Kósh-kerýen

Ońtústik Qazaqstandaǵy aǵaıynnyń biri habarlasty. – Osy sen Pavlodarda turdyń ba, joq álde, Petropavlda ma? – Pavlodarda. – Adam turýǵa bola ma ol jaqta? Muny estigende qıtyǵa qaldym. – Turyp jatqandardyń barlyǵy adamdar ǵoı. – Joǵa, aýa raıy qatty sýyq, adam turǵysyz dep jatyr ǵoı biletinder. Taǵy da qyrsyq minezge bastym. – Onda sol biletin adamdaryńyzǵa aıta baryńyz, qazir Jer shary kúrt jylynyp, onyń yqpaly Pavlodarǵa da jetti, qysy jaımashýaq, jyp-jyly, búrseń qaqqan eshkimdi kórmeısiz. – Qoıshy, adam senbeıtin áńgime aıtpaı. О́zim baryp kózimmen kórem ǵoı. – Kórińiz. – Meniń saǵan telefon soǵyp otyrǵan sebebim – bizdiń úıdiń qyr jaǵynda turatyn Sábeń degen kórshimiz bar edi ǵoı, sonyń balasy men kelini, bala-shaǵasy, bári taıly-tuıaǵy qalmaı Pavlodarǵa qaraı kóship ketti, bir-eki kún boldy. Qaıdam, sýyǵyna shydaı almaı, qaıtadan qaıtyp kelmese jarar edi... Ne kerek, aǵaıynmen aradaǵy áńgime osy maqalany jazýǵa túrtki boldy. Negizi osy joldardyń avtory on bes jyl buryn, «Egemen Qazaqstannyń» Pavlodar oblysyndaǵy menshikti tilshisi kezinde halyq tyǵyz ornalasqan ońtústik oblystardyń turǵyndaryn soltústik óńirlerge qonystandyrý týraly máseleni gazet betinde kótergen edi. Odan keıin de bul taqyryp basylym betinen túsken joq. Ne ózgerdi, tıisti oryndar máselege mán berip, onyń ońtaıly sheshilýi baǵytynda qımyl-qozǵalys tanytyp otyr ma? Áńgime osy jaıynda. Iá, seń qozǵaldy. Eń bastysy, jurt soltústikke qaraı qonys aýdarsa qatyp-úsip qalatyndaı kóringen úreıden seıildi. Qazaqstannyń ońtústiginde eki qolǵa bir kúrek taba almaı júrgen adam kóp. Olardyń barlyǵyn birdeı jumyspen qamtý qıyn. О́ıtkeni, jumys kúshi jetkilikti. Tipti, eki-úsh dıplomyn qoltyǵyna qysyp, bala-shaǵasyna nápaqa izdep júrgender az emes. Aǵaıyn-týys, kórshi-qolań, jora-joldas jabylyp júrip, asarlatyp bolsa da arzanqol baspana turǵyzyp alar-aý. Biraq, bala-shaǵasyn asyraıtyndaı jumys bolmaǵan soń baspanańnyń barynan ne paıda? Al Qazaqstannyń soltústigi men shyǵy­­synda jaǵdaı buǵan kerisinshe. Úı-jaı da bar, otbasyn asyraýǵa jete­tin­deı tabys tabýǵa da bolady, basqa da áleý­­met­tik jeńildikter jetkilikti. Tek táýe­kel kerek. Qonys aýdarýdan qoryq­­paý kerek. Soltústik pen shyǵys­taǵy bılik ókilderiniń aıtyp jatqany osy. Elbasymyz ishki mıgrasııany retteýdi, kósh basyn ońtústikten soltústikke burýdy táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynan-aq aıtyp keledi. Olar ońtús­tiktegi tyǵyz ornalas­qan aǵaıyn­nyń ortasynda bolyp, túsinikti tilmen aıtqanda, úgit-nasıhat jumystaryn keıingi jyldary jandandyra bastady. Nátıjesi bar. Kerek deseńiz, jańa meken-jaıǵa qonys aýdarǵan jaǵdaıda qandaı jumysqa ornalasýǵa bolady, qandaı áleýmettik turmystyq jeńil­dikter qarastyrylýda, bári egjeı-tegjeıli túsindiriledi. Aıtalyq, Densaý­lyq saqtaý jáne áleýmettik qorǵaý mınıstr­liginen alǵan málimetke qaraǵanda, osy jaqynda ǵana Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı jáne Pavlo­dar