Jemqorlyq saıasatkerlerdiń túbine jetýde
Brazılııanyń sybaılas jemqorlyqpen kúres jónindegi mınıstrligin basqarǵan Fabıano Sılveıra óz laýazymynan ketýge májbúr boldy. VVS-diń habarlaýynsha, bul oqıǵa onyń Petrobras munaı kompanııasyndaǵy sybaılas jemqorlyq týraly shýly iske júrgizilgen tergeýge kedergi keltirmek bolǵan áreketiniń beınejazbasy jarııalanyp ketkennen keıin oryn alǵan.
Osylaısha Fabıano Sılveıra atyna nuqsan keltiretin beınejazba jarııalanǵan soń laýazymynan aıyrylǵan ekinshi mınıstr bolyp otyr. О́tken aptada beınejazbanyń dál osyndaı jolmen jarııa bolýynan soń josparlaý mınıstri otstavkaǵa ketken bolatyn. Aıta ketý kerek, eki saıasatker de prezıdent Dılma Rýsef qyzmetinen yǵystyrylǵannan keıin joǵary laýazymǵa taǵaıyndalǵan sheneýnikter bolyp tabylady. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, qyzmetten ketý Petrobras memlekettik munaı kompanııasy tóńiregindegi sybaılas jemqorlyqqa qatysty daý-damaıǵa baılanysty oryn alyp otyr.
Teledıdar arqyly kórsetilgen jazbada Sılveıranyń senat spıkerimen sóıleskeni keltirilgen kórinedi. Ol boıynsha burynǵy mınıstr prokýrorlyq tergeýden qalaı qutylý kerektigi jóninde oǵan keńes bergen syńaıly. Osy beınejazba jarııalanǵannan keıin mınıstrlik qyzmetkerleri ǵımaratta sımvoldyq túrde tazalaý jumystaryn júrgizip, mınıstrdiń otstavkaǵa ketýin talap etken.
Osyǵan deıin Brazılııa úkimetiniń eldegi qarjy jaǵdaıyn jaqsartý jónindegi tótenshe jospar sheńberinde memlekettik munaı korporasııasy aktıvteriniń aıtarlyqtaı bóligin satýǵa daıyndap jatqany habarlanǵan bolatyn. Sheteldik ınvestorlarǵa túrli memlekettik aktıvterdi usyný úshin el bıligi roýdshoý da daıyndaǵan edi. Keıbir aqparat kózderi úkimettiń Petrobras-tyń memlekettik aksııalar paketiniń bir bóligin satýy múmkin ekenin, degenmen onyń baqylaýshy aksıoneri retinde qala beretinin de habarlaǵan bolatyn.
Qazirgi ýaqytta Brazılııa munaı kompanııasynyń qarapaıym aksııalarynyń 50,3 paıyzyna tikeleı ıeshilik etedi. Taǵy 10 paıyzyna úkimet Brazılııa damý banki arqyly baqylaý jasaıdy. Qalǵan 19 paıyzy ADR túrinde amerıkalyq bırjalarda saýdalanady.
Taıaýda munaı kompanııasyna jańa basshy taǵaıyndaldy. Onyń basty mindeti munaıǵa álemdik baǵanyń tómendeýine baılanysty týyndaǵan daǵdarystan kompanııany alyp shyǵý jáne sybaılas jemqorlyq daý-janjaldary aıasynda joıyla bastaǵan senimdi qaıta qalpyna keltirý bolyp tabylady.
[caption id="attachment_43988" align="aligncenter" width="560"] NORTHKOREA-NUCLEAR/[/caption]
Bir-birin kinálaýshylyq tyıylar emes
Soltústik Koreıa seısenbi kúni shyǵys jaǵalaýdan zymyran ushyrýǵa talpynys jasaǵan. Ońtústik Koreıanyń shtabtar bastyqtarynyń birikken komıtetine silteme jasaı otyryp, osy eldiń Ionhap agenttiginiń habarlaýynsha, zymyran ushyrý sátsiz aıaqtalǵan sııaqty.
