Qaraǵandyda jańa energoblok iske qosyldy
«Qaraǵandy Energııa Ortalyǵy» Qaraǵandy qalasy men oblysty elektr energııasymen jáne de jylýmen qamtamasyz etip otyrǵan asa iri óndiris oshaǵy. Kompanııanyń quramyna JEO-1 jáne JEO-3 syndy eki birdeı jylý elektr stansasy enedi. Sońǵysy óńirdegi iri óndiris oryndarynyń birinen sanalady. Onyń energetıkalyq qýaty 560 MVt bolsa, jylý qýaty 1174 gkal/saǵatty quraıdy. Jalpy alǵanda, bul eki stansanyń oblys ortalyǵyn jylý jáne elektr qýatymen tolyqtaı qamtamasyz etýge kúshi kúni keshege deıin erkin jetip kelgen. Sonymen qatar, barlyq áleýmettik, mádenı, turmystyq nysandar, balabaqshalar, mektepter men óndiris oshaqtary da osy stansalardan tirshilik nárin tartady.
Negizi Qaraǵandydaǵy №3 jylý elektr ortalyǵyna qarasty jańa energobloktyń qurylysy osydan tórt jyl buryn bastalǵan bolatyn. Mundaı qadamǵa ósip-órkendep jatqan oblystyń energetıkalyq qýat kózderine degen tapshylyǵy ıtermelegen edi. Jobany oryndaý barysynda birqatar ozyq qurylymdyq tehnologııalyq sheshimder júzege asyryldy. Mine, osyndaı sharalardyń arqasynda «Qaraǵandy Elektr Ortalyǵy» JShS búgingi kúnde oblys ortalyǵyna qosymsha 110 megavatt elektr qýaty men 180 Gkal/saǵat jylý qýatyn berý múmkindigine ıe bolyp otyr.
Qaraǵandy JEO-3 stansasyndaǵy jańa energııalyq blokty paıdalanýǵa berý saltanatyna oblys ákimi Nurmuhambet Ábdibekov te qatysty. О́ziniń quttyqtaý sózinde óńir basshysy jańa blok iske qosylǵannan keıin stansanyń energetıkalyq tıimdiliginiń 25 paıyzǵa artatynyn erekshe atap ótti.
«Bizdiń óńir úshin jańa qýat kózderi ilgeri damýymyzǵa septigin tıgizetin qosymsha serpin. Al jańa qondyrǵynyń iske qosylýy oblys úshin jańa kásiporyndardy paıdalanýǵa berý, turǵyn úıler salý syndy mańyzdy jobalardy júzege asyrýǵa qajetti asa zor rezerv jáne qýatty qor bolmaq. Buǵan qosa bul joba aıasynda qaraǵandylyqtar úshin jańa jumys oryndarynyń paıda bolatynyn da aıta ketken jón», – dedi oblys ákimi.
Atalǵan iri jobanyń bas merdigeri jáne barlyq qural-jabdyǵyn jetkizýshi Qytaıdyń mashına jasaý salasyndaǵy SMES dep atalatyn ulttyq kompanııasy. Atalǵan jobanyń iske asýy energetıka salasyndaǵy yntymaqtastyq qarym-qatynastyń qanat jaıyp otyrǵanyn kórsetedi. Búgingi kúnde jobalyq quny 185 mıllıon dollar bolatyn energoblok qurylysy men qurastyrý jumystary tolyq aıaqtalǵan. Jańa nysannyń qarjylyq áriptesteri Qazaqstan damý banki men «Sberbank» AQ-tyń enshiles banki bolǵanyn da aıta ketken lázim.
Jalpy, 2009 jyldan bastap Úkimet energııa kózderine arnalǵan mólsherli tarıf engizgeli kompanııa ınvestısııalyq baǵdarlamalardy iske asyra bastaǵan bolatyn. Jylý elektr ortalyǵynyń qýatyn arttyrý, onyń qural-jabdyqtaryn jańartý jáne qaıta qurý maqsatynda kásiporynǵa qomaqty qarjy quıyldy. Mysaly, mólsherli tarıfter baǵdarlamasy jumys isteı bastaǵan bes jyldyń ishinde bul sharalarǵa jumsalǵan qarjy 65 mıllıard teńgeni qurady.
Qýattylyǵy 110 megavatt bolatyn jańa ári iri energetıkalyq bloktyń qurylysy stansany ulǵaıtý baǵdarlamasynyń ekinshi kezeńine jatady. Al 2012 jyly iske qosylǵan týrboagregat búgingi kúnde qalypty jumys istep tur.
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY