«El erteńi óz qolymyzda»

Jurtshylyqty jigerlendiretin Joldaý

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan bıylǵy Joldaýyn soltústikqazaq­stan­dyq­tar da zor yjdaǵattylyqpen qabyl alyp, ony elimizdiń aldaǵy onjyldyqtaǵy damý joldaryn naqtylap bergen tarıhı qujat retinde baǵalaýda. Biz Qyzyljar óńiriniń syıly azamat­ta­rynyń biri Jambyl TASEMENOVKE jolyǵyp, Joldaý jaıly oı-paıymdaryn tyńdaǵanda ol sózin bylaı bastady: – Men Prezıdenttiń Jol­daý­laryn árkez úlken ásermen tyńdaımyn. Osy joly da kóp oı saldy. Tolaǵaı tabys­ta­ry­myz­dyń, alar asýlarymyzdyń orasan ekenin uqtyryp, kóńil­ge túıip berdi. Durys sheshimder qabyldaý arqasynda daǵ­da­rys kezeńinen qınalmaı ót­tik. Endigi maqsat – 2020 jyly bá­se­kege qa­biletti 50 eldiń qa­ta­ry­na jetý. Onyń birden-bir ke­pili – durys strategııalyq she­­shim­­derdiń qa­byldanýy, eko­no­mı­kalyq órleý­di qamta­ma­syz etý, el-jur­ty­myzdyń aman­­dy­ǵy men tynysh­tyǵy. Tarıhı qujat aldaǵy on­jyl­dyq mindetterdi túsindirip, iske asy­rýǵa jurtshylyqty ju­myl­dy­rýǵa úlken serpin bereri sózsiz. – Joldaý nesimen erekshelendi dep oılaısyz? – Táýelsizdik ornyqqannan beri elimizdiń qol jetkizgen ta­bys­tary bárimizdiń kóz aldy­myzda. Az ǵana ýaqyttyń ishinde álem tanyǵan qýatty da irgeli memleketke aınalyp, damýdyń dań­ǵyl jolyna tústik. «Qazaq­stan – 2030» damý strategııasynyń josparyna sáıkes alǵashqy on­jyldyqta belgilengen mindetter oıdaǵydaı sheshildi. Endi, mine, taǵy bir kúrdeli kezeń basta­lýyna oraı Prezıdent kezekti Joldaýyn jarııalap, damý stra­te­gııasyn oryndaýdyń zańdy jal­ǵasy retinde qarastyrdy dep esep­teımin. Bylaısha aıtqanda, Qazaqstannyń bolashaqtaǵy taǵ­dyr-talaıy kelesi onjyldyqta atqarylatyn serpindi de áleýetti damýǵa baılanysty ekenin Prezıdent tamyrshydaı dóp basty. Joldaýda adam janyn súı­sin­tetin, ekpindi eńbek etýge jigerlendiretin jáıtter kóp-aq. Má­selen, áleýmettik salalardy jań­ǵyr­týǵa baılanysty memleket ta­rapynan atqarylatyn baǵ­darla­malar jańashyldyǵymen er­ek­she­lenedi. Halyqtyń ál-áý­qaty men turmys-tirshiligin odan ári jaq­sar­týǵa baǵyttalǵan is-sharalar da iri maqsattardy kóz­deıdi. Bala týýdyń – 25, tabıǵı ósimniń 11,7 paıyzǵa artýy, ól­im-jitimniń 11 paıyzǵa azaıýy at­qarylǵan sha­rýa­lardyń jemisti bolǵanyn kór­setse, aldaǵy mindetter tipti ul­an-ǵaıyr. Endigi maqsat – ómir súrý uzaqtyǵyn 2015 jyly – 70, 2020 jyly 72 jasqa jetkizý. Demek, adam den­saýlyǵyn qorǵaýdan asqan már­tebe joq degen sóz. Osydan 8 jyl buryn Elba­sy­nyń tikeleı qoldaýymen «Aý­yz sý» baǵdarlamasy qolǵa al­yn­ǵanyn, sodan beri kóptegen túı­indi máselelerdiń sheshilgenin aýyldyqtar jaqsy biledi. Joldaýda qalalyq jáne eldi mekenderdi sapaly aýyz sýmen jab­dyq­taý jaıynyń keńinen qam­tyl­ǵany qýantady. Alda jer asty sý kózderin keńinen paıdalaný, sóıtip, aldaǵy onjyl­dyq­ta