Is-sharaǵa Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Arhıv isi jáne qujattama departamentiniń, memlekettik arhıv mekemeleriniń ókilderi, «Zerde» UH basshylary, «Turan» ýnıversıtetiniń oqytýshylary men stýdentteri, Prezıdent Arhıviniń ujymy qatysty. Tanystyrylym barysynda Qazaqstandaǵy memlekettik arhıvterdegi aqparattyq tehnologııalardy ázirleý men engizýdiń keleli máseleleri talqylandy.
Tanystyrylymdy kirispe sózben ashqan Prezıdent Arhıviniń dırektory Borıs Japarov jahandaný dáýirinde sıfrly tehnologııalarǵa kóshý, bul úrdistiń mańyzdy qyryna jatatyndyǵyn atap ótti. «El tarıhynyń derekteri saqtalatyn Qazaqstan arhıvteri bul úrdiske belsendi túrde jumyldyrylyp otyr. Sıfrly tehnologııalar qaǵazdy qujatqa sıfrly kóshirme jasaý arqyly túpnusqalyǵyn saqtaý múmkindigin beredi. Bul bir jaǵynan, saqtaýdyń mindetterin sheship berse, al ekinshi jaǵynan, arhıvtik muranyń jappaı sıfr-
laý derekterimen jumys jasaıtyn zertteýshiler sanynyń ulǵaıýyna múmkindik beredi. Aqparattyq tehnologııalardyń arqasynda qujat ashyq ári qoljetimdi kúıge enedi», dedi ol.
Sıfrly formattaǵy aqparattyń jańa túri qazirgi tańda qarqyndy túrde damyp keledi, sondyqtan arhıvter elektrondy arhıvterdiń saqtalýyn qamtamasyz etýi tıis. Bıylǵy jyldyń basynda qazaqstandyq arhıvshiler Amerıka Qurama Shtattarynda bolyp, onda sheteldik áriptestermen sıfrly tehnologııalarǵa kóshý úrdisi boıynsha tájirıbe almasyp qaıtty.
«Arhıvtik qujattardy sıfrlaý amerıkalyq arhıvshilerdiń eń basty mindetteriniń biri bolyp tabylady. Qazaqstandyq jáne amerıkalyq arhıvterdegi qoldanylatyn jumys tehnologııalary bir sıpatta. Sonymen qatar, Prezıdent Arhıvi qujattardy sıfrlaý men «elektrondy arhıvti» qurý yrǵaǵy boıynsha amerıkalyq arhıvterden ozyq ekendigin» B.Japarov atap kórsetti.
Nursultan Nazarbaev «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda sıfrly tehnologııalarǵa kóshý týraly naqty tapsyrma berdi. Sonymen qatar, Memleket basshysy Qazaqstan zańnamasyn jańa jaǵdaıǵa beıimdeý kerektigin atap ótip, «Kommýnıkasııanyń damýy men optıkalyq-talshyqty ınfraqurylymǵa jappaı qoljetimdilikti de qamtamasyz etý kerek. Sıfrly ındýstrııany damytý basqa barlyq salalarǵa serpin beredi. Sondyqtan, Úkimet IT salasyn damytý máselesin erekshe baqylaýda ustaýǵa tıis» ekendigin naqty baǵdar etip qoıdy.
2014 jyly Prezıdent Arhıvinde «2015-2018 jyldarǵa arnalǵan Aqparattandyrý tujyrymdamasy men baǵdarlamasy qabyldanyp, soǵan sáıkes qujattardy jappaı sıfrlaý bastaldy. Qazirgi tańda Prezıdent Arhıviniń «Elektrondy arhıv» bazasyna 62 myńnan astam is engizildi. Bul zertteýshilerdiń «Arhıvtik qor» derekter bazasyna qosylýyna jáne qor, tizimdeme, qujat deńgeıindegi aqparattar alýyna múmkindik beredi.
Bıylǵy jyly Arhıvtiń oqý zalyna onlaın qoljetimdilik usyný arqyly zertteýshilerdiń eń túkpirdegi jumystarǵa aralasý múmkindigi qoldanysqa engiziletin bolady. 2021 jyly Arhıv taǵy da 160 myń isti sıfrly formatqa kóshirýdi josparlap otyr.
Is-shara sońynda qatysýshylar Prezıdent Arhıvindegi sıfrlaý úderisiniń barysymen tanysty.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY