Aqparattyń qoljetimdiligi – demokratııanyń bir kórinisi

Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginde Parlament Májilisi Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń kóshpeli otyrysy ótti. Basqosý «Aqparatqa qol jetkizýdiń ózekti máseleleri» taqyrybyna arnaldy. Májilis depýtattary, memle­ket­tik organdar men qoǵamdyq uıym­dardyń jáne buqaralyq aqpa­rat quraldarynyń ókilderi qatys­qan otyrysty Parlament Máji­lisi Halyqaralyq ister, qorǵa­nys jáne qaýipsizdik komı­te­tiniń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev ashyp, kirispe sóz sóıledi. – Búgin biz komıtettiń kóshpeli otyrysyn Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginde ótkizip otyrmyz. Maqsatymyz – osydan bir jyl buryn qabyldanǵan «Aq­paratqa qoljetimdilik týraly» Zańnyń oryndalý barysyn talqylaý. О́zderińiz bilesizder, osy zańnyń qabyldanýyna bizdiń komıtet bastamashylyq jasaǵan-dy. Ol Elbasy Nursultan Nazar­baev­tyń Bes ınstıtýttyq refor­ma­sy aıasynda qabyldanǵan bolatyn, – dedi Máýlen Áshimbaev. Odan ári ol búgingi qarasty­rylyp otyrǵan máseleniń qoǵa­mymyz úshin mańyzdylyǵyn atap ótti. – Atalǵan zań qoǵamymyzda mańyzdy ról atqarady. Bul zań­dy daıyndaý barysynda memle­kettik organdar, úkimettik emes uıymdar, buqaralyq aqparat qu­raldary ókilderiniń usynys-pikirleri qaperge alynyp, barynsha yjdahattylyq tanytyldy. Halyqaralyq tájirıbelerge de nazar aýdaryldy. Osylaısha qabyldanǵan bul zań otandyq jáne sheteldik sarapshylar tarapynan da laıyqty baǵasyn aldy. Tipti, aqparattyq qoǵam máselelerin qarastyratyn álemdik deńgeıdegi forýmda da /The World Summit on the Information Society/ Qazaqstan Respýblıkasynyń «Aqparatqa qoljetimdilik týraly» Zańy joǵary baǵalanyp, onyń ýaqyt talabyna sáıkestigi, jańashyldyǵy jáne basqa da erekshelikteri atap ótilgen bolatyn. Bizdiń osy zań 2016 jyldyń mamyrynda aqparattyq keńistiktegi barlyq jobalarǵa arnalǵan konkýrsta birinshi oryn aldy. Osy forýmda, sondaı-aq, Qazaqstanda azamattardyń aqparatqa qol jet­kizýine meılinshe jaqsy jaǵdaı jasalyp otyrǵany, memlekettik organdardyń ashyqtyǵy aıtyldy, – dedi komıtet tóraǵasy. Budan keıingi sóz Aqparat já­ne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevqa berildi. Mı­nıstr birinshi kezekte búgingi tal­qylanyp otyrǵan máseleniń ózektiligine ekpin bere otyryp, qazirgi tańda naqty qolǵa alynǵan isterge toqtaldy. – Jalpy, azamattardy aqpa­rat­pen qamtamasyz etý – bizdiń mınıstrliktiń negizgi mindeti. «Aq­paratqa qoljetimdilik týraly» Zańnyń qabyldanǵanyna shama­men 1 jylǵa jýyqtady. Búgin biz­ge jumystarymyzdyń aralyq nátıjesin anyqtaý mańyzdy. Zań­dy júzege asyrý úshin normatıvtik baza qurý jumystary aıaqtaldy, – dedi mınıstr. Budan bólek, D.Abaev osy jyldyń mamyr aıyn­da ótken Ulttyq komıssııa jumys tobynyń otyrysynda úki­mettik emes uıymdar tarapy­nan óz ókilderiniń aqparatqa qol­jetimdilik máseleleri jónindegi komıssııanyń quramyna