oblystarynyń quramynda jergi­likti atqarý organdary men oqý orynda­rynyń ókilderi bar delegasııalary Ońtústik Qazaqstanda birneshe kún boıy jumys jasaǵan. Olar Maqtaaral jáne Saryaǵash aýdandarynda birneshe ret bol­ǵan. Bul aýdandardy tańdaýy da tegin­nen-tegin emes. Bir-birimen shektesip jatqan eki aýdannyń halqy óte tyǵyz. Bos jatqan ult­araqtaı jer telimin tabý qıyn. Kórshi­lerdiń úıiniń arasy qosylyp ketkeni sonshalyq, baspanalary japsarlas. Bir shetinen olardy da túsinýge bolady, bala-shaǵasynyń qamyn oılaǵan qam-qareket qoı, bul. Biraq turǵylyqty jeri bar bolǵanymen, turaqty jumysy joq. Áıteýir, naýqandyq jumys kezinde tıip-qashyp nápaqa tapqan bolady, biraq onysy «beri tartsa arba synady, ary tartsa ógiz ólediniń» keri. Kúıdiretin kúıbeń tirlik. Osynyń bárin óz kózderimen kórgen Soltústik Qazaqstan, Shyǵys Qazaqstan, Pavlodar jáne Qostanaı oblystarynyń delegasııa músheleri, jalpaq tilmen aıtqanda, olardyń aldyna «kartany» jaıyp salǵan. Jumys oryndaryna baılanysty úsh márte jármeńke ótkizip, Maq­­taaral, Saryaǵash jáne Shymkent qala­­synyń turǵyndary úshin 2000 jumys ornyn usyn­ǵan. Ol qandaı jumys túrleri deısiz ǵoı? Aýyl sharýashylyq salasy­nyń maman­dary – agronomdar men mal dári­gerleri, dáne­kerleýshiler men slesarlar, tipti, mu­­ǵalimder men memlekettik qyz­­met­­shi­ler­di de asyǵa kútip otyrǵan óńirler bar. Munyń bári «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń aıasynda júzege asyp jatqan tirlik. Ońtústik Qazaqstan oblysy ákimi­niń orynbasary Ulasbek Sádibekovten ­bil­­ge­nimiz, qazirgi tańda jergilikti bılik ju­my­­synyń basym baǵyttarynyń biri – ha­lyqty kóbirek eńbekpen qamtý. Osyn­daı maqsatty istiń arqasynda bıyl­dyń ózinde myńǵa jýyq adam jumys ­taýypty.

 Ǵalym OMARHAN,

«Egemen Qazaqstan».

KО́Sh-KERÝEN

Qazaqstannyń ońtústiginen soltústigi men shyǵysyna bet aldy

Bul baǵyttaǵy túıindi tarqatýdyń tóte joly – «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy. Osy baǵ­dar­lamaǵa oraı Ońtústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaq­stan oblys­tary ákim­dikteriniń arasynda memorandýmǵa qol qoıylǵan. Qazir­diń ózinde 100-den asa otbasy Shyǵys Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan. Olardyń kóshi kólikti boldy ma, jańa oryndy jatsynǵan joq pa, áleýmettik-turmystyq máseleleri tolyǵymen sheshildi me? Muny Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy menshikti tilshi­miz Dýman ANASh zerttep kórgen edi. Rıdderge kóship kelgender jumysqa da ornalasty, páterge de ıe boldy Byltyr eńbek kúshi artyq óńirlerden Rıdder qalasyna «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha otyzǵa jýyq otbasy kóship keldi. Erkin kúresten ardagerler arasyndaǵy álem chempıony Asqar Qulyshev osy kóshtiń ishinde kıeli Qazyǵurttan asqaq Altaıǵa qonys aýdarǵan edi. