Prezıdenttik saılaý úderisteri belgilendi

Keshe Ortalyq saılaý komıssııasy 2011 jylǵy 3 sáýirge taǵaıyndalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi shara­lardyń kúntizbelik josparyn bekitti. Ortalyq saılaý komıssııa­sy­nyń tóraǵasy Qýandyq Tur­ǵan­qulov Konstıtýsııaǵa sáıkes, el Prezıdenti Qazaqstan Respýb­lı­ka­synyń azamattary jalpyǵa bir­deı, teń jáne tóte saılaý quqyǵy negizinde jasyryn daýys berý arqyly bes jyl merzimge saılanatynyn habarlady. Jáne zańǵa sáıkes el prezıdenti bolýǵa týmysynan Qazaqstan Respýblı­kasynyń azamaty bolyp tabyla­tyn qyryq jasqa tolǵan, memlekettik tildi erkin meńgergen jáne Qazaqstanda sońǵy on bes jyl boıy turatyn azamat saılana ala­tyndyǵyn jetkizdi. Prezıdent­tikke kandıdattardy usyný 2011 jylǵy 5 aqpanda bastalyp, 20 aqpanda aıaqtalady, al pre­zı­dent­tikke kandıdattar usynýǵa saıası partııalar men respýblıkalyq qoǵamdyq birlestikter quqyly. Sondaı-aq azamattar ózin-ózi usyna alady. Saılaýshylardyń prezıdenttikke kandıdatty qol­da­ýy olardyń qol jınaýy ar­qyly rastalady. Árbir prezı­dent­tikke kandıdat eń az degende elimizdiń 14 oblysynyń keminde 9-ynan, sondaı-aq Almaty jáne Astana qalalarynan teńdeı ókil­dik etetin 91 myń qol jınaýy tıis. Prezıdenttikke kandıdattar­dy tirkeý kandıdattar barlyq qa­jetti qujattardy usynǵannan keıin bastalady jáne 2011 jyl­ǵy 2 naýryzda aıaqtalady, dedi OSK tóraǵasy. Prezıdenttikke kan­dı­dat tirkelgenge deıin jáne onyń Konstıtýsııamen jáne «Saı­­laý tý­raly» Zańmen qoıyla­tyn ta­lap­tarǵa sáıkes kelýi tekserýden ótken soń, sondaı-aq ony qoldap jınalǵan qoldar tekserilgennen keıin Ortalyq saılaý komıssııa­sy­nyń shotyna 800 myń teńgege jýyq kólemde jarna aýdarýy tıistigin málim etti. Jáne zań boı­ynsha prezıdenttikke kandıdat pen onyń jubaıy (zaıyby) tir­keýge deıin turǵylyqty jeri boı­ynsha salyq organdaryna 2011 jyl­ǵy 1 aqpandaǵy jaǵdaı boı­yn­sha tabysy men múlki týraly deklarasııalar usynýy tıis. Sonymen, Qazaqstan Respýb­lıkasy prezıdenttik saılaýynyń zańdyq negizi tolyq qalandy, al prezıdenttikke kandıdattardyń saı­laýaldy úgiti 3 naýryzda bas­talyp, 1 sáýirde 24.00 saǵatta aıaq­talady. Iаǵnı, daýys beretin kúnniń aldyndaǵy kúni jáne daýys beretin kúni úgit júrgizýge tyıym salynady. Komıssııa otyrysynda taǵy da bir málim etilgen mańyzdy jaǵ­daı – ol sheteldikterdiń, azamat­tyǵy joq adamdardyń, sheteldik zańdy tulǵalardyń jáne halyq­aralyq uıymdardyń saılaýda belgili bir nátıjege qol jetkizýge kedergi bolatyn nemese demep jiberetin qyzmetti júzege asyrýy­na tyıym salynýy. Prezıdenttik saılaý respýb­lı­kalyq bıýdjetten qarjylandy­rylady. Sondaı-aq úmitkerlerdiń buqaralyq saılaýaldy sharala­ryn ótkizýge jáne kandıdat­tar­dyń saılaý zańnamasymen kóz­del­gen úgit materıaldaryn shyǵarýǵa baılanysty shyǵyndary, kandı­dat­tardyń kóliktik shyǵyndary Ortalyq saılaý komıssııasy belgilegen mólsherde bıýdjettik qa­ra­jat esebinen óteletindigi jáne úgit naýqanyn júrgizý úshin prezıdenttikke kandıdattar saılaý qorlaryn qurýǵa quqyly ekendigi de málim etildi. Al prezıdenttikke kandıdattyń saılaý qorynyń shekti mólsheri 431 mln. 973 myń teńgeni qurap, bul qorlardyń qa­rajat kózderine jáne jumsa­lýy­na zańnamaǵa sáıkes qarjylyq monıtorıng júrgiziletin bolady. Saılaýshylardyń tolyq jáne dál tizimderin jergilikti atqarýshy or­gandar tıisti saılaý komıssııa­laryna 13 naýryzdan keshiktirmeı joldaýy tıis, al 18 naýryzdan bastap tizimder azamattardyń ta­ny­sýy úshin usynylýy kerek. Azamatty saılaýshylar tizimine engizýge onyń turǵylyqty jeri boıynsha naqtyly saılaý ýchas­kesiniń aýmaǵynda tirkelýi negiz bolady. Azamat óziniń turaqty tirkelý ornynan tysqary ketetindeı bolsa, 18 naýryz ben 2 sáýir kúngi 18.00-ge deıingi aralyqta óz ýchaskelik saılaý komıssııasyna ba­ryp, daýys berý quqyǵyn beretin esepten shyǵarý kýáligin berý týraly ótinish bildirýine bolady. Daýys berý 3 sáýir kúni jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat 7.00-den keshki saǵat 20.00-ge deıin júrgiziledi. Saılaý ótkennen keıin Ortalyq saılaý komıssııasy prezıdenttik saı­laýdyń qory­tyn­dysyn 9 sáýir­den keshiktirmeı shyǵarýy jáne tıisti qaýly qa­byldaýy kerek. Otyrystan keıin jýrnalısterge arnalǵan brıfıngte Ortsaılaýkom tóraǵasy saılaý naýqa­ny barysynda saılaý komıssııa­larynyń saılaýdy uıymdastyrý, ázirleý men ótkizýiniń negizgi us­tanymdary ashyqtyq, jarııa­ly­lyq ekenin aıta kelip, atalǵan máselelerdiń saqtalýyna aıryq­sha kóńil bólinýi tıistigin atap kórsetti. «Buǵan saılaýdy ázirleý men ótkizý barysyn baıqaýǵa otan­dyq jáne sheteldik baıqaý­shy­lardyń qatysýy da yqpal etetin bolady», dedi Q.Turǵanqulov. Ol, sonymen qatar, jýrnalısterge aldaǵy saılaýda osyǵan deıin qaǵazben qatar paıdalanylyp kel­gen elektrondy daýys berý júıesiniń qoldanylmaıtyn­dy­ǵyn da jetkizdi. О́ıtkeni, ótken saılaýlarda olardy paıdalaný­shylar qatary ósý ornyna kemip otyrýyna baılanysty aldaǵy saılaýda «Saılaý» AAJ-sy paı­da­lanylmaıdy degen pikirge toq­tadyq, degen tóraǵa saılaýdy áz­ir­leý men ótkizý kezeńinde turaq­ty jumys isteıtin baspasóz or­talyǵynyń ashylǵandyǵynan da habardar etti. Anar TО́LEÝHANQYZY.