Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń jetekshiligimen ótken tómengi palatanyń jalpy otyrysynda alty másele qaraldy. Onyń ishinde eń negizgisi – Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly tanystyrǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine dene shynyqtyrý jáne sport máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy boldy. Baıandamada málimdelgendeı, budan bylaı eldegi sport túrlerin qarjylandyrý tetigi saralaý júıesi arqyly iske asyrylatyn sekildi.
Otyrysty ashqan Májilis Tóraǵasy depýtattarǵa aldymen jańa áriptesteri Serik Sápıevti resmı túrde tanystyrdy. Odan keıin kún tártibi naqtylanyp, bes zań jobasyna qatysty qorytyndy ázirleý jóninde arnaıy qaýly qabyldandy.
Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Máýlen Áshimbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federasııasynyń Úkimeti arasyndaǵy avıasııalyq izdestirý jáne qutqarý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» Zańǵa jáne «1996 jylǵy 18 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federasııasynyń Úkimeti arasyndaǵy temir jol kóligi kásiporyndarynyń, mekemeleri men uıymdarynyń qyzmetin quqyqtyq retteýdiń erekshelikteri jónindegi kelisimge ózgerister engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde baıandama jasady.
Sondaı-aq, baıandamashynyń «2012 jylǵy 11 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń Qyrǵyz Respýblıkasy aýmaǵynda jáne Qyrǵyz Respýblıkasy azamattarynyń Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda bolý tártibi týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy readmıssııa týraly kelisimdi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Qyrǵyz Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy readmıssııa týraly kelisimdi iske asyrý tártibi týraly atqarý hattamasyn ratıfıkasııalaý týraly» zań jobalaryna qatysty sóılegen sózinen soń, Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy Gúlnar Iqsanova «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine densaýlyq saqtaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyna qorytyndy ázirleý qajet etilip otyrǵanyn aıtty. Sóıtip, otyrysqa qatysqan depýtattar tarapynan joǵaryda atalǵan zań jobalaryna qatysty qaýly biraýyzdan qabyldandy.
Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıytqy bolýymen ázirlenip, Májilistiń jalpy otyrysynda alǵash ret tanystyrylǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine dene shynyqtyrý jáne sport máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn mınıstr A.Muhamedıuly egjeı-tegjeıli baıandady.
Atalǵan zań jobasy Dene shynyqtyrý men sportty damytýdyń 2025 jyldarǵa deıingi tujyrymdamasyna jáne el Úkimetiniń zań jobalaý jumystarynyń josparyna sáıkes ázirlengendigin tilge tıek etken baıandamashy, mundaǵy maqsat sportty qarjylandyrýdyń qoldanystaǵy júıesin jetildirý bolyp tabylatyndyǵyn basa aıtty. Sondyqtan da, sportty qarjylandyrý boıynsha usynylyp otyrǵan zań jobasyndaǵy jańa úlgide Qazaqstan úshin perspektıvaly bolyp keletin jáne qazaqstandyq sportshylar halyqaralyq deńgeıde joǵary nátıjelerge qol jetkizetin sport túrlerin respýblıkalyq jáne oblystyq deńgeıde tıimdi qarjylandyrýdy qamtamasyz etýge basymdyq berilmek. Sol sebepten, munda Ulttyq olımpıada komıtetine dene shynyqtyrý jáne sport salasyndaǵy memlekettik tapsyrysty alý jáne oǵan qatysý quqyǵyn berý kózdeledi.
«Bıýdjetti aıqyndaǵan kezde sport túrlerin saralaý tetikteri eskeriletin bolady. Al osy saralaý kórsetkishterine halyqaralyq jarystardaǵy sport jetistikteri, sport túriniń ulttyq-mádenı «dástúrliligi», kadrlyq áleýet pen materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń bolýy, óńirdiń klımattyq jaǵdaıyna baılanysty sport túrleriniń erekshelikteri de nazardan tys qalmaıdy. Demek, zań qabyldansa, onyń quqyqtyq, áleýmettik-ekonomıkalyq keri saldary bolmaıdy degen sóz», – dep oı qorytqan mınıstr baıandamasynan soń, oǵan depýtattar tarapynan suraqtar qoıyldy.
Bul saýaldar boıynsha halyqaralyq deńgeıdegi maman daıarlaý isi men sportshylardy bıýdjet qarajaty arqyly qarjylandyrý tetigi, buqaralyq sport pen ulttyq sport túrleri jáne ony damytý, atalǵan salany demeýshiler tarapynan qarjylandyrýdy zańdastyrýdyń tetikteri syndy máseleler kóterildi. Eshbir saýaldy jaýapsyz qaldyrmaǵan mınıstrge ótip ketse de ózektiligin joımaǵan ótkir syn da aıtyldy.
«Aq jol» partııasynyń tóraǵasy Azat Perýashevtiń dopıng daýyna qatysty Olımpıada altynynan aıyrylǵan el sportshylarynyń jaı-kúıi men olardyń jaýapkershiligine qatysty málimdemesi Májilis Tóraǵasyn da beı-jaı qaldyrmady. «Altynnan aıyrylǵan sportshy memlekettiń qarajatyn qashan, qaıtip qaıtarady jáne onyń komandasy qandaı jazaǵa tartylýy tıis?» degen saýaldy tótesinen qoıǵan depýtatqa Arystanbek Muhamedıuly máseleniń óte oryndy kóterilip otyrǵandyǵyn aıtty:
«Bul ótken kúnderdiń enshisinde qalǵan dúnıe desek te, ol áli de bolsa óziniń ózektiligin joıǵan joq. Alaıda, biz atalǵan máselege qatysty búgingi zań jobasyna naqty usynystar engizip úlgermedik. Qazirgi tańda sala mamandarymen keńese otyryp, halyqaralyq tájirıbelerge saraptaý júrgizýdemiz. Jaqyn kúnderi osy sekildi keleńsiz jaǵdaıǵa ushyraǵan sportshylardyń ózimen qosa, onyń tutas komandasyn qylmystyq jaýapkershilikke tartýdyń negizderin naqtylaıtyn bolamyz», – dedi mınıstr.
Esterińizge sala keteıik, zań jobasyndaǵy taǵy bir jańashyldyqtardyń biri – saralaý júıesi aıasynda sport túrleriniń óńirlik tizbesin qurý men onyń fýnksııalaryna qatysty tártiptiń engizilýi boldy. Iаǵnı, qujat qabyldansa, el aımaqtaryndaǵy quzyreti basym sport túrleriniń tizbesin ázirleý men bekitý jergilikti atqarýshy organdardyń ózderine júktelmek. Sondaı-aq, buqaralyq sport pen ulttyq sport túrlerin ǵana emes, múgedekter arasyndaǵy sporttyń damýyn qamtamasyz etip, sportshylar men olardyń jattyqtyrýshylaryna tólenetin aı saıynǵy qarjy kólemderin aıqyndap, bekitý de osy zań jobasynda naqty kórsetilgen.
Nurlybek DOSYBAI,
«Egemen Qazaqstan»