ÚShJAQTY KELISIMNIŃ ORYNDALÝYNA BAILANYSTY
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ata Zańynda árkimniń eńbek etý bostandyǵyna, qyzmet pen kásip túrin erkin tańdaýyna quqyǵy bar ekeni atap kórsetilgen. Al, ómirde kezdeısoq jaılar bolatynyn eskersek, eńbek adamynyń quqyǵyn qorǵaý qajettigi týyndaıtyn kezder de kezdesedi. Bul másele kásipodaq uıymdarynan qoldaý taýyp, úshjaqty kelisim nátıjesimen sheshiletinine kóz jetkizildi.
О́ńirde ótken jyly 37 adam jumys ornynda zardap shekse, onyń 18-i aýyr jaraqat alyp, eńbekke jaramsyz retinde tirkelgen. Úshjaqty kelisim arqasynda osy azamattardyń quqyqtary qorǵalypty. 2008-2010 jyldary aralyǵynda atqarylǵan jumys qorytyndysy shyǵarylyp, aldaǵy mindetter aıqyndaldy.
Kásipodaq qyzmetin qaıta jandandyrý qajettigin kótergen Myrzaǵalı Moldahmettiń basshylyǵymen óńirdegi kóptegen mekemelerde kásipodaq uıymdary jumys isteýde. Olardyń jumys berýshiniń jalaqyny ýaqtyly tóleýin, jumysshylarǵa áleýmettik-turmystyq jaǵdaı jasaý men eńbekkerlerdiń quqyǵyn qorǵaý jáne eńbek zańynyń oryndalýyn qatań baqylaıtynyn aıtýǵa bolady. Nátıjesinde qanshama azamat óz quqyqtary qorǵalýyna jol ashsa, ózge de máseleler sheshimin tabýda. Bul úshjaqty kelisimdegi negizgi tarmaqtardyń biri. Kelisim aıaqtalyp, ótken jumysqa esep berilip, jańasyn taldaǵan basqosýdaǵy ózekti másele osyǵan tireldi.
Almaty kásipodaqtar odaǵynyń tóraǵasy Myrzaǵalı Moldahmet ár jumysshy óz quqyǵyn bilýi tıis, sonda ǵana daýly másele bolmaıdy, dedi. Úshjaqty kelisim – áleýmettik áriptestiktiń negizi. Almaty oblysynyń ákimi, Almaty kásipodaqtar odaǵy jáne Jetisý óńiriniń jumys berýshiler birlestikteri 2008-2010 jyldarǵa úshjaqty kelisimge otyrǵan. О́tken jyldar aralyǵyndaǵy kelisim merzimi aıaqtaldy. Osy aralyqta halyqty áleýmettik qorǵaý, olardyń tabysy men ómir súrý deńgeıi, eńbek qaýipsizdigi jáne basqa da áleýmettiń áleýetin kóterýge baǵyttalǵan jumystar jaıly esepter tyńdalyp, kóptegen jaılar ortaǵa salyndy.
Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bastyǵy Umsyn Balabıeva áleýmettik saladaǵy atqarylǵan jumys qorytyndysy jaıly aıtty. Máselen, ótken jyldary óńir halqyn jumyspen qamtý, jańa mamandyqtarǵa oqytý, jastardy kásibı daıarlaý barysyndaǵy jumystar jandana túsipti. Osylaısha bólingen qarajat tıimdi jumsalyp, myńdaǵan jumys orny ashylǵanyn aıtqan jón.
Úshjaqty kelisimniń taǵy bir baǵyty – balalar quqyǵy. Olardyń bilim alyp, demalystaryn tıimdi ótkizýine baǵyttalǵan sharalardyń óz deńgeıinde bolýyn qadaǵalaý óz jemisin bergen. Talaı jyldardan beri aıtylǵan balalarǵa arnalǵan demalys lagerleri jaıly ózekti másele de úshjaqty kelisim nátıjesinde sheshimin tabatyndyǵy. Endi balalar burynǵydaı mektep janyndaǵy lagerlerde demalmaıdy. Ásem tabıǵat aıasynda arnaıy lager salý jedel qolǵa alynýda.
Úshjaqty kelisim jalǵasyn tabady. Onyń maqsaty men múddesi jetisýlyqtardyń erteńgi ómirin qalyptastyrýǵa negizdelýde.
Kúmisjan BAIJAN.
Almaty oblysy.