eldi mekenderdiń 80 paıyzyna taza sý jetkizý mindetteri tur. Elbasy «Jol kartasy» jos­pa­ry boıynsha bastalǵan turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq sa­lasyndaǵy keń aýqymdy jańǵyr­týlardy odan ári jalǵastyrý úshin Úkimetke birqatar tapsyr­malar berdi. Árıne, bul baǵytta kóp jumystar tyndyryldy. Eli­miz boıynsha turǵyn úı qo­ry­nyń 30 mıllıon sharshy metr­ge ósýi kóp jaıdan habar berse kerek. Talaıdan beri qordalanyp qalǵan problemalardyń jergilikti jerlerde de oryn alǵanyn baıqaý qıyn emes. Petropavl qa­lasyndaǵy bir myńǵa jýyq kóp qabatty úılerdiń 30 paıyzdaıy kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Orasan qarjyny qajet etetin máseleni páter ıeleri kooperatıvteri sheshýge qaýqarsyz. Tur­ǵyn úıler qorynyń kóbi tozǵan, eskirgen. Joldaýda bul salaǵa úlken kóńil bólinip, «Jol kar­tasy» sheńberinde on myń ju­mys ornyn ashýǵa qaýqarymyz jetetini aıtylǵan. Sóıtip, ishki rezervter men qosymsha múmkin­dikterdi tıimdi paıdalana bilý arqyly talaı is tyndyrýǵa bo­latyny kókeıimizge qonady. – Joldaýda qamtylǵan má­se­leler ishinen ózińizdi alabó­ten tolǵandyrǵany, erekshe oı salǵany bar ma? – Men kóp jyl sport sa­la­synda basshylyq jumystar at­qar­dym. Qazir balalar jáne jas­óspirimder sport mektebinde jas balǵyndardy belbeý kúresine jat­tyqtyramyn. Sanaly ǵumyrym jas urpaqpen bite qaınasyp ketken. Alaıda, bolashaǵymyzdyń erteńi sanalatyn jas býynnyń tálim-tárbıesine qatysty máse­leler kóp. Shyny kerek, meni jastarymyzdyń Batysqa kóp el­ikteıtini, ózgeniń qańsyǵyn tań­syq retinde qabyldap, talǵam­nyń joǵalyp bara jatqany, ult­tyq qundylyqtarymyzǵa degen boıkúıezdigi tolǵandyrady. On­yń bir ushyǵy jumys­syz­dyq­qa kelip tireledi. Búgingi kúni aýyl­dyqtardy turaqty jumys jaıy kóbirek qınaıtyny jasyryn em­es. Joldaýda aýyldyq aýmaqtar­dy damytýdyń joldary qaras­tyrylyp, usaq sharýashylyq­tar­ǵa, ýaqytsha jumys isteıtinderge, múgedek jandarǵa shaǵyn nesıeler berý arqyly paıdaly ju­mysqa tartý, áleýmettik qol­daý jaıy naqty kórinis tapqan. Olar osylaı memleket qostaýy­na ıe bolsa, qoǵamǵa qajetti­likterin sezine túser edi. Joldaýda memlekettik til már­tebesin odan ári nyǵaıtýdyń már­tebeli mindetteriniń belgilengeni kóńilge senim uıalatady. Búginde qazaq tilin úırenýshiler qatary kó­beıip kele jatqany qalypty úrdiske aınaldy. Endigi maqsat – El­basy atap kórsetken­deı, Táýel­sizdigimizdiń 20 jyl­dyq merekesi qarsańynda memlekettik tildi na­sıhattaýdyń pár­mendi sharalaryn qarastyrǵan durys bolar edi. «Baq bererde elge yrys qo­nady, ustanǵan jol durys bola­dy» dep Prezıdent atap ótken­deı, barymyzdy baǵalaı bilý de, el erteńi de óz qolymyzda. El­ba­sy­daı Ult Kóshbasshysyna bir kisideı ere bilsek, tańdap alǵan jo­lymyzdan adaspaıtynymyz anyq. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken О́mir ESQALI.