Pikirler
Dastarqan basy. Ortaq áńgime týyndaı qoıǵan joq. Sol sátte tórde qatar otyrǵan eki kisiniń ózara áńgimesin bárimiz erkin estip otyrdyq.
04 Qyrkúıek, 2025
Dana Abaıdyń aty men zaty atalǵan jerde Ahmet Baıtursynulynyń áıgili «Qazaqtyń bas aqyny» zertteýi eske túsedi. Qansha ýaqyt ótse de abaıtanýdyń aınasy bolyp qalatyn tańdaýly eńbek. Osyndaǵy úsh-tórt tezıs Abaı jumbaǵynyń ǵana emes, aqynǵa qudaı darytqan qarapaıymdylyqtyń kilti ekeni anyq.
08 Tamyz, 2025
Áleýmettik jelilerde elimizden Germanııaǵa kóship ketken bir nemistiń beınesózi tarady. Onda ol eki eldi salystyrypty. «Qazaqstanda bank qyzmetine 2 mınýt ýaqyt ketedi, al Germanııada buǵan 3 kúnińdi jumsaısyń. Sol sııaqty uıaly telefon nómirin de lezde satyp alyp, qoldana berýge bolady, al bizde tapsyrys berip, 7 kún kútesiń», deıdi. Buǵan qosa taǵy birneshe qyzmet túrin salystyrady. Biraq jurt maqtaǵan osy jedel qyzmetterden halqymyz alaıaqtarǵa jem bolyp otyrǵan joq pa?
29 Shilde, 2025
Eldik sana ertegiden bastalady
«Ertegi ýatpaı ma balany da,Sóz sıqyr ǵoı – jazbaı ma jarany da...Aqyn da bir bala ǵoı aıǵa umtylǵan,Erkimen ózi-aq otqa barady da...»Ataqty Maǵjan Jumabaev osy shýmaqtarynda balany aqynǵa, aqyndy balaǵa teńeıdi.
02 Shilde, 2025
Jetinshi synypta oqyp júrgen kezimde anamnyń ápkesi ekeýmiz Almatyǵa kelip, sý jańa kostıým-shalbar satyp aldyq. Naǵashym artynsha jeıde men galstýk ápermek boldy. Men kostıýmdi teledıdardan kúnde kórip júrgen jýrnalıster sııaqty jaǵasyz fýtbolkamen kıgim keletinin aıttym. Biraq sol sátte syrtqy pishinniń jýrnalıst-qalamger bolýǵa esh septigi tımeıtinin oılamappyn.
28 Maýsym, 2025
Buqaralyq aqparat quraldary qoǵamnyń aınasy, qaınaǵan pikir alańy desek te, qalyń jurtshylyq aınaladaǵy kóp máseleniń kóterilý-kóterilmeýin, sheshilý-sheshilmeýin qalam ustaǵandarmen baılanystyrady. Durysy, úmit etedi. «Top bastaǵan kósemder, sóz bastaǵan sheshender qaıda?» degen syńaıda... Bir qyzyǵy, talaı eldiń qaıratkerleri saıası bılik olımpine shyqqanǵa deıingi qoǵamdyq qyzmetin «pýblısıst» dep kórsetipti. Bul latynnyń halyq pen qoǵam uǵymynan órbıtini túsinikti.
28 Maýsym, 2025
Áli esimizde, 2020 jyldyń aqpanynda Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanyndaǵy negizinen dúngen etnosy shoǵyrlanǵan birneshe aýylda úlken daý boldy. Al dúrbeleńniń negizgi sebebi Sortóbe aýylynda on shaqty dúngen jigitiniń jasy 80-ge taıaǵan qazaq qarııasyn qos ulymen qosa sabaǵany boldy. Ertesine sol sortóbelik turǵyndardyń oblys ortalyǵynan jedel jetken polıseılerge baǵynbaı, tipti zań ókilderine kúsh kórsetip, balaǵattap, basynǵandary jaǵdaıdy odan ári ýshyqtyrdy.
21 Maýsym, 2025
Zeınetkerlik beınetten qutqara ma?
Zeınetkerlikke shyqty. Qyzmettesteri, basshylyq ıyǵyna shapan jaýyp, bir sólkebaıdy keýdesine taǵyp shyǵaryp saldy. Talap solaı. Qaıtesiń endi? Zeınetaqy mardymsyz. Otbasy birer aıda-aq qarajat jetimsizdigin sezindi. Nápaqa tabar jumys izdedi. Tapty. Jalaqysy – qanaǵat. Sonymen, jalpy aılyq kirisi – zeınetaqysy men qazirgi aılyq-shaılyǵyn qosa eseptese, burynǵy eńbekaqysyna jetip jyǵylady...
20 Maýsym, 2025
Senim. Osy uǵymnyń sonshalyqty mańyzdy ekenine mán bermeımiz. Sondyqtan qoǵamda, ózara qarym-qatynasta, memlekettik sharýalarda jaqsy jetistikterge jetý, adamgershilik qundylyqtardy joǵary shyǵarý baǵytyndaǵy isterimizdi júrgizýde aqsap jatamyz. Eger óz ortańda, qoǵamda senim basty qundylyq retinde ornyqsa bar ıgilik sonda ǵana ornaıdy.
06 Maýsym, 2025
«China Daily» gazetinde jaryq kórgen «Nelikten biz barlyq memlekettik rámizdi qurmetteýimiz kerek?» (Why we must respect all national symbols?) degen maqalanyń avtory Pol Sýrtıs memlekettik rámizderge qurmet kórsetpeý úlken qorlyq ekenin aıtady. Álemniń árbir eli óziniń de, ózgeniń de eldik nyshandaryna iltıpat bildirip júrýi kerek. О́ıtkeni bul – zańmen bekitilgen, qurmetteýge laıyq belgiler.
