Eldegi tabys ortaqtyǵy

Jyl saıynǵy Joldaýynda Elbasy Nursultan Nazarbaev eldiń saıası, ekonomıkalyq, áleý­mettik-mádenı tirshiliginiń negizgi baǵyttaryn aıqyndap keledi. San salany qamtyǵan Jol­daýdyń arqasynda baǵyt-baǵdarymyz anyqtalyp, jaqsy nátıjelerge qol jetkizilýde. El­basy ustanǵan saıasattyń du­rystyǵyn halqymyz memleketimizdegi órkendi ózgerister ar­qy­ly kórip otyr. Halyqtyń áleý­mettik jaǵdaıy jylma-jyl jaq­s­ara túskeni osynyń dáleli. Prezıdentimizdiń bıylǵy Jol­daýy – áleýmettik másele­ler­ge densaýlyq saqtaý, bilim berý, halyqty taza aýyz sýmen qamtamasyz etý, turǵyn úı-kom­mýnaldyq sharýashylyq sala­laryna arnalǵandyqtan, ózekti jaǵdaılarǵa jan-jaqty sholý jasap, aldaǵy maqsattary­myz­dy aıqyn kórsetýimen erekshelendi. Joldaýda Elbasy el eko­nomıkasynyń damýyna tolyq tal­daý jasady. Ekonomı­ka­myz­dyń ary qaraı damýy 2020 jylǵa deıingi strategııalyq jos­parda kórsetilip, buryn asa nazarǵa alyna bermeıtin salalardy da­mytýǵa naqty qadamdar usy­nyp, ár salaǵa aıryqsha toq­talýymen erekshelendi. Ekonomıkany damytý, qor­lan­dyrý, halyqty turǵyn úı­men qamtamasyz etý tatýlyq pen yntymaqtastyqty berik us­taý arqyly keletini anyq. Osy oraıda Elbasy óńdiristik eń­bekti damytyp, óz elimizdi otan­dyq taýarlarmen qamtamasyz etý kerektigin aıtty. Osy ýa­qyt­qa deıin biz aýyl sharýa­shylyǵyna kóp kóńil bólsek, endi mal sharýashylyǵyna basa nazar aýdarý qajettigin alǵa tartty. Mal sharýashylyǵyn ındýstrııalandyrýdy damytý, et ónimderin kóbeıtý, mal tuqy­myn asyldandyrý máselesiniń de ózektiligin atap kórsetti. Orta jáne shaǵyn bıznestiń órkendeýi memlekettiń damýyna yqpal etedi. Osyǵan baılanysty bızneske únemi qoldaý kórsetip otyrý qajettigi, mıkrokredıt berýdi ulǵaıtý tapsyryldy. Qazaq­stan, Belorýssııa, Reseı Kedendik odaǵynyń oń nátıjesi aıtylyp, ol memleketimizdiń básekeles­tigin arttyratyndyǵyn dálel­deı­tini ataldy. Bilim sapasyn kóterip, muǵa­lim bedelin arttyrý, jal­aqy­la­ryn eseleı túsý sońǵy jyldary Elbasy Joldaýynda únemi aıty­lyp keledi. Bul salada atqa­ryl­ǵan sharýalar jeterlik. El Pre­zı­dentiniń paıymdy saıasatynyń arqasynda bilim qyzmetkerleri­niń keshegiden búgini kósh ilgeri. Elbasy jańa úlgidegi ýnıversıtet qurý, ıntellektýaldy mektepter ashý, kásiptik bilim berýdiń sapasyn arttyrý, bilim berýdiń úsh satylyq – bakalavrıat, magıstratýra, doktorantýra PhD jú­ıe­sine kóshý, joǵary oqý oryn­darynyń 2015 jylǵa deıin 30 paıyzyn ulttyq akkredıtasııadan ótkizý, ınnovasııalyq bilim be­rýdi arttyrý, qashyqtyqtan oqy­tý úrdisin engizýdi 2015 jyl­ǵa deıin 50 paıyzǵa, 2020 jylǵa deıin 90 paıyzǵa