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Tóle bı aýda­ny, Leńgir aýylynyń týmasy Asqar Sovetulymen Rıdderdiń shańǵy bazasynda ótip jatqan jarystardyń birinde tanystyq. Kóship kele salysymen Rıdderdegi jasóspirimderge arnalǵan oblystyq sport mektebiniń basshysy bolyp qyzmetke ornalasypty. Jańa ortaǵa tez sińip, beıimdelip ketkenin jetkizgen jigit aǵasy eki ul, eki qyz tárbıelep otyr eken. Rıdderde baǵdarlama aıasynda salynǵan turǵyn úıden 3 bólmeli páter alǵan. Jýyrda tuńǵyshy erkin kúresten oblys chempıony atanypty. Kánigi maman Rıdderdiń taýly jerde ornalasýy, tabıǵı relefi men saf aýasy balalardyń sportqa beıimdelýine qolaıly ekenin aıtady. О́zi jetekshilik etetin mektepte balalardy shańǵy, snoý­bord syndy qysqy sport túrlerimen birge boks, kúres, voleıbol, jeńil atletıka jáne ulttyq sport túrlerinen toǵyzqumalaqqa tárbıeleıtinin jetkizdi. О́ńirdiń irikteýden ótken myǵym balalary Astana men Almaty qalalarynyń, ózge de oblystardyń sporttyq oqý oryndaryna ornalastyrylady. – Basqa qalalarmen salystyrǵanda rıdderlik balalardyń tulǵasy, súıek bitimi iri bolyp keledi. Bizdiń maqsatymyz osyndaı tabıǵatynan shymyr balalardy sportqa baýlý, úlken nátıjege qol jet­kizý. Sport salasynyń óz qıyn­shy­lyq­tary bolady. Ony sportshy jeńe bilýi tıis. Sol sııaqty, qonys aýdarý­shylar­dyń da qıyndyǵy bar. Klımat, qorshaǵan orta, bári ózgeredi. Biz memle­kettiń qam­qor­lyǵynyń arqasynda bar­lyǵyn eńserdik. Rıdder – elimizdiń shyǵy­syndaǵy tamasha qalalardyń biri, – dedi Asqar Qulyshev. Rıdder týraly aıtqanda, áıgili ke­nish­terdi aınalyp ótý múmkin emes. Oń­­tústik Qazaqstannyń Maqtaaral aýda­ny Jeti­saı qalasynan kelgen Qa­nat Sa­ǵyndyqov «Qazsınk» JShS-niń Shýbın­skıı kenishinde sorǵysh qondyr­ǵynyń mashınısi bolyp eńbek etip júr. Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetin taý-ken ınjeneri mamandyǵy boıynsha 2011 jyly támamdaǵan ol uzaq ýaqyt boıy óz mamandyǵyna sáıkes jumys taba almaı, Almaty men Shymkenttiń arasynda alma-kezek túrli jumys istegenin jetkizdi. Qazir turaqty jumysym bar. О́ziń tańdaǵan taý-ken mamandyǵy boıynsha eńbek etkenge ne jetsin, dedi ol. Shyǵysqa qonys aýdarar aldynda shańyraq kótergen Qanat kelinsheginiń aman-esen bosanýyn kútip júr, Altaıdyń aıasyndaǵy qalyń ári asqaq qaraǵaıdaı úbirli-shúbirli bolyp tamyr jaısam deıdi. Al, Botagóz Aıtýǵanova Rıdder qala­syna byltyr qarasha aıynda kóship kelgen jas maman. Asta­nadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agroteh­nıkalyq ýnıver­sıtetin orman sharýashylyǵy boıynsha támamdaǵan jasqa óz mamandyǵy boıyn­sha jumys isteýge shyǵys óńiri óte qo­­laıly bolyp shyqty. О́ıtkeni, nýly orman-toǵaıdyń basym bóligi osy oblys­­ta. Qyzylorda oblysy Shıeli aýdany­nyń Qarǵaly aýylynda týyp-ósken Bota­góz Jantasqyzy búginde Rıdder qala­syn­daǵy Altaı botanıkalyq baǵynda kishi ǵylymı qyzmetker bolyp eńbek etedi. – Jańa ortaǵa birtindep úırenip ke­le­­miz. Bir bólmeli úıge qol jetkizdik. Árıne, qıyndyqtar kezdesip jatyr. Má­se­len, ma­mandyǵy zańger kúıeýime jumys ta­byl­ǵan joq. Eńbek bırjasynan da esh nátıje shyqpady. Osy másele sheshi­min tapsa, jas otbasy retinde bizge