04 Maýsym, 2025
Damyǵan jáne damýshy eldiń arasy...
Ádette qatelik jasap, shalys basqan adamdy jas qoı nemese tájirıbesi az, áli ońy men solyn tanymady dep, taǵy basqa «dálelder» aıtyp aqtap alýǵa tyrysamyz. Ol adam budan sabaq alyp, qaıtalamaýǵa tyrysady, bolmasa kerisinshe, sol qatesimen ómir súre beredi. Budan bir adam ǵana zardap shegedi. Al adamnyń ornyna birtutas memleketti alsaq, shalys basqan isin tez arada jónge keltirmese, mıllıondaǵan taǵdyrǵa balta shabary sózsiz. Osy oraıda qatelesetin kóbine-kóp damýshy elder ǵana. О́ıtkeni olar jańa nársege qumar keledi, qýys keýdeni áli zerttelip, zerdelenbegen dúnıemen toltyrýǵa asyǵyp turady.
27 Mamyr, 2025
Keıingi ýaqytta ǵalymdardy áleýmettik qoldaý kúsheıip keledi. Sonyń bir dáleli bolar, biraz zertteýshi eshqandaı paıyzsyz, ıpotekasyz, alǵashqy jarnasyz, tep-tegin páter aldy. Habarlardan medısına, medıa, áskerı, basqa da sala mamandarynyń da túrli tıimdi baǵdarlamamen úıli bolyp jatqanyn estımiz. Qýanamyz, árıne, biraq sony kimder alyp jatyr? Úmitkerdi tańdaý tártibi men berý talaby naǵyz ıesin tabýǵa yqpal ete me?
15 Mamyr, 2025
Erte, erte, erteden eskertkish ataýlyny qadir tutqan elmiz. Qııan dalamyzdyń qaı qıyryna barsańyz da, qısapsyz mol mádenı muramyzdyń úzdik úlgilerin kezdestiresiz.
18 Sáýir, 2025
Yqylym zamannan beri halqymyz eldiginiń basty rámizi – baıraǵyn erekshe qaster tutyp keledi. Bul týraly ataqty Súıinbaı aqynnan asyryp aıtqan eshkim joq shyǵar.
04 Sáýir, 2025
Jyl saıyn Naýryz qarsańynda qalyń jurttyń jadyrańqy kóńil kúıin kórip, jaqsylyqtan úmittenemiz. Onyń ústine keıingi ýaqytta ár óńirde túrli formatta ótkizilip júrgen mereke is-sharalary «Naýryznama» degen ataýmen birizge, júıege túse bastady. «Nama» – hat maǵynasyn beretin ataý. Naýryz haty, jańa kúndi qarsy alýdyń baǵdarlamasy men hattamasy, Aqańsha (A.Baıtursynuly) aıtsaq, josyǵy.
22 Naýryz, 2025
Biz ádette áıel tulǵasy nemese áıel zaty desek, oıymyzdyń túkpirinde otbasynyń altyn arqaýy men berekesi turady. Sonymen birge ult tanymynda «ana» uǵymy «eldik dástúr» qundylyǵynyń mán-maǵynasyn tolyqtyrady.
08 Naýryz, 2025
Adam jaratylysy kúrdeli. Ol árkez súıispenshilik, tańǵalý, ókpeleý, qýanysh-qaıǵy, meıirim-shapaǵat, t.b. sezimder jeteginde júredi. Osy sezimderdi sheginen asyrmaı tizgindep, olardy turaqtylyq pen tepe-teńdik jaǵdaıynda ustaı bilgen adam ókinishke urynbaıdy. Iаǵnı joǵarydaǵy árqıly sezim qubylysyn tizgindep, retteı bilgen kisi baqytty otbasyn qura alady.
07 Naýryz, 2025
Pil sózdigi bar, jylqy sózdigi she?
Ǵylym keıde eshteńege baǵynbaıtyn erejelerden turatyndaı elesteıdi. Biz ómir súrip jatqan myna ǵalamda ár adam ózinshe jańa tynys ashqysy keledi. Áldenege jańa kózqaraspen qaraýdy unatady. Sol úshin de ǵylymnyń bir aty – izdenis degenimiz durys bolar.
21 Aqpan, 2025
Elimizdiń soltústik pen ortalyq óńirlerinde aıazdyń sebebinen sabaq bolmaıtynyn bile qalsa, oqýshylar qos qolyn kóterip qýanatynyn kóz kórdi. Muǵalimderdiń ishinde de (tanys pedagogterden, áreketinen) arqany keńge salatyndardyń baryn bilemiz. Ata-analar arasynda da tańmen talasyp, qarlatyp, borandatyp balasyn mektepke tasyǵysy kelmeıtindikten, bilim basqarmasynan «sabaq búgin de bolmaıdy» degendi kútip otyratyndar jeterlik.
05 Aqpan, 2025
Bir sát tereze syrtyndaǵy aǵashtarǵa kóz salyńyzshy, olar da jalǵyzdyqtan jabyrqaıtyn sııaqty seziledi. Múmkin olar ón boıynan ósip shyqqan japyraqtardy, butaqtaryna qonatyn qustardy ańsaıdy. «Jalǵyzdyq degen – óz-ózińmen betpe-bet kelý», depti bir danyshpan. Durys ta shyǵar. Al bul uǵymdy rýhanı erkindiktiń bastaýy degen túsinikpen qabyldaıtyndar da joq emes.
04 Aqpan, 2025