kirýi týraly usynys bolǵanyn jetkizdi. – Biz bıylǵy qyrkúıek aıynyń sońynda aqparatqa qol­jetimdilik máseleleri jónindegi komıssııanyń jańa quramyn bekittik. Onyń quramyna atal­ǵan uıymdardyń ókilderi kirdi. Biz komıssııa qurýdaǵy bul ju­mys­tardyń sozylyp ketkendigin túsinemiz. Biraq, ol Aqparat jáne kom­mýnıkasııalar mınıstrligin qurýǵa baılanysty birqatar resim­dik máselelerdi sheshýge baılanysty boldy. Qazirgi ýaqytta barlyǵy sheshimin tapty. Atalǵan komıssııanyń birinshi otyrysy 15 qarashaǵa belgilenip otyr, – dedi Dáýren Abaev. Sonymen qatar, spıker zań normalaryn halyqqa túsindirý maq­satynda tıisti sharalar atqa­rylyp kele jatqanyn atap ótti. – Halyqaralyq uıymdardyń elimizdegi ókildikteri birlesip Qazaqstan óńirlerinde semınarlar ótkizilýde. Oǵan memlekettik qyzmetshiler, jergilikti ózin ózi basqarý organdarynyń, úkimettik emes uıymdardyń jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi belsene qatysýda. Búginge deıin Shymkent, Petropavl, Qaraǵandy, Kókshetaý, Almaty, Aqtaý jáne Oral qalalarynda semınarlar uıymdastyryldy, – dedi mınıstr. Sonymen qatar, spıker bul semınarlardyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, halyq aqparatty qalaı alý, qalaı paıdalaný kerektigin bilýi tıis. Buǵan qosa, Dáýren Abaev orta­lyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń ınternet-resýrstaryna zańǵa sáıkes monıtorıng júrgizilip otyrǵanyn jetkizdi. Sondaı-aq, ol ústimizdegi jylǵy qazan aıynda júrgizilgen sońǵy monıtorıng nátıjesinde ortalyq memlekettik organdardyń ara­synan – Energetıka mınıstr­ligi, Ádilet mınıstrligi, Inves­tısııalar jáne damý mınıstrligi, Densaýlyq saqtaý jáne áleý­mettik damý mınıstrligi saıttary, al jergilikti organdardyń ishi­nen Shyǵys Qazaqstan, Ońtús­tik Qazaqstan, Almaty oblys­tarynyń saıttary anaǵurlym jaqsy deńgeıde ekenin kórsetip bergenin aıtty. Mınıstrdiń sózi­ne qaraǵanda, bıylǵy sáýirde júr­gi­zilgen birinshi monıtorıng nátı­je­lerimen salystyrǵanda, memle­kettik organdardyń ınternet-resýrstarynyń jumystarynda ilgerileýshilik baıqalǵan. Odan ári mınıstr ınternet jelilerine talqylaýǵa shyǵa­rylǵan zań jobalary men ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerge el turǵyndarynyń pikir bildirýi tómen deńgeıde ekenine nazar aýdardy. – Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi «Ashyq Úkimet» ınternet-portalyn tehnı­kalyq jaǵynan qamtamasyz etý jáne onyń jumysyn jolǵa qoıý baǵytynda keń aýqymdy sharalardy júzege asyrýda. Qazirgi tańda «Ashyq normatıvtik-quqyq­tyq aktiler» ınternet-porta­lynda ornalastyrǵan norma­tıvtik-quqyqtyq aktiler, onyń ishinde zań jobalary men memle­kettik qyzmetter standarttary sany 4 myńnan asady. Olarǵa qatysty 120-dan astam ǵana pikir bildirilgen, – dedi mınıstr. Osyǵan oraı D.Abaev 4 myńnan astam jobaǵa nebári 120 ǵana pi­kirdiń jazylýy tym azdyq ete­tindigin jetkizdi. – Qazir biz usynyp otyrǵan aqparat jáne kommýnıkasııalar