Basqasyn aıtpaǵanda, ishteı bekem bolýǵa tıis kóptegen otbasy osy ózara senimniń joqtyǵynan zardap shegip keledi: ajyrasý, urys-keris, ańdysý, arbasý. Bala-shaǵasy ótirikpen ózektengen, erli-zaıyptysy bir-birin aldaǵan, ózara aldanǵan, sodan kelip úı ishilik senim týy qaıta kóterilýden ketip, ańdysý men arbasýmen kún ótkizýden ózge amaly qalmaǵan otbasylar qanshama. Qoǵamymyzdaǵy nekeli juptardyń ajyrasý sany artqany, eń jaqyn adamdardyń bir-birin sot pen otqa súıreý tańǵalarlyq jaıt bolmaı otyrǵany, memlekettik qyzmet senip tapsyrylǵan keıbir azamattardyń sybaılas jemqorlyqtyń shylaýynda ketýi úırenshikti kóriniske aınalǵany biz sóz etip otyrǵan SENIMNIŃ qundylyq retinde baǵalanbaı, shala-jansar kúı keshýinen. Senim týy ózdiginen qulamaıdy. Ol tárbıe isiniń nasharlyǵynan qulaıdy. Basqany aıtpaǵanda, óz otbasynan senim qundylyǵyn sezinbeı, kórmeı ósip kele jatqan balǵyn urpaqqa obal-aq. Buǵan búgingi is basyndaǵy aǵa býyn jaýapty.
Senim bildirgiń keledi, biraq údeden shyqpaıdy nemese senimińdi paıdalanyp, «laqtyryp» ketedi. Sodan kelip, ózgege senýden saqtanasyń, qorqasyń. «Aýzyń kúıip qalǵan, úrlep ishýge» májbúrsiń. Aınala toly senim artylyp kórmegen, údeden shyǵýdyń jaýapkershiligi qandaı bolatynyn bilmeıtin, onyń tájirıbesinen ótpegen adamdar. Jetektep ósirý, jelkesinen qarap turý, nusqaýmen jatqyzyp, turǵyzý – keńge qanat jaıǵan. Urpaq tárbıesindegi «jetistigimizdiń» biri osyndaı.
Talaı jyl el aldynda emirene sóılep júrgen adamyń kenet jemqorlyqpen ustalyp jatady, «O, toba kimge senip kelgenbiz?» deısiń de qoıasyń. Urlanyp baryp oıynhana jaǵalaıtyn, tıisti maqsatta paıdalansyn dep ápergen qurylǵydan kózińdi ala bere «kóksegenin» tamashalap tańdy atyratyn, onysyn ólip bara jatsa da moıyndamaıtyn bala-shaǵaǵa qarap qolyńdy bir-aq silteısiń. Ýádeni úıip-tógip, onysyn sol sátte umytyp ketetin zamandas kóp, «munyń ne?» deseń ózińe alaryp qaraıtyn. Tize berseń kóp-aq.
Jalpy, biz balaǵa tárbıe berýdegi eń mańyzdy is senim bildirý ekenin esten shyǵarǵandaımyz. Jas óskinge óz jasyna, qabilet-qarymyna oraı belgili bir deńgeıde senim arqalatýdyń qanshalyqty mańyzdy ekenin túsinýimiz kerek-aq.
Osyndaıda, búgin men ótken shaqtaǵy ómir kórinisteri kóz aldyńa keledi.
Segiz-toǵyz jasar bala taltaıyp tur. Aldynda eńgezerdeı ákesi yrs-yrs ete otyryp báteńkesiniń baýyn baılap jatyr. Eki ne úshinshi synyptaǵy balasynyń sómkesi men paketin kóterip alǵan kelinshek «qulynyn» jetektep alyp mektep esiginen engizip, odan ári syrt kıimin sheship, «topylyıyn» kıgizip berdi. Myńdaǵan ata-ananyń kún saıyn qaıtalap isteıtin sharýasy bul. Balamyzdy ózi-aq atqaratyn óte qarapaıym tirlikke jolatqymyz joq. О́z báteńkesiniń baýyn baılaýǵa múmkindik bermeımiz. Oıbaı-aý, eń quryǵanda sómkesin ózine arqalatyp, mektep aýlasyna kirgen soń ary qaraıǵy jolyn ózi jalǵastyrýǵa senim bildirýge bolady ǵoı. Joq, senbeımiz. Qandaı da bir iste senim bildirip kórý kerektigin umytqanbyz. Bizge salsa, bala-shaǵamyzdy otyzǵa deıin besikte bólep ustaǵymyz bar.
