Elbasy saılaýy – eldik synaǵy

QAZAQSTANDYQTAR BUL SYNNAN SÚRINBEITININE SENIMDI Keshegi gazetten «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir Konstıtýsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» Konstıtýsııalyq Zańdy oqydym. Onda mynadaı tolyqtyrýlar engizilipti. «Prezıdenttiń kezekten tys saılaýy Respýblıka Pre­zıdentiniń sheshimimen taǵaıyndalady jáne Konstıtýsııalyq Zańda belgilengen tártip pen merzimde ótkiziledi». Qujat jarııalanǵan kúnnen bastap qoldanysqa endi. Sonymen elimiz kezekti Prezıdenttik saılaýdyń aldynda tur. Al bul qalaı bastalyp edi?

TARIHI ShEShIM

Qazaqstanda qazirgi Prezıdentti almastyratyn saıasatker joq

О́tken jyldyń jeltoqsan aı­ynda О́skemende ótken halyqtyq jıynǵa qatysýshylardyń Elba­sy­nyń ókilettigin respýblı­ka­lyq referendým arqyly 2020 jyl­dyń sońyna deıin uzartý jó­nindegi bastamasy 5 mıllıonnan astam qazaqstandyqtyń qol­da­ýyna ıe bolǵandyǵy belgili. Bes mıllıon júrek Elbasynyń Qa­zaqstandy alǵa bastaı berýin qa­laǵan. «Halyq qalasa, han túıesin soıady» degen bar. Halyq Pre­zı­denttiń óki­lettigin 2020 jylǵa deıin sozýdy qalady. Degenmen bul demokratııalyq qun­­dylyq­tardyń tala­by­na, zaıyrly mem­lekettiń zańyna saı kelmeıtindeı edi. Adamzatqa ortaq qun­dy­lyq­tardy saqtaı oty­ryp El­basy óziniń ókilettigin 10 jyl­ǵa sozýdan bas tartty. Bul – Elbasynyń kóregen sheshimi. Ata Zańǵa degen adaldyq. Adamzatqa ortaq qundylyqtardy sózben emes, ispen dáleldeý dep bilemin. Bul – Qazaqstan tarıhyndaǵy tarıhı sheshim. О́ıtkeni Elbasy ózinen keıingi saıasatkerlerge sara joldy kórsetti. Azamattyq qoǵam qalyptastyrýdyń úlgisin tanyt­ty. Bul – elimizdiń durys jolmen damyp kele jatqanyn kórsetetin birden-bir sheshýshi qadam. Qa­zaq­stan byltyr Eýropadaǵy qaýip­siz­dik jáne yntymaqtastyq uıy­myna bekerden-beker tóraǵa bol­maǵanyn, Saryarqanyń tósinde Sammıtti esep úshin ótkizbege­nin, shyn máninde demokratııalyq qun­dylyqtardy saqtaı otyryp memleket quryp jatqanynyń dáleli. Bizder, ardagerler qaýymy, El­­basynyń barsha qazaqstan­dyq­tar­ǵa arnaǵan úndeýin úlken tebirenispen tyńdap, túsine qabyl­da­dyq. Bul Elbasymyzdyń shyn má­ninde demokrat ekendigimen qosa, eń birinshi Konstıtýsııanyń kepili retinde Ata Zańymyzdyń már­te­besin taǵy bir asqaqtatyp, Zańdy qurmetteıtindigin kórsetse kerek. Sonymen birge, halqynyń tilegin jerge tastamaı, áli de bolsa eki jyl prezıdenttik ókilettigi bola tura, keshegi kúni ózine senim art­qan osynsha halyqtyń senimine selkeý túsirmeý maqsatynda, tarıhı jaýapkershilik júgin ózine ala otyryp, taǵy da saılaý do­da­syna túspek. Aldaǵy ótetin saılaýda da Tuń­ǵysh Prezıdentimiz halyq qol­daýyna ıe bolaryna kúmánimiz joq. О́ıtkeni referendýmdy qol­daǵan 5 mıllıon halyq saılaýda Nursultan Ábishulynyń kandıda­týrasyna daýys beretini sózsiz. Saılaý bolsyn, referendým bol­syn, qazirgi Qazaqstanda N.Na­zarbaevty almastyratyn saıasatker joq. Sondyqtan biz bolasha­ǵy­myzdy tek Elbasymen birge ǵana elestetemiz. Memleket pen halyq múddesi jolynda qajymaı eńbek etip, ter tógip júrgen Nursultan Ábish­ulymen biz árdaıym birge ekendigimizdi jetkize otyryp, Otany­myzdyń alar asýlary