úlken kómek bolar edi, – deıdi Botagóz Jantasqyzy. Aslanbek Nábı Rıdderge kelgenge deıin Petropavl qalasynda turǵan eken. Batys Altaıdyń baýyryna byltyr kúzde kelip qonystanǵan Aslanbektiń qadamy oń bolyp shyqty. Jańa orta, jańa úıde ińgálaǵan nárestesi dúnıege keldi. Iаǵnı, kelinshegi bıyl 8 qańtarda Sara esimdi súıkimdi sábı syılady. Tórt bala tárbıelep otyrǵan Aslanbek balalarymen maqtanatynyn jetkizdi. Úlken qyzy Aıjan Rıdder qalasyndaǵy respýblıkalyq mamandandyrylǵan olım­pıadalyq rezervke arnalǵan mektep-ınternatynda oqıdy eken. Almaty­daǵy Qazaq sáýlet-qurylys akademııa­syn bitirgen ózi bolsa qazir qaladaǵy Oqý­shylar úıinde eńbek etedi. Rıdderlik búl­dir­shinderge aǵashtan túıin túıýdi, túrli músin jasaýdy úıretedi. Aıtpaq­shy, Aslanbek jýyrda aǵashtan oıyp jasaǵan alyp aıý men maraldyń músinderin ózderin qushaq jaıa qarsy alǵan qalaǵa tegin syılady. On saýsaǵynan óner tam­ǵan Asekeńniń kórkem músinderi qalanyń ortalyq alańyna qoıyldy. Osylaısha, ol bolashaǵyn baılanystyryp otyrǵan shahardyń kóriktendirilýi men abattandyrylýyna úles qosa bastady. Jalpy, Rıdder qalasy jumyspen qamtý ortaly­­­ǵynyń dırektory Anas­tasııa Abdrashıtovanyń aıtýynsha, «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde byltyr Rıdderge 29 otbasy elimizdiń jumys kúshi kóp óńirlerinen kóship keldi. Atap aıtqanda, Qyzylorda oblysynan – 6, Ońtústik Qazaqstan oblysynan – 9, Almaty oblysynan – 10, Jambyl oblysynan – 2, Qaraǵandy men Mańǵystaý oblystarynan 1 otbasynan jáne shyǵys óńiriniń Kókpekti aýdanynan 1 otbasy, barlyǵy 106 adam atalǵan qalaǵa qonys aýdardy. Kóship kelý­shilerdiń ishinde 47 adam eńbekke qabiletti jasta bolsa, onyń 36-sy dereý jumysqa ornalasyp úlgerdi. 4 adam dekrettik demalysta, 2 adam dánekerleýshi mamandyǵy boıynsha qaıta oqýdan ótti. Qonys aýdarýshylar ishindegi 21 jastyń 19-y jumys isteıdi. Al 48 balanyń 29-y mektepke, 19-y balabaqshaǵa baryp júr. 2015 jyly 86 qonys aýdarýshyǵa 6 679 myń teńge kóleminde sýbsıdııa tólendi. Barlyq otbasyna 60 páterli jańa turǵyn úıden páter berildi. – Bıyl da bul jumys jalǵasyn taýyp keledi. 6 otbasyna 1 467 myń teńge kóleminde sýbsıdııa tólendi. Mamyr aıynda 1 545 myń teńge sýbsıdııa tólenedi. Qalǵan qarjy qazan-qarasha aılarynda tólenetin bolady. Qazirgi kezde jumys kúshi mol óńirlerden 32 otbasy kóship keldi. Sondaı-aq, qalamyzǵa oblystaǵy eko­nomıkalyq áleýeti tómen eldi meken­der sanatyna qosylǵan Kúrshim aýdany­nyń Matabaı, Moıyldy aýyldary men Se­­meı qala­synyń Tańat aýylynan 17 otbasy kelmek, – dedi Anastasııa Vladı­mı­rovna. *** Tilge tıek etip otyrǵan máselege baılanysty Soltústik Qazaqstan oblysynda da atqarylyp jatqan júıeli jumys bar. Sondyqtan bolar, shalǵaı oblys demeı, Ońtústik Qazaqstannan, Qyzylorda men Jambyldan qonys aýdaryp jatqandar az emes. Bizdiń osy oblystaǵy tilshimiz О́mir ESQALI ońtústikten qonys aýdarǵan jandardyń jaı-kúıine nazar aýdaryp, osy istiń basy-qasynda júrgen atqarýshy bılik ókilderimen tildesken edi.

