Ishki-syrtqy naryqty jaýlaǵan un «patshasy»

Qostanaı óńiri elimizdegi búkil astyqtyń tórtten birin beredi. Soǵan oraı dıirmeni de jetki­­­likti. Sonaý 90-shy jyldary ob­lys óńirinde dıirmenderi qýat­syz, bıdaıdy jýmaı salatyn shaǵyn dıirmender qatary bolýshy edi. Qazir olardyń barlyǵy da naryq jaǵasyna shyǵyp qal­dy. Búginde ozyq qural-jabdyq­tarmen jabdyqtalǵan dıirmender aýylsharýashylyq ónimderin óńdeý salasyndaǵy kásiporyndardyń basym bóligin quraıdy. Sońǵy jyldary un óńdeý ónerkásibi salasyndaǵy shaǵyn jáne orta bıznes nysandaryn qoldaý baǵ­darlamasynyń aıasynda damytylyp, un sapasyn kóterýge atsalysyp otyrǵan kásiporynnyń biri «Arýa­na-2010» dıirmenin qazir ob­­lys pen elimizdiń ózge óńirleri ǵana emes, shet­eldikter de bile bastady. Munda ótken jyly óńdeý óner­­­kásibi salasyndaǵy shaǵyn jáne or­ta bıznes nysandaryn qol­daý baǵ­dar­lamasy aıasynda «Arýana-2010» jaýap­kershiligi shek­­teý­li serik­testigi «Damý» qory arqy­ly 30 mıllıon teńge qara­jat alyp, oǵan Italııada shy­ǵaryl­ǵan jabdyq alǵan bolatyn. Qýat­ty jabdyq mundaǵy burynǵy jab­dyqty aýystyrýǵa múmkindik jasady. – Buryn bıdaıdy jýatyn, yl­ǵaldandyratyn túrkııalyq jab­­dyqta kompıýterlik basqarý orta­lyǵy bolmaıtyn. Bıdaıdyń ylǵaldylyǵyn biz kózben ǵana shamalaıtyn edik. Al ıtalııalyq jabdyq bıdaıdy jýǵanda onyń ylǵaldylyǵyn retteıdi. Qazaqsha túsinikpen aıtqanda, bıdaıdy jýǵanda dán sýdy boıyna tym kóp tartyp alsa ezilip ketedi. Ondaı bıdaıdyń uny da sapasyz, boıyna sýdy kóp sińirmeıdi. Italııalyq jabdyq jumysy kompıýterge negizdelgen, baǵdarlamany qa­laı qoısań, bıdaı solaı jýy­lady, qansha ylǵaldylyq kerek ekenin kórsetseń, solaı oryndala­dy, – deıdi «Arýana-2010» kásip­orny­nyń bas ınjeneri Jaqsylyq Muhambetov. Jaqsylyq Saǵıtulynyń aıtýynsha, sýdy mol sińiretin undy naýbaıhanalar jaqsy alady. Mundaı unnyń sapasy da jaqsy, odan pisiriletin tandyr nannyń da, bólke nannyń da sany artatyn kórinedi. Kásiporynda bıdaı saqtaıtyn elevator, onyń sapasyn tekseretin laboratorııa jáne dıirmen bar. О́tken jyly laboratorııaǵa Fransııada shyǵarylǵan qymbat jabdyq alyndy, ol bıdaı sapasyn bir mezette anyqtap beredi. Elevatorǵa qosymsha qamba jasalyp, oǵan germanııalyq jabdyq qoıyldy. – Qazir memlekettik baǵdar­la­malardyń kómegimen elevator men dıirmendegi jabdyqtardy barynsha eýropalyq standartqa saı aýystyryp jatyrmyz. О́ń­deý jumysynyń sapasy tek úz­dik tehnologııaǵa baılanysty jaqsarady. Al úzdik tehnologııa úzdik tehnıkalyq jabdyqqa táýeldi, – deıdi bas ınjener Jaqsylyq Muhambetov. «Damý» qory arqyly alǵan nesıe qarjyny kásiporyn bir jylda 6 paıyzdyq ústememen ótep shyǵady. Kásiporynnyń ón­dir­gen uny elimizdiń barlyq oblys­taryndaǵy saýda núkteleri men naýbaıhanalarǵa jiberiledi. Onyń syrtynda Aýǵanstan, О́z­bek­stan, Qyrǵyzstanǵa da artylady. Qazir dıir­men eksporttyń kóle­min 50 paıyz­ǵa jetkizdi. Kásip­oryn­da júzdiń syrtynda adam eńbek etedi. Ju­mystan ketip jat­qan eshkim joq, óıtkeni, un toq­taý­syz ótetin taýar. Un ótken saı­yn kásip­oryn paıdasy da jaman bol­­maıdy, jumysshylardyń aı­­lyq ja­la­qysy ýaqytyly tó­lenip tur. «Arýana-2010» dıir­me­ni­­nen shyǵatyn «Patsha» men «Tumar» uny bazar sóresiniń mol­shyly­ǵy­na kepil. Bazarǵa kelgenniń kózi­ne aldymen «Patsha» iligedi. «Pat­sha­dan» jabylǵan nan da ár úıdiń das­tarqanyna patsha kóńil syılaıdy. Ústimizdegi jyly shaǵyn jáne orta bıznesti óńirlik qar­jy­landyrý baǵdarlamasy boıynsha Qostanaı oblysyna 1 mıllıard teńge bólinetin boldy. Onyń 500 mılıonyn «Damý» qory, 500 mıllıon teńgesin Qostanaı oblystyq ákimdigi salatyn bolady. Shaǵyn jáne orta bıznes qadamy osylaısha keńeıip keledi. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan» QOSTANAI