Egemendik – bizder úshin eń qymbat uǵym. Táýelsizdikke qol jetkizgen 25 jyldyń ishinde bárimiz qıyndyqtardy birge kóterip, jetistikterimizdiń kirpishterin birge qalasyp kelemiz. Osynyń bárine biz tek bir ǵana aýyzbirshiligimizdiń arqasynda ǵana qol jetkizdik. Osy turǵyda Batys Qazaqstannyń eń úlken baılyǵy Qarashyǵanaq gaz-ken orny ekeni anyq. Bul – tek elimizge ǵana emes, aty álemge áıgili kenish. Onyń elge tıgizgen shapaǵaty az emes.
Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldaryndaǵy ótpeli tusta jáne odan keıingi daǵdarysty kezeńderde Oral óńirinde qazaq drama teatry ǵımaraty turǵyzylyp, sándi de saltanatty mektepter, jastarǵa arnalǵan saraı men Qadyr ortalyǵynyń salynýy – osynyń aıǵaǵy. Bir sózben aıtqanda, Qarashyǵanaq elimizdiń ulttyq maqtanyshyna aınaldy. Onyń áleýmettik jobalarǵa bóletin qarjylaı kómeginiń nátıjesinde aımaqta sáni men saltanaty kelisken bilim oshaqtary boı kóterdi. Mádenıet pen densaýlyq saqtaý nysandary salynyp, paıdalanýǵa berildi. Endigi kezekte osy nysandarda bilimdi urpaq pen saýatty muǵalimderimizdiń jetkilikti bolǵanyn qalaımyz.
Batys Qazaqstan oblysyn zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy Ábish Kekilbaev «Qazaqstannyń Venasy» dep atady. О́ıtkeni, Qurmanǵazy men Dáýletkereı, Muhıt pen Dına ósken orta, olardyń shyǵarmalary dúnıege kelgen topyraq mýzyka áleminde keıingi urpaqty terbetip, tárbıelep keledi. Bul elde opera men sonata sekildi klassıkalyq mýzykalardy jazǵan Bazarbaı Jumanııazov, Qurmanǵazy orkestrin álemge tanytqan dırıjer Shamǵon Qajyǵalıev dúnıege kelgen. Osy topyraqta búgingi kúni qazaq teatryna atyn berýdi barsha batysqazaqstandyqtar surap júrgen Hadısha Bókeevadaı talantty aktrısanyń, Taıyr Jarokov pen Juban Moldaǵalıevtaı, Qadyr Myrza Álideı ulylardyń kindik qany tamǵan.
Bular tek bir ǵana Oraldyń emes, qazaq ulty men Uly Dala eliniń brendine aınalyp keledi. Ádebıet pen ónerdiń osyndaı birtýar tulǵalarynyń esimderin bolashaq pen keler ǵasyrlarǵa jalǵaý – bárimizdiń ortaq paryzymyz. Munyń ózi eń aldymen urpaq tárbıesi úshin qajet. Mundaı uly esimderdiń aty-jónderi tek olardyń ómirge kelgen nemese ómirden ótken kúnderinde ǵana sahnalardan estilip qalmaýy kerek. Olardyń esimderi áýejaılarda qonaqtardy qarsy alyp, jarqyrap turǵany jarasyp ketpes pe edi?
О́ıtkeni, biz qaıtkende de keıingi urpaqty qalamgerlerdiń artyna qaldyrǵan muralary arqyly tárbıeleýdi joqqa shyǵara almasaq kerek. Alaıda, búgingi kúnderi jazýshylardyń shyǵarǵan kitaptary úshin qalamaqy tólenbeıdi. Kitap jazyp, kún kórý múmkin emes. Qazirgi balalar men jas jetkinshekter kitaptardy ǵalamtordan oqıdy. Qazir kitaptardyń tutastaı ınternettik nusqalary paıda bolýda. Degenmen, kádimgi baspadan shyqqan týyndynyń jas urpaqtyń sanasyna beretin áseri men taǵylymy mol, bólek ekenin aıtqym keledi. Joǵaryda aıtylǵandaı, uly tulǵalardy dáripteıtin jýrnalısterdiń alatyn jalaqysy da mardymsyz. Máseleniń osy jaǵyn da muqııat oılastyrý kerek sekildi.
Biz erteńgi kúnge úlken senimmen qaraımyz. Búgingi jastarymyzdyń sanasy tereń, bilimderi jetkilikti. Qazaq eli bilimdi urpaǵymen meıirimdi analary men jáne tárbıeli qyzdarymen ózge ulttarmen terezesi teń ómir súrýge tolyq múmkindikteri bar.
Aqushtap BAQTYGEREEVA,
aqyn, halyqaralyq «Alash»
syılyǵynyń laýreaty
ORAL