Biz qaıda asyǵamyz?

Qazir otandastarymyz shetelderge kóp shyǵady. Bilim izdep shyǵady, qyz­metke ornalasady, maýsymdyq jumys­qa ketedi, ózge elde demalýdy qalaıdy. Baı­­qaǵanymyzdaı Eýropa, Shyǵys Azııa jaqtyń halqy kerbez, eshqaıda asyq­paıdy. Muny Taıland, Vetnam, Malaı­zııa sekildi elderge demalysqa baryp kelgen jurttan da estip júrmiz. Bizdegideı únemi bir jaqqa asyǵyp, úlgermeı, qo­ǵamdyq kólikke bir-birin soǵyp minip jat­qan adam sırek. Sonda olarda sharýa joq pa, álde biz tym «eńbekqormyz» ba?

06 Qyrkúıek, 2025

Jedel qyzmet opyq jegizbesin

Áleýmettik jelilerde elimizden Ger­manııaǵa kóship ketken bir nemistiń beınesózi tarady. Onda ol eki eldi salys­tyrypty. «Qazaqstanda bank qyzmetine 2 mınýt ýaqyt ketedi, al Germanııada buǵan 3 kúnińdi jumsaısyń. Sol sııaqty uıaly telefon nómirin de lezde satyp alyp, qoldana berýge bolady, al bizde tapsyrys berip, 7 kún kútesiń», deıdi. Buǵan qosa taǵy birneshe qyzmet túrin salys­tyrady. Biraq jurt maqtaǵan osy jedel qyzmetterden halqymyz alaıaqtarǵa jem bolyp otyrǵan joq pa?

29 Shilde, 2025

Týǵa qurmet – basty paryz

«China Daily» gazetinde jaryq kórgen «Nelikten biz barlyq memlekettik rámizdi qurmetteýimiz kerek?» (Why we must respect all national symbols?) degen maqalanyń avtory Pol Sýrtıs memlekettik rámizderge qurmet kórsetpeý úlken qorlyq ekenin aıtady. Álemniń árbir eli óziniń de, ózgeniń de eldik nyshandaryna iltıpat bil­dirip júrýi kerek. О́ıtkeni bul – zań­men bekitilgen, qurmetteýge laıyq bel­giler.

04 Maýsym, 2025

Damyǵan jáne damýshy eldiń arasy...

Ádette qatelik jasap, shalys basqan adamdy jas qoı nemese tájirıbesi az, áli ońy men solyn tanymady dep, taǵy basqa «dálelder» aıtyp aqtap alýǵa tyrysamyz. Ol adam budan sabaq alyp, qaıtalamaýǵa tyrysady, bolmasa kerisinshe, sol qate­­­si­­men ómir súre beredi. Budan bir adam ǵana zardap shegedi. Al adamnyń ornyna birtutas memleketti alsaq, shalys bas­qan isin tez arada jónge keltirmese, mıl­lıon­­da­ǵan taǵdyrǵa balta shabary sózsiz. Osy oraıda qatelesetin kóbine-kóp damýshy elder ǵana. О́ıtkeni olar jańa nársege qumar keledi, qýys keýdeni áli zert­telip, zer­delen­­begen dúnıemen toltyrýǵa asyǵyp turady.

27 Mamyr, 2025

Únemshildik mádenıeti

Batystyń damyǵan el bolýy bilim, mádenıet, qundylyqtardy saqtaý, qa­rapaıymdylyq pen kishipeıildilik, meıirimdilik sekildi minez-qulyq, ádep-ádettiń oń áserinen ekeni belgili. Biraq eldiń órkendeýi men halyqtyń jaqsy turmysy eń aldymen olardyń únemshildik mádenıetinde jatyr.