Ońtústikten esken jyly lep

Úkimettiń ishki mıgrasııany retteý týraly qaýlysyna sáıkes bıyl Qyzyljar óńirine Ońtústik Qazaqstan oblysynan 131 otbasyn qonystandyrý belgilengen bolatyn. Búginde olardyń aldy kelip, úı-jaımen, jumyspen qamtamasyz etildi. Alma MAHMETOVA, oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdar­lamalar basqarmasy memlekettik qyzmet kórsetý jáne oralmandar men ishki mıgrasııa bólimi jetekshisiniń mindetin atqarýshy: – Jyldyń basynda eki oblys arasynda halyqtyń qonys aýdarýy jónindegi yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıylǵan bolatyn. Soǵan oraı 11 adamnan quralǵan delegasııa Shymkent qalasynda, Saryaǵash, Maqtaaral aýdandarynda bolyp, bos jumys oryndary jármeńkesi, «Serpin-2050» baǵdarlamasy sheńberinde mektep túlekterimen kezdesýler uıymdastyryldy. Sapar kezinde teriskeıge kelýge tilek bildirýshilerge kóshi-qon sharttary, jumysqa ornalastyrý, ózge de áleýmettik kómekter berý máseleleri boıynsha keńester berildi. Áńgime barysynda 270 jannan turatyn 120 januıa óz taǵdyrlaryn Maǵjan elimen baılanystyrýǵa sheshim qabyldady. Olardyń arasynda úlken suranysqa ıe aýyl sharýashylyq, bilim, densaýlyq salalarynyń mamandary bar. Búgingi kúni 36 otbasy atbasyn tirep, Qyzyljar, M.Jumabaev, Shal aqyn, Esil, Ǵ.Músirepov, Mam­lıýt aýdandaryna qonys tepti. Serik MALAEV, Ǵ.Músirepov aýdany «Aqseleý» JShS-niń dırektory: – Delegasııa múshesi retinde issaparda bolǵa­nym­da bir baıqaǵanym, Ońtústik Qazaqstan obly­synda turǵyndar tyǵyz qonystanǵan eken. Máselen, Maqtaaral aýdanynda 300 myń, Sary­aǵash aýdanynda 330 myń adam turatyn kórine­di. Kezdesýlerde adamdardyń eńbekke degen qulshy­nysy, memlekettiń ishki kóshi-qon saıasatyn retteý jónindegi baǵdarlamasyn qoldaıtyndary birden baı­qalyp turdy. Maǵan, ásirese, Shymkent qala­synda uıymdastyrylǵan mıtıng keremet zor áser etti. Soltústikke kóshýge nıet etken 30 turǵyndy shyǵaryp salý saltanaty óte tanymdy boldy. Men ózim Saryaǵash aýdanynyń turǵyny О́mir­zaq Kerimqulovty attaı qalap aldym. Adam tanıtyn jasqa keldik qoı, iskerligin, tyndyrymdylyǵyn á degennen ańǵaryp, «quda tústim». Kóp balaly otbasy eken. Mehanızator bolyp ornalasyp, baspanamen qamtamasyz etildi. Sársenkúl QOShENOVA, Sary­aǵash aýdanynyń týmasy: – Budan bylaı qyzyljarlyq dep esepteı berińizder. Tabıǵaty ásem, aýasy taza teriskeıden delegasııa keldi degende birden qulaı berildim. Kóńilim aldamaǵan eken. Qasıetti babamyz Shal aqyn aýdanyna barasyz ba degende bálsingen joqpyn, birden kelisimimdi berdim. Qazir Afanasevka aýylyndaǵy feldsherlik-akýsherlik pýnktke feldsherlik jumysqa turdym. Ýaıymym sý sepkendeı basyldy. Qazaqstannyń qaı túkpirinde júrsek te, keń-baıtaq Otanymyz bireý. Jasy­ratyny joq, ońtústik jaqtarda adamdar tyǵyz shoǵyrlanǵandyqtan, jumysqa ornalasý máselesinde problemalar joq emes. Endigi mindetimiz – elimizdiń gúldene berýine belsene atsalysý. Qazirgi tańda jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq – basty másele. Sebebi, kezinde jastar jappaı qarjyger men zańger mamandyǵyn tańdap, nátıjesinde, jumys