Soǵan qaramastan, áskerıler ushyrýdyń barysyn egjeı-tegjeıli zerttep, jaýyngerlik daıyndyqtyń joǵary deńgeıin saqtap otyr. Agenttiktiń aqparattaryna qaraǵanda, ushyrylǵan zymyran orta qashyqtyqtaǵy «Mýsýdan» ballıstıkalyq raketasy bolýy múmkin. Phenıan ústimizdegi jyldyń sáýir aıynda da osy attas zymyrandardy ushyryp, olardyń bári de sátsiz aıaqtalǵan bolatyn.
Osy oraıda KHDR armııasy bas shtabynyń ońtústikkoreıalyq kemeler teńiz shekarasyn sál ǵana buzǵan jaǵdaıdyń ózinde soltústikkoreıalyq áskerılerdiń olarǵa dereý oq atatynyn aıtyp, Ońtústik Koreıaǵa eskertý jasaǵany belgili bolyp otyr.
Sonymen birge, Phenıan Seýlge Soltústik Koreıanyń olarmen únqatysýdy bastaý talpynysyna «essiz áskerı arandatýmen» jaýap berdi degen aıyp ta taǵýda. Batystyq BAQ-tardyń habarlaýynsha, taıaýda ońtústikkoreıalyq keme KHDR-dyń patrýldik kateri men balyqshylar kemesi Ońtústik pen Soltústik arasyndaǵy demarkasııalyq syzyqty kesip ótkennen keıin eskertý túrinde oq atqan. Osydan keıin KHDR kemeleri Soltústik Koreıa sýlaryna keri qaıtqan kórinedi.
Al Japonııanyń syrtqy ister mınıstri Fýmıo Kısıda Soltústik Koreıanyń sátsiz aıaqtalǵan zymyran ushyrýǵa degen talpynysyn arandatý áreketi dep atap otyr.
Kezekti ret zymyran ushyrý Japonııany qosa alǵanda, búkil álem qoǵamdastyǵyna qarsy jasalǵan arandatý áreketi bolyp tabylady, dep atap kórsetilgen japonııalyq mınıstrdiń málimdemesinde.
Sodyrlar soıqan salýyn jalǵastyra bermek
Aýǵanstannyń soltústiginde 500 sodyrdyń Talıban ekstremıstik qozǵalysynyń jańa kósemine adal qyzmet etý jóninde ant bergeni belgili bolyp otyr.
Taıaýda ushqyshsyz ushý quralynyń shabýyly barysynda Talıban qozǵalysynyń kósemi molda Ahtar Mansýr qaza tapqannan keıin onyń burynǵy orynbasary Haıbatýlla Ahýndzada qozǵalystyń jańa jetekshisi bolyp saılandy.
Jańa kósemge adal qyzmet etý boıynsha ant qabyldaý rásiminiń beınekórinisi aýǵandyq Arıana-TV telearnasy arqyly kórsetilgen kórinedi. Ortalyq jáne jergilikti bıliktiń mundaı áreketsizdigi provınsııalyq keńes músheleriniń ashý-yzasyn týdyrǵan. Olardyń aıtýlaryna qaraǵanda, Dandı-Gýrı ýezi terrorshylar úshin bas saýǵalaıtyn orynǵa aınalǵan.
Al Baglan provınsııasynyń gýbernatory Abdýlsattar Borız bolsa, jýrnalısterge provınsııa bıliginiń osymen úshinshi ret Baglanı-Markazı jáne Dandı-Shahobıddın ýezderiniń aýmaqtaryn sodyrlardan tazartyp otyrǵandyǵyn habarlaǵan.
