Almaty aýasy tazaryp keledi

Osy qysta Keńsaıǵa ba­rýy­myz jıilep ketti. Birqatar ardaq­ty aǵalardan aıyrylyp qaldyq qoı. Sol kisilerdiń aldyndaǵy sońǵy paryzdy ótep, kóńil onsyz da ja­byr­qaý tartyp turǵan sát­terde As­tanadan kelgen bir dosy­myz tó­mendegi Almatyǵa kózi tús­kende shoshynǵandaı syńaı ta­nyt­ty. Qala ózin tumshalaǵan bulyńǵyr munardan tasalanyp kórinbeı tur eken. Sol kórinisti bizdiń dos qol­ma-qol sýretke túsirip alyp jatty. Búgin Almaty qalasy tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdal­a­ný­dy retteý basqarmasynan kelgen atmosfera tazalyǵyn baǵam­daı­tyn máli­met qolyma tıgende sol oqıǵany eske túsirdim. Myna saraptama derekteri qalany jap­qan bulyńǵyr mu­nar ishinen bir úmit sáýlesin jyl­tyratqandaı. Naýryz aıynda Alma­ty­daǵy atmosferanyń lastaný ındeksi 10,4 bolypty. Budan ótken jyl­dyń naýryzynda 12,1, al onyń aldyndaǵy jyly 13,6 bolǵan kór­setkishterden kemý úrdisine bet alý­shylyq ańǵarylǵandaı. Aıtar bolsaq, shynynda da qa­la bıligi qoldanyp jatqan shara­lar­dyń arqasynda Almatydaǵy atmosferalyq aýanyń jaǵdaıy jaq­saryp keledi. Buǵan avto­kó­lik­tiń ýyttylyq normalaryn já­ne tehnıkalyq baıqaýdan ótýdi, sa­tylatyn avtomotor janarma­ıy­nyń sapasyn, kólikti gazǵa kóshirý oraıyndaǵy baǵdarlamanyń júze­ge asýyn baqylaýdy kúsheıtý já­ne basqa sharalar ıgi áserin tıgizýde. Sondaı-aq megapolıstegi aýa­nyń lastaný deńgeıin kemitýde shy­ǵys aınalma joly birinshi ke­zeginiń paıdalanýǵa berilýi, joldardyń kúrdeli ári aǵymdaǵy jóndeýden ótýi jáne jańadan salynýy úlken ról atqarýda. Qalalyq máshıne parki jańa­lanýda. Búgin tańda paıdalaný mer­zimi 3-7 jyl arasyndaǵy má­shıneler kóbeıe túsken. Bul da aýanyń tazarýyna kómektesýde. Derek kózderine súıensek, al­dyń­ǵy jyldarmen salystyrǵanda lastaný 2,6 myń tonnaǵa kemigen. Buǵan ne nárse septesti desek, jylý-energetıkalyq kásiporyn­dar­da osy zamanǵy tozańnan tazartý jabdyqtary qoıylǵan, halyqara­lyq áýejaı jáne birqatar usaq ká­siporyndar qazandyqtary gazben jaǵylatyn bolǵan. Sonymen birge jeke menshik turǵyn úı sektory gazdandyryldy. О́tken jyly ǵana 64 shaqyrym gaz qubyry jelisi tartylyp, 20 myńǵa jýyq úı «kó­gil­dir otyn» paıdalanatyn boldy. Sóıtip, Almaty aýasynyń tazarý úderisi jalǵasyn tabýda. Qorǵanbek AMANJOL.