10 Jeltoqsan, 2024

«Ǵylym tappaı­ maqtanba»

Jýyrda bes tildi jetik meńgergen, bes dıplomy bar qazaq ǵalymynyń Japonııa ǵylymyn damytýǵa ketkenin otandyq BAQ jarysa jazdy. О́z jerinde mardymdy qyzmet tappaǵan soń, shetel asýǵa májbúr bolǵan. Al shekara asqan «aqyl-oı aǵynynyń» qaıta oralatyny kúmándi. Sonda Memleket basshysynyń ǵalymdardy qaıtarý kerek degen Úkimetke tapsyrmasy ne bolmaq? Osy oraıda damyǵan elderdiń ǵylymy tájirıbeli ǵalymdarmen emes, tájirıbe jınaqtap jatqan qyzmetkerlermen de myqty damyp jatqanyn eskerý kerek.

02 Qarasha, 2024

Kadr qadiri

Ulybrıtanııa ýnıversıtetteriniń birinde taǵylymdamadan ótip júrgenimizge jarty jyldan asty. Jaqynda zertteý jumysymyzǵa baılanysty ózge qalaǵa jol tústi. Taban tiregen shaharda qazaqtar, onyń ishinde osy elge qonystanǵan otbasylar – bir qaýym el. Biri – dáriger, biri – muǵalim, endi biri – ǵalym. Elden jyraq ketýge túrli sebep túrtki bolǵan. Kóbi «Arqada qys jaıly bolsa, arqar aýyp nesi bar?», degenge saıady.

11 Mamyr, 2024

Oılasý ma, oıyn-saýyq pa?

Statıstıkalyq derekterge súıensek, táýelsiz el atanǵan ýaqytta ultymyzdyń sany bar-joǵy 6,5 mıl­lıon ǵana boldy. Iаǵnı qazaqtar respýb­lıka halqynyń 40 paıyzyn ǵana quraǵan. Al búginde ult sany 13 965 957 adamǵa jetti, bul – 70,7 paıyz. Árıne, qazaq sanynyń artýyna demografııalyq ósimmen qatar, qıyn-qystaý zamanda bas saýǵalap shetel asqan qandastarymyzdyń tarıhı Otanyna oralýy da óz úlesin qosqany sózsiz.

14 Maýsym, 2023

Koýchqa kiriptarlyq

Qazir túrli koýchtardyń dáýreni júrip tur. Áleýmettik jelini asha qalsaq, san alýan trenıngke shaqyratyn jarnama shyǵa keledi. Biri baı bolýǵa úıretemin dese, endi biri sulý ári isker áıel bolýdyń qupııasyn aıtamyn dep eliktiredi. Tipti myqty jigit taýyp, baqytty áıel bolýdyń syryn ashamyn, shetelge saıa­hattaýdyń joldarymen bólisemin dep áýre. Osyndaı trenıngter ótkizip júrgen­der ózin koých sanap, onsyz da sanasy san saqqa júgirgen qoǵamdy adastyryp júr.

18 Mamyr, 2023

Til saıasaty: san men sapa

Statıstıkalyq málimetterge súıensek, sońǵy úsh jylda eldegi halyq sany art­yp, ol qazaq halqynyń esebinen kóbeıip otyr. Alaıda sanymyz óskenimen, qazaqtildi ortanyń áli de bolsa keńeıetin túri kórin­beıdi.

26 Sáýir, 2023

Áleýmettik jeli mádenıeti

Álemde áleýmettik jeliniń dáýreni bastalǵaly da biraz ýaqyt boldy. Qoldaný­shylarynyń sany da jyl saıyn artyp keledi. Tanymal on shaqty áleýmettik jeliniń aýdıtorııasy men ony qoldanýdyń maqsaty ártúrli. Desek te, eń aldymen olar – aqparat alańy. Al bara-bara bul jeli­lerdi ózimizdiń yńǵaıymyzǵa beıimdep alǵany­myz ras. Aqparat kózinen tabys kózine negiz­dedik. Sońǵy kezderi tipti aqparat kózi «urys» alańyna aınalyp bara jatyr.

04 Sáýir, 2023