Burnaǵy kúni Ulybrıtanııa Birikken Koroldiginde ótken referendým turǵyndardyń basym bóligi Eýroodaqtan shyqqandy qalaıtynyn kórsetti. Koroldiktegi 382 okrýgtiń basym bóligi kún tártibine qoıylǵan suraqty qoldady. Atap aıtqanda, brıtanııalyqtardyń 51,9 paıyzy odaqtan shyǵýdy qalasa, 48,1 paıyzy qala berýge ún qosty. Bylaısha aıtqanda, 17 410 742 adam EO-dan shyǵýǵa daýys berse, 16 141 241 adam burynǵy qalpynda qalýǵa úmit artqan.
Nátıje belgili bolǵan boıda ony taldaýshylar qatary kóbeıe tústi. Solardyń aldyńǵy qatarynda jaqynda Londonnyń meri bolyp saılanǵan Sadık Han eldiń EO quramynan shyǵatynyna qaramastan, Ulybrıtanııa astanasynyń burynǵysynsha Eýropa jurty úshin esigi ashyq, «jaınaǵan qala bolyp qala beretinin» aıtty. Osy kúni tańerteń bir top adam Brıtanııanyń EO-dan shyǵýyn aıryqsha jaqtaýshylardyń biri, Londonnyń burynǵy meri Borıs Djonsonnyń úıi aldyna jınalyp, onyń referendým qorytyndysyna qandaı reaksııa bildiretinin qadaǵalap turdy. Alaıda, Djonson jurt aldyna shyǵyp, eshteńe aıta qoımady. Sodan soń olar aıǵaılap, ysqyryp, shýlap ketip qaldy.
Munyń esesine, AQSh pen Eýroodaqqa múshe elder seń soqqan balyqtaı bolyp esterinen tanǵan keıip tanytty. Eýropalyq Keńes tańerteń shuǵyl jıyn ótkizdi. Onda keńes tóraǵasy Donald Týsk jaǵdaı bulaı ózgerip ketkenimen, Eýroodaqtyń bolashaǵy bolatynyna senetinin jetkizdi. «Bizdi óltirgen nárse bizdi kúshti de ete túsedi», dep málimdedi ol ortaǵasyrlyq sheshenderdiń sóz stılimen. Ispanııa syrtqy ister mınıstri Hose Manýel Garsııa-Margalo 1713 jyldan beri teńizdiń arǵy jaǵyndaǵy terrıtorııa bolyp kele jatqan Ulybrıtanııanyń EO-dan shyǵý jóninde sheshim qabyldaýy aral-memlekettiń bolashaǵyna qandaı ózgerister ákeledi, dedi,
Al AQSh prezıdenttigine respýblıkashylar atynan kandıdat Donald Tramp Ulybrıtanııanyń EO-dan shyǵý jóninde sheshim jasap, keremet uıǵarymǵa kelgenin atap ótti. Onyń oıynsha, bul brıtanııalyqtarǵa «óz elderin ózderine qaıtaryp alýǵa kómektesedi». Onyń pıǵylyna qaraǵanda, birtutas kúshti Eýropa AQSh-qa esh kerek emes, ydyrap álsiregeni utymdy. Eýroparlamenttiń tóraǵasy Martın Shýls kabınettiń Brıtanııadaǵy referendým qorytyndysyn talqylaý úshin seısenbi kúni bas qosatyndaryn aıtty. Mundaı basqosýlardy AQSh, Germanııa jáne Fransııa basshylary da ótkizgeli jatyr. Al Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın qalaı bolǵanda da Brıtanııa halqynyń tańdaýyn qoldaýǵa týra keletinin kóldeneń tartty.
Ulybrıtanııadaǵy referendým qorytyndysy aldymen Eýroodaqtyń irgesi sógilýiniń birinshi belgisi bolsa, ekinshi jaǵynan Koroldik quramyna kiretin basqa ulttyq qurylymdardyń ortaq memleket aıasynan shyǵyp ketýge qaıta talpynys jasaýlaryna muryndyq jasaǵaly turǵan sııaqty. Mysaly, «úlken Eýropanyń» quramynda bolýdy qalaǵan Shotlandııa budan bylaı kishi Brıtanııanyń aıasynda qala berýge yqylasty emes ekenderin ashyq aıta bastady. Mundaı kóńil-kúı tolqyny Soltústik Irlandııa jáne Ýels aýmaǵyn da sharpyp jatyr. Olar da endi óz referendýmdaryn ótkizbek áreketke táýekel etetin túrleri bar.
Ulybrıtanııa premer-mınıstri Devıd Kemeron bolsa, úsh aıdyń ishinde qyzmetinen ketetinin málimdep úlgerdi...
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan»