Kóktemde kókjıekter keńeıedi

Elimizde bes jyldan beri ju­mys istep kele jatqan «Jasyl el» baǵdarlamasy jastar bitirer istiń qomaqty ekenin kórsetti. Jastardyń «Aýyldyń gúldenýi – Qazaqstannyń gúldenýi» atty bı­ylǵy bastamasy Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna arnalyp otyr. Jas­tyqtyń janartaýynan yqpaıtyn jumys joq. Ol elimiz tarıhynan da belgili. Jaqynda «Jasyl el» jastardyń eńbek jasaǵynyń ob­lystyq shtaby jáne óńirdegi úki­mettik emes uıymdary oblys ákim­digi ishki saıasat basqar­ma­sy­nyń qoldaýymen ótkizgen «Aýyl­dyń gúldenýi – Qazaqstannyń gúl­denýi» marafon-estafetasyn ótkizdi. Bul aksııanyń ekinshi satysy «Qazaqstan táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna – 20 ekpindi eńbek aptasy» atty uranmen bastalmaq. Qorshaǵan ortany qorǵaý, eko­logııalyq máseleler, tabıǵattyń tunyq tazalyǵyn saqtaý búginde tek qazaqstandyqtardy ǵana emes, jumyr jer turǵyndarynyń bar­ly­ǵyn da oılantyp otyr. Al aý­yl men qalanyń tazalyǵy ózimiz­diń áleýmettik turmysymyzdy jaq­sartýdyń bir kepili bolyp tabylady. Bul másele árdaıym alda júretin jastardy da tol­ǵantady. Qostanaı qalasyndaǵy Stýdentter saraıynda ótken osy baǵdarlamanyń eńbek naýqany­nyń ashylý saltanatyna stýdentter, jastardan quralǵan úkimettik emes uıymdar músheleri, aýyl jastary qatysty. «Jasyl el» baǵdarlamasyna qatysqan qostanaılyq jastar sırep bara jatqan ormandy saqtap qalý isine aldymen mańyz berdi. On myń gektar orman ishin taza­lady, 200 myń jas kóshet otyr­ǵyz­dy. Oblys óńirindegi 243 eldi me­ken­di tazartyp, aǵash kóshet­te­rin ekti. – О́tken jyly bizdiń shtab eńbek jasaǵyn jasaqtaǵanda aý­yl­daǵy jumyssyz júrgen jas­tar­dy tartýǵa kóp mán berdik. «Jasyl el» baǵdarlamasy sheńbe­rindegi eńbek jasaqtarynyń 600 múshesi bolsa, sonyń arasyndaǵy 150 jas jumyssyzdar bolatyn. Olar «Jasyl eldiń» arqasynda naýqandyq jumys bolsa da ná­pa­qasyn tapty, – dedi eńbek naý­qa­nynyń ashylý saltanatynda sóı­legen oblystyq shtab bastyǵy Aıdar Muratov. Byltyr «Jasyl el» eńbek jasaǵyna Áýlıekól, Meń­diǵara, Qarasý, Qostanaı aýdan­da­ry­nyń jastary belsene qatysty. Jastar bes jyldan beri qor­shaǵan ortany qorǵaý isinde kóp­tegen problemalarmen betpe bet keldi. Qalada da, da kúl-qoqys kóbeıip barady. Eldi mekenderdi tazalap, qoqystardy ýaqytyly joıyp otyrý jas urpaq den­saý­lyǵy, ómiri úshin kerek ekenin jastar túsindi. – Tabıǵatty taza ustaıtyn da, ony lastaıtyn da ózimiz. Qalalar mańynyń lastanýy adamdar den­saý­lyǵyna tóngen qaýip dep túsi­netin kez jetti. Bulaq kózderi biteledi, ashyq sý qoımalary las­ta­nady. Munyń ózi túrli aýrýlar­dyń basty sebebi ekenin bárimiz de bilemiz. О́zimiz kórip otyryp, osyndaı qaterge qalaı jol berýge bolady? Jastar, zamandastar, qor­shaǵan ortany barynsha taza ustaýdy árkim óziniń paryzy dep bilýi kerek. Sondyqtan «Jasyl el» baǵdarlamasy der ýaqytynda qolǵa alynǵan tamasha sheshim,–dedi jınalǵandar aldynda sóz sóı­legen ótken jylǵy eńbek naý­qanynyń eń úzdik jaýyngeri Maq­sut Násıbýlov. Byltyr Qostanaıdaǵy «Ja­syl el» eńbek jasaǵy oblys or­talyǵynyń tazalyǵy úshin kóp jumys atqardy. Qala ishi men ma­ńaıyna saıaly aǵashtardyń 1000 kóshetin otyrǵyzdy. Jeti myń sharshy metr alańdar men kó­she­lerdi tazartyp, 1000 tekshe metr qoqysty syrtqa tasyp, kózin joı­dy. Qala tazalyǵynyń ma­ńyz­dylyǵyn túsingen jasylel­dik­terdiń «Taza qala, taza kóshe» aksııasy qaıtarym bermeı de qal­ǵan joq. Aksııanyń basty nátı­jesi – qala turǵyndary ózderi turǵan úılerdiń aýlasyn, kóshe­ler­di jastarmen qosylyp birge tazalady. Oblystyq shtab múshe­leriniń aıtýynsha, qalanyń tórt myńnan asa turǵyny jasy­lel­dikter qataryn molaıtqan eken. Qostanaı óńirinde sáýir týy­symen qar kóbesi de sógilip, aǵyl-tegil erı bastaıdy. «Jasyl el» eńbek jasaǵynyń tap-tuınaqtaı jıylyp, qamshy basar kezi de osy tus. Qys boıy qar astynda jı­nalǵan qoqysty tez arada jınap, joıady. Al jasyleldikter bul iske bıyl elý myń adamdy tartamyz dep otyr. Sáýirdiń ba­synan bastap Qostanaıda senbilikter men asarlar bastalmaq. Kók­temmen birge qolǵa alar is kókjıegi de keńeıip keteri anyq. Názıra JÁRIMBETOVA. Qostanaı.