Soǵys qımyldaryn kóz aldyńa elestetetin áskerı maqsattaǵy mundaı strategııa jaıdan-jaı ázirlenbeıdi. Onyń túp negizinde kópshilikke belgisiz múddeler qaqtyǵysy men múddeler básekelestigi jatady. Al Aq úıdiń baspasóz hatshysy Shon Spaıserdiń sózine qaraǵanda, D.Tramp generaldardan ıslamshylarmen kúresýdiń is-josparyn usynýdy suraǵan. «Ol óz komandasy múshelerinen alǵa qoıǵan maqsatqa jetý úshin qazirgi qaýip-qaterdi tártipke keltirýdiń strategııasyn jasaý qajettigin talap etti», − deıdi Sh. Spaıser osy másele jóninde.
AQSh prezıdenti D.Tramp ótken jylǵy prezıdenttik saılaý naýqany kezinde Aýǵanstan problemalaryna baılanysty basqasha pikir bildirgen edi. Ol AQSh áskerleriniń Aýǵanstannan ketetin ýaqyty jetkenin, AQSh Aýǵanstanǵa jyl saıyn ondaǵan mıllıard dollar qarjy shyǵyndap jatqanyn aıtqan bolatyn. «Meni Aýǵanstannan buryn óz elim qyzyqtyrady, − degen edi sonda ol. – Bul elde biz mektepter men joldar salamyz. Olardy jaryp jiberedi, qaıta salamyz, taǵy jaryp tastaıdy. Bárinen buryn sol soǵystan óz úılerine oralǵan jastarǵa qıyn. О́ıtkeni, olar ómirden óz ornyn taba almaı, áýrege túsedi. Qanekı, bizder Aýǵanstandy emes, AQSh-ty qalpyna keltireıik».
Donald Tramp prezıdenttikke kandıdat bolmaı turǵan 2013 jyly aýǵan problemasyn sheshýdiń jolyn usynǵan edi. Sondyqtan da Kabýl bıligi onyń prezıdent bolyp saılanýyn jáne onyń sheshimin asyǵa kútti. Biraq, AQSh-tyń jańa basshysynyń uıǵarymy joǵarydaǵydaı boldy. Eger Aýǵanstanǵa qatysty strategııany Aq úı basshylyǵy maquldasa, onsyz da ondaǵan jyldar boıy oq pen ottyń arasynda ómir súrip kele jatqan beıbit turǵyndarǵa qıyn soǵatyny anyq. О́ıtkeni, arnaıy jiberilgen amerıkalyq áskerıler de, «Islam memleketi» men «Talıbannyń» sodyrlary da aýǵan jerinde qarap jatpaıtyny belgili.
Bul jerde másele AQSh-tyń Aýǵanstanǵa qansha ásker jóneltetininde jáne olardyń qandaı operasııalarǵa qatysatynynda bolyp otyr. Keıbir aqparattar boıynsha, Aýǵanstanǵa jiberiletin áskerılerdiń sany 5 myń adamdy quraıdy. Qazirgi kezde bul elde AQSh-tyń 8,5 myń, NATO-nyń 4,5 myń áskerıi bar. Olar birlesip, aýǵanstandyqtardyń ǵana emes, birqatar elderdiń de «bas aýrýyna» aınalǵan «Islam memleketi» men «Talıban» qozǵalysynyń kúshterine qarsy aıaýsyz kúres júrgizbek.
Jasyratyny joq, qazirgi kezde Aýǵanstan armııasy urys qımyldarynda biraz qıyndyqtardy basynan keshirýde. Mysaly, ótken jyly olar jaralanǵandardy qospaǵanda, 6,8 myńdaı adamynan aıyrylǵan. Kóktem kelip, aýa raıy jylyna salysymen úkimet áskerleri men talıbter arasynda qarýly soǵys qyza túsetini bar. Onyń qyza túsýi esirtki saýdasyna tikeleı baılanysty. Bul úrdis jylda qaıtalanady. Jaqynda, ıaǵnı 7 mamyrda Qundyz provınsııasyndaǵy Kalaı-zal ýezine baqylaý ornatý tolyqtaı talıbterge kóshti. Qundyz provınsııasy gýbernatorynyń baspasóz hatshysy M.Akbarıdiń málimdeýinshe, olar birneshe baǵyt boıynsha shabýyl jasaǵan. Sarbazdar men polıseıler barynsha qarsylyq kórsetse de, kómek – kúshti kútpesten sheginýge májbúr bolǵan.
Jalpy, «Islam memleketi» degendi túbirinen qurtpaı, biraz elge tynyshtyq ornamaıtyny anyq. Bul másele Pentagon basshysy D.Mettıstiń Danııa astanasy – Kopengagende «Islam memleketine» qarsy soǵysyp jatqan 14 eldiń áskerı basshylarymen kezdesýinde de sóz boldy. Kezdesý qorytyndysy boıynsha ótken baspasóz máslıhatynda D.Mettıs Aýǵanstanda ózderiniń «aıtarlyqtaı tegeýrindi qarsylaspen betpe-bet kelip otyrǵanyn» jasyrmaı, ashyq málimdedi. Soǵan qaraǵanda, Aýǵanstanǵa qosymsha ásker jiberiletin kún alys emes sııaqty.