Iаdroǵa qarsy álemniń kóshbasshysy

Keshe Astanada Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynda tanymal reseılik saıasat­taný­shy Iýrıı Solozobovtyń «Nazarbaev – ıadroǵa qarsy álemniń kósh­bas­shysy» atty ki­tabynyń tu­saý­keseri bolyp ótti. Memleket basshysy N.­Á.Na­zar­baevtyń fenomendik tulǵalyq syryn ashýǵa arnalǵan eńbekter sońǵy kezderi halyqaralyq sheń­berde jıi shyǵa bastaýda. Bul halyqaralyq qaýymdastyqtyń Qa­zaqstanǵa, onyń basshysyna degen erekshe yqylasyn kórsetse kerek. Ulttyq strategııa ınstı­týtynyń arnaıy jobalar boıyn­sha dırektory (Reseı Federa­sııa­sy), «Qazaqstan – saıası jańa­lyq­tar agenttiginiń» bas redak­tory jáne postkeńestik keńis­tiktegi saıasattyń ózekti másele­lerine arnalǵan maqalalar men kitaptardyń avtory Iý.Solozobov jınalǵan qaýym aldynda sóz aldy. Joba avtory bolyp sana­latyn saıasattanýshy «Nazarbaev – ıadroǵa qarsy álemniń kósh­bas­shysy» atty kitap  jaıly áńgi­melep berdi. Kitapta  tanymal re­seılik ǵalymdardyń, belgili saıasattanýshylar men ǵalym­dar­dyń jáne qoǵam qaıratkerleriniń pikirleri berilgen. Muqabasy erekshe kórkemdelip, ishki betteri túrli-tústi fotolarmen bezendirilgen eńbek ázirge 2 myń danamen shyǵyp otyr. Budan basqa kópshilik naza­ry­na Qazaqstan jáne onyń Kósh­basshysy jaıly birqatar kitaptar serııasy usynyldy. Olar Iýrıı Solozobovtyń aıtýynsha,   Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyl­dyǵyna, osy ýaqyt ishinde qol jetkizilgen jetistikterge  arnalyp otyr. Joba avtory Qazaqstanǵa ja­ńa geoekonomıkalyq jobalar­dyń ıntegrasııalyq kóshbasshysy já­ne bastamashysy retinde belsendi ról berilýi tıis, dep sanaı­tyn­dyǵyn da jetkizdi. «Bizdiń «eý­razııalyq úshtik» – Reseı, Qazaq­stan jáne Belorýssııa – bul álem­degi iri memleketter. Biz KSRO-nyń ekonomıkalyq áleýe­tiniń 83 paıyzyna ıemiz. Ashyq aıtqanda, bizdiń eki el – Reseı men Qazaqstan – bular ózinen ózi qýatty ári táýelsiz blok», dedi ol óz sózinde. «Nazarbaev faktory» bizdiń yntymaqtastyq isimizde erekshe mańyzǵa ıe, deı kelip, 2005 jyly Reseı azamattarynyń basym bóligi Nursultan Nazar­baevty TMD elderindegi eń ta­nymal saıasatker retinde ataǵan­dyǵyn da tilge tıek etti. Nur­sultan Nazarbaev – úlken eldiń arman-maqsattaryn júzege asyra alatyn jaýapty da kemeńger kóshbasshy. Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Tuńǵysh Prezıdenti ózi basshylyq etip otyrǵan jas memleket óz táýelsizdiginde ıadroǵa qarsy beıbitsúıgish el bolyp qalyptasýy úshin kóptegen ju­mys­tar atqardy. KSRO kezinde elimiz aýma­ǵyn­da 1040 qurylyqaralyq ballıs­tıkalyq zymyrandardyń ıadro­lyq oqtumsyǵy jáne áýe baza­synyń 370 ıadrolyq oq zarıady bolsa, bul álemdegi tórtinshi oryndy bildiretin edi. Nursul­tan Nazarbaev 1991 jyldyń sońynda Almaty deklarasııa­syna qol qoıyp, onda Táýelsiz Memleketter Dostastyǵynyń qu­ry­lýy týraly jarııalanýmen qatar, burynǵy Odaqtyń ıadro­lyq arsenalynyń jumys isteýine birlesip baqylaý jasaý tetigi de aıqyndalǵan bolatyn. Prezıdent N.Nazarbaev elimizdiń Iаdro­lyq qarýdy taratpaý týraly shartqa qosylýǵa daıyn ekenin 1992 jyly 18-23 mamyrda Va­shıngtonǵa alǵashqy resmı sapa­ry kezinde de jarııalady. Arty­nan respýblıka aýmaǵynda orna­lasqan ıadrolyq qarý joıylǵan bolatyn. Qazaqstan ıadrolyq qarý­dy taratpaý rejimin nyǵaı­týǵa qatysty osyndaı qadam jasaı otyryp, Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýsyz aımaq qurý týraly bastama kóterdi. Sóz sońynda Iý.Solozobov Qazaqstan sodan beri ıadrolyq qarýsyzdaný salasynda júıeli saıasat usta­nyp kele jatqandyǵyn erekshe atap kórsetti. Negizinen kitap Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń bas­­­­­pa­sóz qyzmeti men Qazaqstan Pre­zıdentiniń Tuńǵysh mura­ja­ıy­nyń kómegimen jarııalanyp otyr. Olar da tusaýkeser rási­mine arnaıy kelip qatysty. Is-shara barysynda Qazaqstan  Pre­zıdentiniń baspasóz qyzmeti ázir­legen «Qazaqstandyq jol: táýel­sizdik hronıkasy» atty derekti fılm de kópshilik nazaryna usynyldy. Sońynan Iý.Solozobov akademııa tyńdaýshylary men professor-oqytýshylar qu­ra­my aldynda «Nazarbaev – ıadrolyq qarýǵa qarsy qoz­ǵa­lys­tyń kóshbasshysy» taqy­ry­bynda dáris oqydy. Odan keıin akademııa rektory Aryn О́r­sarıev osy bilim ordasynyń ǵylymı keńesi atynan reseılik saıasattanýshyǵa Qazaqstan Prezıdenti janyn­daǵy Memlekettik basqarý akade­mııasynyń qurmetti professory dıplomyn saltanat­ty jaǵdaıda tabys etti. Asqar TURAPBAIULY.