Taıaýda birinshi synypta oqıtyn balama úıdi qulyptap shyq dep kiltti tastap kettim. Kózi jaınań qaqty. Buryn-sońdy artylmaǵan senim. Syrtta kútip turmyn. Ánsheıinde kópteý ýaqyt kúttirip baryp shyǵatyn balam lezde tóbe kórsetti. Tanaýy deldıip ketken. Eńsesi tik. Ol ózine senim, jaýapkershilik júgi artylǵanyna masattanyp qaldy. Onyń úı esigin durystap jaýyp shyqqanyna kúdigim bar. О́ıtkeni, ómirinde bir ret te esik qulyptatpaǵanbyz. Biraq esikti qalaı bekitetinimizdi kúndelikti kórip júr. Táýekel, eshkim tonap kete qoımas qas pen kózdiń arasynda dedim. Balama senim bildirdim. Birer saǵattan keıin úıge kelsem, balam men sııaqty bireýin ǵana emes, eki qulypty da iske qosypty. Sol kúni ol ózin sergek ári mańyzdy sezinip júrdi... Senimniń kúshi.
О́zimnen eki jas úlken Bekarys degen aǵama qatysty myna jaıtty aıtýdyń da reti kelip turǵandaı.
Birinshi synypqa áli bara qoımaǵan, jetige endi tolatyn Bekarys aǵamdy ákem Betpaqqa mal aıdasýǵa ertti. Kún ystyq, maldy asyqpaı aıdaǵanǵa bir aptalyq, asyqqanǵa tórt-bes kúndik jol. Anaý-mynaý eresek adam shydaýy qıyn mehnatty sapar. О́zine senim bildirilgenine aǵam máz. Basqamyzǵa ústem qaraıdy. Ákem, aǵam, týysqan aǵamyz Beısenbaı bar, úsheýi otar qoıdy, oǵan qosa bir tabyn sıyrdy aıdap ketti. Qalǵanymyz sheshemizben birge júk artylǵan kólikpen kettik. Dóńgelekti kólik qoısyn ba, jer apshysyn qýyryp, Betpaqtaǵy belgilengen qonysymyzǵa bes-alty saǵatta jetkizip saldy. Jabylyp júrip kıiz úıimizdi tiktik, bizder, maıda-shúıdeler sym qorany quryp qoıdyq. Sheshemiz úı sharýasymen álek.
Alty kún degende bizdiń otar Toqpan artezıanyna jetkenin estidik. Jańa qonysymyz Terisken saıǵa áli bir kúndik jol bar... Ertesine tústen keıin jalǵyz qaraıǵan kórindi. Biz sony betke alyp júgirdik. Jaqyndaǵanda bildik, álgi qaraıǵan túıe eken, jadyda bir shókim bolyp Bekarys aǵam otyr. Aldyna jańa týǵan buzaý óńgerip alǵan. Kókem erterek úıge bara ber dep baǵyttap jiberipti. Bet aýzy shań-shań, kózi jylt-jylt etedi. Erni kezerip ketken. Alty kún úzilissiz mal aıdaý jas balaǵa ońaı ma, aǵam burynǵysynan áldeqaıda azyp ketipti. Sharshap kele jatsa da, bala neme bizdi kórip qýanyp ketti...
Myna buzaýdy qaıdan taýyp aldyń demedik. О́ıtkeni, úlken ala sıyrymyz týýǵa jaqyndap qalǵan. Sol sıyrdyń buzaýy ekeni anyq. Aǵamnyń aıtýynsha, ala sıyr Qońqabaı qystaýyna kelgende týypty. Sodan bergi jolda Bekeń tabynǵa ilese almaıtyn jas buzaýdy túıege óńgerip keledi eken. Sol kezde biz onyń bul isine tańǵalǵan joqpyz, óıtkeni, bul aǵamnyń jasyndaǵy ekiniń biri atqara alatyn is edi. Al búgingi balalarmen salystyra kelip onyń sol «erligine» qazir tańǵalamyn. Keıin sol buzaýdy Qońqabaı atap kettik.
Árıne, búgingi jas urpaqty sharýaqor, malsaq bolmady dep kinálaı almaımyz. О́ıtkeni, qazirgi ómir súrý aýany ózgeshe. Kóbimiz qalaǵa tyǵyldyq. Aýylda qalǵan aǵaıynnyń jartysy sharýashylyqtan qol úzip ketken. Tek biz bul arada burynǵy ata-analardyń óz balalaryn qandaı da bir iste senim bildirip, sol qadamy arqyly tárbıelegenderin, jetektep, úlbiretip ósirý, olarǵa tán bolmaǵanyn aıtqymyz kelgen edi.
Qudaı senimnen shyǵarlyq áleýetke ıe etsin. Bireýdiń senimin arqalaýdyń jaýapkershiligin jan-dúnıemen túsinerlik sana bersin. Bárinen de Qudaı senim bildirýge laıyqty urpaq násip etkeı.