máseleleri boıynsha zań jobasyna nebári 9 ǵana pikir jazylǵan. Munyń sebepterin qarastyratyn bolamyz, – dedi mınıstr. Sondaı-aq, Dáýren Abaev bıylǵy 9 aıdyń qory­tyn­dysynda bıýdjettik baǵdarla­malardyń ákimshileri «Ashyq bıýd­jet» portalyna 3 867 bıýdjet­tik baǵdarlamalar jobasyn or­na­lastyrǵanyn, onyń ishinde búgin­gi kúni 365 joba ájeptáýir tal­qylaný ústinde ekenin jetkizdi. Sonymen birge, mınıstr bıyl­ǵy jyldyń sońyna deıin Qazaq­standa «Memlekettik organdar qyzmetiniń tıimdiligin baǵalaý» portaly iske qosylatynyn aıtty. – Jyl sońyna deıin «Ashyq Úkimet» jobasyn iske asyrý aıasynda «Memlekettik organdar qyz­metiniń tıimdiligin baǵalaý» portaly iske qosylatyn bolady, onda memlekettik organdardyń qyz­metin baǵalaý qorytyndylary týraly aqparat, aýmaqtardyń stra­te­gııalyq josparlary ornalastyrylady. Sondaı-aq, biz mem­lekettik organdardyń qyzmetin kópshilikpen talqylaýdy da jos­parlap otyrmyz, – dedi D.Abaev. Sondaı-aq, mınıstr 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap memle­kettik organdardyń alqa jáne ashyq otyrystarynyń onlaın-kórsetilimin mindetti ótkizý týraly zań talaby kúshine enetinin málimdedi. – Úkimet otyrystary ınternet jelisi arqyly tikeleı efırde kórsetilip júrgenin bilesizder. Biz basqa da memlekettik organ­dar­dyń tikeleı efırge shyǵýǵa daıyndyǵy týraly aqparat jınap ári osy baǵyttaǵy túsindirý jumy­syn júrgizip jatyrmyz. Bul jumystyń nátıjeleri aqpa­ratqa qol jetkizý máseleleri jó­nindegi komıssııa otyrysynda usynylady, – dedi spıker. Budan keıin «Ulttyq aqparat­tyq tehnologııalar» AQ-tyń basqarma tóraǵasy Abaı Dúısenov «Ashyq úkimet ınternet-portal­darynyń damýy týraly», Eý­razııalyq yqpaldastyq ınstı­týty dırektorynyń orynbasary Lázzat Túsipova «Aqparatqa qol­jetimdilik zańnamasy monı­to­rınginiń nátıjesi týraly», Ortalyq Azııa boıynsha Kommer­sııalyq emes quqyqtyq halyq­aralyq ortalyǵy quqyqtyq ortany jetildirý baǵdarlamasynyń basshysy Gúlmıra Kýjýkeeva «Aqparatqa qoljetimdilik týra­ly» Zańnyń qabyldanýyna bir jyl: máseleler, úrdister, usy­nymdar», «Qazaqstan-2050» jal­pyulttyq qozǵalysynyń múshesi, «Ashyq Úkimet» baǵyty­nyń basshysy Ersaıyn Ospanov «Aq­parattyq júıege qol jet­ki­zýdi odan ári jetildirý» taqy­ryptarynda sóz sóıledi. Olardyń sózderine qaraǵanda, halyqqa aqparattyń qoljetimdi bolýy úshin atqarylyp jatqan jumystar barshylyq, degenmen, bul baǵytta áli de bolsa kóptegen sharalar qolǵa alynýy tıis. Jıyn sońyna qaraı otyrys­ta qaralǵan negizgi taqyryp tóńireginde pikir almasýlar boldy. Qatysýshylar qarapaıym jurtshylyqtyń aqparatqa qoljetimdiligin qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumystarǵa qatysty óz oı-pikirlerin bildirdi. Olardyń tarapynan birqatar synı eskertpeler de aıtyldy. Bul eskertpeler aldaǵy ýaqytta qaperge alynatyn boldy. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan» Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT, «Egemen Qazaqstan»