taba almaı qınaldy. Al keıbir salada, kerisinshe, kadr jetispeýshiligi týyndap, bul másele kúni keshege deıin sheshimin tappaı kelgen bolatyn. Osy olqy­lyqtyń ornyn toltyrý úshin «Ser­pin-2050» baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Naqtyraq aıtsaq, Jambyl, Almaty, Qyzylorda, Mańǵystaý, Ońtústik Qazaq­stan oblystarynyń jastary Aqmola, Aqtóbe, Qostanaı, Pavlodar, Qaraǵandy, Batys jáne Shyǵys, sondaı-aq, Soltús­tik Qazaqstan oblystaryna oqýǵa túsip, qol jetkizgen mamandyqtary boıynsha bilim alyp jatyr. Bul baǵdarlama maqsaty, eń aldymen, básekege qabiletti myqty mamandar daıarlap, aýyldaǵy jastarǵa qoljetimdi ári sapaly bilim berý. *** Shynynda, qazir Ońtústik oblystarda bala týý deńgeıi joǵary, ózge elderden kóship kelýshiler de kóp. Munyń barlyǵy jumyssyzdyq máselesin týdyrýda. Al keıbir aımaqtarda kerisinshe, ónerkásip oryndary kóp bolǵanymen kadrlar jetkiliksiz. Osy túıtkildi tıimdi sheshý maqsatyndaǵy «Serpin-2050» baǵdarlamasy – ıgilikti is. Jambyl oblysyndaǵy tilshimiz Oralhan DÁÝIT osy jaıly áńgimeleıdi.

Jastar «Serpinge» senedi

– Bul baǵdarlamanyń jastarǵa berer paıdasy kóp, – deıdi Jambyl oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Jámıla Bekbatyrova. – Qazir bizdiń oblystan bilim alýǵa attanǵan jastar Aqmola, Aqtóbe, Qostanaı, Pavlodar, Qaraǵandy, Batys jáne Shyǵys, sondaı-aq, Soltústik Qazaqstan oblystarynda oqyp jatyr. «Serpin-2050» jobasy aıasynda ótken jyly Jambyl oblysynan soltústik óńirlerdiń 19 joǵary oqý oryndaryna túsý úshin memlekettik grant úmitkeri retinde 2591 talapker ótinish bildirip, onyń 398-i (15,4 paıyz) memlekettik grantty ıelendi. 2014 jyly atalǵan baǵdarlama boıynsha oblystan ózge óńirdiń joǵary oqý oryndaryna 77 jas attandy. Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý mekemeleri boıynsha 45 talapker 14 kolledjdiń memlekettik tapsyrysyn ıelendi. Aýdandar men Taraz qalalyq bilim bólimderi men kolledjderdiń málimetterine súıensek, 2015 jyly «Serpin-2050» jobasy aıasynda oqýǵa túsken talapkerlerdiń 189-y (42 paıyz) 2014-2015 oqý jylynyń bitirýshilerin qurasa, qalǵan 58 paıyz talapkerler ótken oqý jyldarynyń bitirýshileri. Bul erekshe baǵdarlama boıynsha grant ıegerleri stıpendııamen, óńirlerge bir ret baryp-qaıtý jolaqysy jáne jataqhanamen, jumys ornymen qamtamasyz etiledi. Al kolledjderge túskenderge 3 mezgil tamaq jáne oqý kıimi qaralǵan. Budan bólek, atalǵan oqýdy bitirgennen keıin joǵary oqý ornyna túsýge nemese jumysqa ornalasýyna yqpal jasaıdy. Osyny eskergen jasy 30-dan asqan aýyl jastary baǵdarlamaǵa qatysyp, qazirgi tańda olar ózge aımaqta oqyp jatyr. Sebebi, ol jerde jas maman jumys taýyp qana qoımaı, pátermen de qamtamasyz etiledi. Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini, «Serpin-2050» baǵdarlamasynyń jastarǵa berer paıdasy mol. Sondyqtan da, atalǵan baǵdarlamanyń ıgiliginen aldaǵy ýaqytta da jambyldyq jastar shet qalmaıtyny anyq. R.S. Sonymen, ishki kóshi-qon – memle­kettik máni zor másele. Ony «Egemen Qazaqstan» gazeti únemi nazarda ustaı­tyn bolady, taqyryp jalǵasyn tabady.