Onyń aıtýynsha, ulttyq armııa bólimsheleri men polısııanyń áskerı operasııalary barysynda 30 sodyr ajal qushyp, 25-i jaralanǵan. Qaza tapqan sodyrlardyń arasynda olardyń komandırleri Mavlavı Kadır men Kasım de bar kórinedi. Gýbernator provınsııa aýmaǵyn sodyrlardan tolyq tazartqanǵa deıin úkimet kúshteri operasııany jalǵastyra beretinin málimdegen.
Al AQSh-tyń Aýǵanstandaǵy dıplomatııalyq ókildigi óz azamattaryna sodyrlar tarapynan oryn alýy múmkin shabýyldardan saq bolý jóninde eskertý jasaýda.
Kabýldegi AQSh elshiligine sodyrlar Kabýlde jáne Aýǵanstannyń ózge de aýdandarynda shabýyldar jasaýdy josparlap otyr degen habarlar kelip túsýde, delingen amerıkalyq dıplomatııalyq mıssııa taratqan aqparatta. Elshiliktiń atap kórsetýinshe, aýǵandyq úkimettik mekemeler, AQSh nysandary, sheteldik elshilikter, sheteldik qonaqtarǵa arnalǵan úıler, restorandar, áýejaılar, azamattyq ınstıtýttar men oqý ortalyqtary shabýyl nysandaryna aınalýy múmkin.
Aıta ketý kerek, 25 mamyrda Kabýl provınsııasynda oryn alǵan terrorlyq akt saldarynan 11 adamnyń qaza taýyp, taǵy 10 adamnyń dene jaraqattaryn alǵany habarlanǵan edi. Onda jankeshti-terrorshy Maıdan Vardak provınsııasynan qyzmetkerlerdi alyp kele jatqan mıkroavtobýstyń janynda ózin-ózi jaryp jibergen bolatyn.
[caption id="attachment_43990" align="aligncenter" width="560"] 16018_Gotthardbasistunnel[/caption]
Jer betindegi eń uzyn temirjol týnneli
Shveısarııada álemdegi eń uzyn temirjol týnneli ashyldy. Alpi taýyn tesip ótetin bul týnneldi salýǵa 17 jyl ýaqyt ketti.
Jańa Gotard týnneli Alpi taýy arqyly 2,3 shaqyrym tereńdikte jalpy uzyndyǵy 57 shaqyrymǵa sozylǵan. Bul jobany is júzine asyrýǵa 17 mıllıard eýro jumsalypty. Temirjol-týnneldiń ashylý saltanatyna arnalǵan jıynda sóılegen sózinde Shveısarııa prezıdenti Iohan Shnaıder-Amman «Bul jobanyń Shveısarııa úshin de jáne onyń kári qurlyqtaǵy basqa áriptesteri úshin de asa iri jetistik bolyp tabylatyndyǵyn» atap kórsetti.
Mamandardyń pikirinshe, bul temirjol týnneli Reın-Alpi atty ortalyq dálizdi quraı otyryp, Nıderlandynyń Rotterdam jáne Andverpena atty teńiz aılaqtarynan Germanııanyń ónerkásiptik ortalyǵyna jáne Italııanyń Genýı aılaǵyna tikeleı jol ashady. Ústimizdegi jyldyń jeltoqsan aıynda temirjol týnneli tolyq qýatynda paıdalanýǵa berilgen kezde bul týnnel arqyly kúnine 260 júk jáne 65 jolaýshy poıyzy qatynaıtyn bolady. Týnnel arqyly ótetin jolaýshylar poıyzy saǵatyna 260 shaqyrym jyldamdyqpen júre alady eken.
Buǵan deıin álemdegi eń uzyn temirjol týnneli Japonııadaǵy Seıkan týnneli bolyp kelgen. Onyń uzyndyǵy 53,9 shaqyrymdy quraıdy. Endi La-Mansh arqyly ótetin Eýrotýnnel uzyndyǵy boıynsha úshinshi oryndy ıelenedi.
Toptamany daıyndaǵan Seıfolla ShAIYNǴAZY, «Egemen Qazaqstan»