý kerek degen Úkimetke tapsyrmasy ne bolmaq? Osy oraıda damyǵan elderdiń ǵylymy tájirıbeli ǵalymdarmen emes, tájirıbe jınaqtap jatqan qyzmetkerlermen de myqty damyp jatqanyn eskerý kerek.

02 Qarasha, 2024

Medısına hám mentalıtet

Qaıbir jyly jazǵy demalystyń on bes kúnin Qarataýdyń kúngeı beti – Abaı aýy­lynda ótkizýdi jón kórdik. О́zen boılaı ornalasqan aýylda saýyndy bıe us­taı­­tyndar barshylyq. Solardyń biri­men ke­li­sip, saýmal ishsek degenbiz. Úı ıesi jaqsy qarsy aldy, úlken úıine jaıǵas­tyr­dy.

01 Qarasha, 2024

Atom energetıkasy: ǵylym men ınnovasııa órisi

AES elimizdiń ǵylymı áleýetin arttyrýda aıryqsha mańyzǵa ıe. Ol tek energııa kózi emes, sonymen qatar medısınada keńinen qoldanylyp, óndiris pen ónerkásiptiń damýyna yqpal etedi.

26 Qyrkúıek, 2024

«Shala qazaq» tiliniń janashyry

Birde ýıkıpedııadan qazaq halqy týraly maqalany oqyp otyryp, bir qyzyq­­ty «derekke» keziktim. «Sóıleıtin tili» degen baǵanǵa «qazaq, orys, shala qazaq tilderi» dep jazyp qoıypty. Oqy­dym da qaıran qaldym. Qazaqtyń bir bóligi oryssha shúldirleıtini ras. Oǵan daý aıta almaısyń. Endi «shala qazaq tili» qaıdan shyq­qan degen suraq sanamda tur­dy da qoı­dy.

21 Qyrkúıek, 2024

Áýresi kóp áleý­met­tik jeli

Búginde ómirimizdi aqparattyq tehnologııalarsyz elestete almaıtynymyz belgili. Tipti adam balasy álmısaqtan áleýmettik jelilerge kindigi baılanyp qalǵandaı kúıge jettik. Zamana ıgiligi keıde álin bilmegenniń belindegi shoqpar, esi kirmegen balanyń qolyndaǵy ótkir pyshaqtaı qorqynyshty. Kıberalaıaqtar aqparattyq tehnologııalardyń arqasynda ońaı baılyqqa kenelip, talaı adam jıǵan-tergeninen áp-sátte aıyrylyp otyrǵan jaǵdaıy bar. Aqshadan aıyrylǵan bir bólek te, al abyroıdan aıy rylǵannyń orny qalaı tolmaq?

20 Qyrkúıek, 2024

Tarıh jáne shyndyq

Úndi qaıratkeri Javaharlal Nerý: «Otar eldiń tarıhyn otarlaýshy jazady» degendeı, kezinde birtýar aqyn Ǵafý Qaıyrbekov: «Osy basqanyń pat­sha­larynyń bári jaqsy , qazaqtyń handary nege jaman?», dep keńestik qoǵamǵa suraq qoıǵany da belgili. Ra­syn­da, otarlanǵan eldiń shynaıy tarıhy esh­qa­shan jazylmaıdy.

18 Qyrkúıek, 2024

Iаdrolyq otyndy paıdalaný táýekeli

Bolashaqta radıoaktıvti qaldyqty qaıta óńdep, qajetke jaratýǵa otandyq ǵylym qabiletti me? Álem tájirıbesinde ıadrolyq otyn qalaı óńdelip júr? AES týraly áńgime qozǵaı qalsaq, ıadrolyq otynnyń jaı-kúıi mindetti túrde sóz bolady.

14 Qyrkúıek, 2024