jetkizýdi, adamǵa ómir boıy bilim berýdi mindettegeni de bizge zor jaýapkershilik júkteıdi. Qazirgi tańda osy baǵytta júıeli jumystar atqarylýda. Jańa úlgidegi ýnıversıtet retinde Nazarbaev Ýnıversıtetin, da­ryn­dy balalarǵa arnalǵan ıntel­lektýaldy Nazarbaev mektepterin ataýǵa bolady. Prezıdent kóter­gen másele boıynsha I.Jan­súgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıteti aýqymdy ju­mystar atqarýda. Atap aıtqanda, ýnıversıtet úsh satyly bilim berý júıe­sine kóshse, 2010 jyly ıns­­tıtýt­tyq akkredıtteýden sátti ótti. Joldaýda memlekettik tildi damytý qajettigi de aıtyldy. 2020 jylǵa qaraı memlekettik tildi meńgergen qazaqstandyq­tar sany kem degende 95 paı­yz­ǵa jetýi tıis. Sonymen qatar, alda orys tilin damytyp, jas­ta­ry­myz úsh tilde erkin sóıleı­tindeı dárejege jetýi mindetteldi. Joldaýda halyqty taza aýyz sýmen qamtamasyz etý osydan segiz jyl buryn bastalǵan­dyǵy, qazirgi tańda bul másele óz sheshimin tapqany atap kór­setildi. 2015 jylǵa deıin taza aýyz sýmen qalalyq jerde 100 paıyzǵa, aýyldyq jerlerde 80 paıyzǵa jetý kerek, dedi Elbasy. Jyl ótken saıyn halqy­myzdyń turmystyq deńgeıi kóterilip keledi. Árıne, munyń bári Elbasy júrgizgen saıasat­tyń arqasynda múmkin bolyp otyr. Sondaı-aq qundy qujatta sońǵy on jylda turǵyn úımen qamtamasyz etý máselesi kóte­ril­se, ózimiz kýá bolyp júr­gen­deı, jyl saıyn myńdaǵan adam baspanaly bolyp jatyr. «Jol kartasy» baǵdarlamasy boıyn­sha turǵyn úılerge kúrdeli jóndeýler júrgizilýde. Memleket basshysy táýel­siz­dik pen memlekettilikti odan ári nyǵaıtyp, Qazaqstan halqy­nyń rýhanı-mádenı toptasýyn, sabaqtasa jáne ilgerileı da­mýyn qamtamasyz etý maqsa­tynda «2011 jyldy Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy» dep jarııalady. El táýelsizdiginiń mereıtoıy jyl boıyna «Beıbitshilik pen jasampazdyqtyń 20 jyly» degen uranmen atap ótilýi de mereı tasytady. Táýelsizdigimiz­diń qundylyǵyn jas urpaqtyń boıyna sińirý maqsatynda biz taǵylymdyq-tárbıelik is-shara­lardy júıeli túrde uıym­das­ty­ryp, jas urpaqty eljandy­lyqqa tárbıeleıtin bolamyz. Elbasy Joldaýynda halyq­qa senim bildirip, bolashaqty bir­ge qalaýǵa kúsh-jigerin aıa­maı­tyndyǵyn, halqyn janyn­daı jaqsy kóretindigin tebirene aıtty. Muny biz de úlken jú­rekpen, ystyq yqylaspen qa­byldadyq. Joldaýdy iske asyrýda bir otbasynyń balasyndaı el bolyp jumyla kirissek, táýelsiz Qazaqstan bıik shyńdardan kórinetini kámil. Qazaqstan mereıi – bizdiń baqytymyz. Demek, baq pen baqyt ortaq, sondyqtan da bir kisideı eńbek etý kimge bolsa da paryz. Ábdimanap Bekturǵanov, zań ǵylymdarynyń doktory, professor. Almaty oblysy.