áli de alda degen senimdemiz. Turǵanbaı MAHANOV, eńbek ardageri. Qyzylorda. * * * Sheteldik saıasatkerler ne deıdi? TEŃDESSIZ USTANYM Doktor Vılgelm AÝGÝSTAT, (Avstrııa), «Mádenıet arqyly Beıbitshilikke – Eýropa» assosıasııasynyń eýropalyq fılıalynyń prezıdenti, «Álem spırali» qozǵalysynyń jetekshisi ári osy attas jýrnaldyń shyǵarýshysy, pýblısıst: – Prezıdent Nazarbaevtyń álemdik qoǵam­das­tyqqa demokratııa máselesinde qandaı qadam­dar­ǵa barý kerektigin kórsetýi úlgi bolarlyq mysal. Halyqtyń basym bóliginiń Prezıdent ókilet­tigin 10 jylǵa uzartý jóninde pikir bildirýine baılanysty Qazaqstan sońǵy aptalarda Batys tarapynan synǵa ushyrap keldi. Degenmen, Prezıdent demokratııanyń paıdasy úshin birden-bir durys sheshim qabyldaı otyryp, túsken usy­nys­tardan óz bastamasymen bas tartty. Ol ókilettik merzimin eki jylǵa qysqartyp, 2011 jyly ótetin jańa saılaýǵa qatysýǵa da daıyn. Qalyptasqan jaǵdaıda bul kózqarastyń teńdesi joq jáne onyń ózi aıryqsha úlgi bolyp tabylady. (Avstrııadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń elshiligine resmı úndeý). * * * Shtefen ZAIBERT, Germanııa Federaldy úkimetiniń resmı ókili: – Germanııanyń Federaldy úkimeti Prezıdent Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzar­tý jóninen referendým ótkizý týraly Zańnyń el Kons­tıtýsııasyna qaıshy keletindigi týraly qazaq­stan­dyq Konstıtýsııalyq Keńestiń sheshimin qýattaıdy. Federaldy úkimet sol sııaqty Prezıdent Na­zarbaevtyń ol sheshimmen kelisip, Konstıtýsııada kórsetilgendeı,  prezıdenttik saılaýǵa qatysýǵa nıet bildirgenin de qýattaıdy. Sol arqyly Qazaqstan EQYU-nyń demokratııa men tıimdi memlekettik basqarý salasyndaǵy prınsıpterine degen adaldyǵyn aıǵaqtaıdy. Fe­de­raldy úkimet merziminen buryn prezıdenttik saılaý ótkizý týraly habardy óz nazaryna aldy. (Germanııa Federaldy úkimetiniń portaly). * * * Aleksandr SINKER, (Izraıl), ICES prezıdenti, Shyǵys Eýropa jáne TMD elderi ınstıtýtynyń dırektory: – Tamasha qadam! Ol kóptegen aspektiler boı­yn­sha jaqsy. «Ult Kóshbasshysy» turǵysynan Nazarbaev kóptegen sheteldik sarapshylar úshin tany­mal emes jáne synǵa ushyraǵan referendým ıde­ıa­sy­nan bas tartty. Ol quqyq qorǵaýshy uıym­dar­dyń  jos­parly túrde «demokratııaǵa soq­qy jasaý» jaı­yn­da  dabyl kótergen shabýyldaryn keri serpip tastady. Saıası qaıratker Nazarbaev turǵysynan al­ǵan­da, qazirdiń ózinde saılaý ótkizýdi usyna otyryp, ol onsyz da shashyrańqy oppozısııanyń qandaı da bir qarsylyǵynan ózine qaýip tónbeıtindeı jaǵ­daı­dy tolyq jasady. Onyń syrtynda, «jedel saılaý» ótkizý saılaýaldy naýqan úshin tabıǵı túrde qajet bolatyn qarjy jáne ýaqyt re­sýrs­tary shyǵyndaryn barynsha tómendetedi. Men Qazaqstan Prezıdentiniń joǵary deńgeıi men keı-keıde daǵdydan tys sheshimder qabyl­daı­tynyna árkez tańqalatynmyn. Sondyqtan da men, zańnamalyq bastama usynysynyń qaı nusqamen ótetinine qa­ra­mastan-aq, «halyq-partııa-prezı­dent» úshburyshynda demokra­tııal­yq jetistikterdi qorǵaýshynyń  róli Ult Kóshbasshysy – Qazaq­stan­nyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevta qalady dep aıtqan bolatynmyn. (MMÝ-diń aqparattyq-saraptama ortalyǵy).