«Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha basym baǵyttardyń biri – «Jastar tájirıbesi». Memlekettiń jan-jaqty qoldaý kórsetýiniń arqasynda bul baǵyt búginde elimizdiń barlyq óńirlerinde oıdaǵydaı júzege asyrylyp, aýyz toltyryp aıtarlyqtaı nátıje berip otyr.
Bul baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – joǵary oqý oryndarynyń, kolledjder men lıseılerdiń túlekterine memleket tarapynan qosymsha qoldaý kórsetý. Qazir jumys berýshilerdiń kóbi tájirıbesi joq jas mamandardy jumysqa alýǵa qulyqsyz ekeni jasyryn emes. Bastap jumys istemese, ol tájirıbe qaıdan keledi? Sondyqtan, bul jerde memlekettiń aralasyp, jas mamannyń taýyn shaqpaı, jumys tabýyna, tájirıbe jınaýyna septesýi asa qajet. Jumys berýshi de jas mamandar arasynan óz kóńilinen shyǵatyn, senim arta alatyn, jigerli mamandy tańdap ala alatyndaı bolýy kerek.
– Baǵdarlama sharty boıynsha, jas maman menshik túrine qaramastan, kez kelgen uıymda tájirıbeden óte alady. Memleket oǵan aı saıyn 34 686 teńge kóleminde jalaqy tólep otyrady. Al jumys berýshi onyń jumys retin, mindetter kólemin belgilep, memleket bólgen eńbekaqynyń ústinen qosymsha aqy tóleýine bolady. Osylaısha, alty aı boıy tájirıbeden ótedi de, sodan keıin jumys berýshi qalasa, jas maman kelisse, ol turaqty jumysqa qabyldanýy múmkin, – deıdi Qaraǵandy qalasynyń ákimdigine qarasty Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń dırektory Nurlan Baıanov.
Jastardyń tájirıbeden ótýi memlekettik bıýdjettiń jumyspen qamtý baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa arnaǵan qarajaty esebinen júzege asyrylady. Tájirıbeden ótkizýge kelisken kásiporyn, kelisimshart talaby boıynsha, jas mamanǵa jetekshi taǵaıyndaýǵa, ony tehnıkalyq qaýipsizdik jónindegi nusqaýlyqpen tanystyrýǵa, kerek bolǵan jaǵdaıda arnaıy kıim-keshekpen, qural-saımandarmen qamtamasyz etýge mindetti. Al tájirıbeden ótý merzimi aıaqtalǵannan keıin jas mamanǵa minezdeme beriledi. Qalaı bolǵanda da, jastar tájirıbesiniń merzimi alty aıdan aspaýy tıis. Osy ýaqyt ishinde jas maman ózi oqyǵan mamandyqtyń praktıkalyq qyrlaryn tanyp, bilim-biligin meılinshe arttyryp, ózin-ózi kórsetip, aldaǵy ýaqytta jumys berýshiniń talabynan shyǵa alatyndaı, senimin oıata alatyndaı dárejege qol jetkizýi kerek. Talpynǵan, erteńgi kúnin oılaǵan jastar bul maqsattyń údesinen shyǵýy tıis.
Bul baǵdarlama jastardyń óz áleýetin baǵamdap, keleshekke qadam jasaýyna, óz múmkindikteri men bilim-biligin tanytýyna tamasha múmkindik berip otyr.
Bıyl Qaraǵandyda «Jastar tájirıbesi» baǵdarlamasyna oqý oryndarynyń 322 túlegi qatysty. Solardyń jarty-
sy tájirıbeden ótý merzimi aıaqtalǵannan keıin turaqty jumysqa qabyldandy. Solardyń biri – balqashtyq Qaısar Qarabalın. Ol jastar tájirıbesinen oıdaǵydaı ótip, kásiporyn basshylarynyń senimin aqtady.
2010 jyly Balqash gýmanıtarlyq-tehnıkalyq kolledjin tehnık-mehanık mamandyǵy boıynsha támamdap, odan keıin 2014 jyly Qaraǵandy memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń mashına jasaý fakýltetin bitirgen Qaısar jyldan artyq ýaqyt boıy mamandyǵy boıynsha turaqty jumys tappaı júrip qalǵan edi. Sóıtip júrgende «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» memlekettik baǵdarlamasynyń aıasyndaǵy «Jastar tájirıbesi» týraly estip, birden Qaraǵandy qalasy ákimdiginiń Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna barǵan. Mundaǵy mamandar usynǵan birneshe kásiporyndaǵy bos jumys oryndarynan ol «Eksperımenttik zaýyt №1» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigin tańdap alady.
О́zine júktelgen mindetterdi tyńǵylyqty, úlken jaýapkershilikpen atqara bilgen jas maman tájirıbeden ótý merzimi aıaqtalar-aıaqtalmastan, óndiris ornynyń metall buıymdar ýchaskesine sheber retinde jumysqa qabyldandy. Ol-ol ma, arada jarty jyldaı ǵana ótkende, Qaısar osy ýchaskeniń basshysy bolyp taǵaıyndaldy.
– Men aldymen jas mamandardyń, oqý oryndary túlekteriniń jumyspen qamtylýyna erekshe kóńil bólip otyrǵan tıimdi memlekettik baǵdarlama úshin Úkimetimizge alǵys aıtamyn, – deıdi Qaısar Qarabalın.
Jumyspen qamtý ortalyǵy jastarǵa ǵana emes, adal eńbekpen tabys tapqysy keletin kim-kimge de jumys qarastyrýǵa árdaıym daıyn. Qazir ortalyqtyń málimetter bazasynda eki myńdaı bos jumys orny bar. Onyń ishinde san túrli mamandyqtar bar, kelip tanysqysy keletinder úshin esik ashyq. Turaqty jumys tapqysy kelgen janǵa jalǵyz memleket kómegi azdyq etedi. Eń aldymen adamnyń eńbek etýge qulshynysy, maqsatyna jetpeı tynbaıtyn tabandylyǵy bolýy shart.
Qaırat ÁBILDINOV,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY