Pikir • 01 Qańtar, 2025

Jaýapkershilik ólshemi

403 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Resmı jyl bastalarda «О́tken jyl nesimen este qaldy?» dep suraq qoıarymyz anyq. Psıhologterdiń pikirinshe, adamnyń jadynda kóbine eski jyldyń alabóten jáne sońǵy oqıǵalary jattalyp qalady. Osy turǵydan kelsek, álbette, esimizde alapat tasqyn sýdy eńsergen eldik qýatymyz, parasatymyz alǵa shyǵary sózsiz. Sol syn saǵattarda bir aqsaqal «Eldiń kúshi – seldiń kúshi» dep, tabıǵat apatyna tótep bererdeı bata bergen edi. Memleket basshysynyń ózi bastap, qaýip-qater men qıyndyqtyń ótinde júrgende halyq eldigimizge de, birligimizge de sendi. Al jaz ben kúz jalǵasar tusta jyldam aqshańqan úıler, shaǵyn aýdandar turǵyzyla bastaǵanda memleket pen isker azamattar kúsh biriktirse, sheshilmeıtin másele qalmaıtynyn óz kózimen kórdi. Muny Alash zamanynda «Igilik qoǵamy», «ıgi is» der edi.

Ultymyzda «Bir ashtyqtyń bir toqtyǵy bolady», «Shyǵyn shyqpaı, kiris kirmeıdi» degen ata sóz bar. Jaratqan ıip, bıyl 27 mıllıon tonnaǵa jýyq astyq jınalǵanda, jurtty jigerlendiretin danalyqtyń aqıqatyn jáne bir ańǵardyq. El halqynyń sany 20 mıllıonnan asyp, áleýmettik salada da serpilis bolyp jatyr. О́tken jyldyń eleń eter oqıǵasy qataryna Otanymyzda kóptep salynyp jatqan jańa mektepterdi atar edik. Sonyń biri – «jaıly mektepter». Búginde elimizde 217 jaıly mekteptiń qurylysy júrip jatsa, 2024 jyly sonyń 36-sy paıdalanýǵa berildi. Mysaly, sonyń biri dál «Egemen Qazaqstan» gazeti kóshesinde boı kóterip keledi. Qurylys jyldamdyǵy men sapasyna kóz toıady. Biz óz tarapymyzdan túrli minberden: «Jaıly» – jalpylama tehnıkalyq ataý. Endi onyń mazmunyn arttyrý úshin resmı «Ahmet Baıtursynuly mektepteri júıesi» degen jón» dep oı tastap júrmiz...

Shúkir, óndiris pen ónerkásipte de ilgerileý bar. Gazetterimiz oń úrdisti sát saıyn oqyrmanǵa jetkizip otyr. Memleket basshymyzdyń shetel­dik salıqaly saparlary, halyqaralyq bede­li el ekonomıkasyna tikeleı 9,8 mıllıard dollar ınvestısııa quıylýyna sebep boldy. Buıyrsa, onyń nátıjesi taıaý jyldary jemis berýge tıis. Tek «Kútimdi egin – bitimdi» ekenin umytpalyq.

Jyljabar tusta biri álemdik, ekinshisi bizge de qatysy bolǵan eki halyqaralyq oqıǵanyń sabaǵyn aıtpaı kete almaımyz. Ol – qansha jyldan beri túıini tarqatylmaı kele jatqan Sırııadaǵy jaǵdaı ıakı Bashar Asadtyń bas saýǵalap, Máskeýdi panalaýy. Munyń sabaǵyn da, saldaryn da biraýyz sózge syıdyrý múmkin emes. Jaratqannyń jalǵyz aqıqaty: qıraǵan shaharlardyń, jahanǵa tentiregen bosqyn halyqtyń suraýy kimnen? Dál osy saýal ejelden týys, kórshi bolsa da, búgin qyrqysyp jatqan elderge qoıylary haq...

Ekinshi halyqaralyq tosyn jaıt – Bakýden Groznyıǵa baǵyt ustap, sońynda qazaq jerine amalsyz qonyp, apatqa ushyraǵan Ázerbaı­jan ushaǵynyń taǵdyr-talaıy. Syn saǵatta Qazaqstan azamattary erlikke ulasqan kásibılik, adamshylyq, qaıyrymdylyq tanytyp, myń jyldyq ónegeni jalǵastyrdy. Biz týysqan ázerbaıjan ultynyń kóz jasyn súrtip, eldik namysyna qoldaýshy bola aldyq. Baýyrlastyq pen senim árqashan osy bıikten túspeýi kerek.

Bárimizge buıyrǵan 2025 jyl – eldik parasat pen jaýapkershilikti shyńdaıtyn beles bolatynyna senimdimiz. Alda atqarylar qanshama jospar-joba tur. Halyqaralyq, óńirlik, eldik is-sharalar reti bar. «Taza Qazaqstan» uǵymyn kúndelikti ómirimizdiń quramdy bóligi­ne aınaldyryp, byltyr baıyptalǵan zań men tártip qaǵıdatyn oraıymen ádildik jáne jaýapkershilik, eńbekqorlyq jáne kásibı biliktilik, jasampazdyq jáne jańashyldyq qaǵıdattarymen ilgeriletýge tıispiz. Onyń ústine osy jyl «Jumysshy mamandyqtary jyly» bolyp resmı bekitildi.

Jalpy, biz jumys pen jumysshy uǵymyna Alash qaıratkerleri danalyǵymen qaraýymyz shart. Ras, qazir elimizge jerdiń asty-ústine, óndiris pen ónerkásiptiń sala-salasyna, aýyldan qalaǵa deıingi barsha tirshiligimizge qajetti tehnıka-tehnologııanyń tilin biletin mamandar aýadaı qajet. Jumysshy – qara jumystyń, tutastaı el sharýasynyń kózin taýyp, halyqqa, aınalasyna ıgilik ákeletin kásip ıesi. Sol sebepti Á.Bókeıhan, A.Baıtursynuly jumys pen jumysshyǵa aqyl men jaýapkershilikti baǵdar etti. «Jurt jumysy qumyrsqanyń ıleýindegi jumysqa uqsaıdy. Qumyrsqasha jabyla tynbaı istese ónedi» deıdi elshil qaıratkerler. Taǵy bir ónege sózinde Álekeń: «Ulyq is usaqtan quralady. Kirpish zor emes, qalasań qandaı zor úı shyǵady» dese, Aqań: «Ult jumysy – úlken jumys. Úlken jumysqa kóp jumysshy kerek» dep tujyrymdaıdy. Al, sapaǵa kelgende, Alash kóshbasshysynyń paıymy mynaý: «Jaqsy isteseń – jaqsylyq, jaman isteseń – jamandyq týmaqshy. Burynǵynyń «Ne ekseń, sony orasyń» degen sóziniń tereń maǵynasy osy!».

О́tken jyly Saraıshyq jurty – Atyraýda ótken Ulttyq quryltaıda Prezıdentimiz dástúr men jańashyldyqqa taban tiregen, eldi ıgilikke bastaıtyn alty qundylyqty aıqyndaı otyryp: «Ozyq qundylyqtar bizdiń bolmysymyzdyń ajyramas bóligine aınalýy úshin ony qoǵamda jan-jaqty dáripteýdiń tıimdi tásilderin izdeý, usyný jáne taratý qajet» dep túıindep edi. Bizdińshe, bárimiz úshin 2025 jylǵy bıik ólshem – osy jaýapkershilik údesinen shyǵý bolmaq.

Sońǵy jańalyqtar