Shymkenttiń gaz taratý jelileri tolyqtaı jańartyldy

Egemen el bolǵanymyzǵa shırek ǵasyr tolǵanda, Táýelsizdik kúni merekesi qarsańynda Shymkentte gaz taratý jelilerin qaıta jóndeý men jańǵyrtýdyń kezekti satysy aıaqtalyp, el ıgiligine berildi. Osylaısha Shymkent shaharynyń búkil gaz jelileri sapasy jóninen elimizdegi eń ozyq satyǵa kóterildi. Atalǵan sharaǵa oblys ákimi Janseıit Túımebaev, «QazTransGazAımaq» AQ bas dırektorynyń birinshi orynbasary Ǵalym Aıdosovpen birge bıznes qurylymdarynyń ókilderi de qatysty. Oblys basshysy óńirdi kógildir otynmen qamtamasyz etý jumystary jaıyna toqtalyp, osy baǵyttaǵy ıgi isterdiń jalǵasyn tabýyna tilektestik bildirdi. – «QazTransGaz» aksıonerlik qoǵamy qazirgi tańda oblystaǵy 300 myń­ǵa jýyq abonentti gazben qamtý qyzmetin júrgizip otyr. Atalǵan m­ekeme keńestik kezeń kezinde salynyp, tozyǵy jetken qubyrlardy, qon­dyrǵylardy jańartý arqyly ha­lyqqa sapaly gaz berý maqsatynda soń­ǵy 6 jylda 33 mlrd teńge ınves­tı­sııalyq qarjyǵa «Shymkent qa­la­synyń gaz taratý jelilerin qaıta qurý men jańǵyrtý» baǵdarlamasyn jú­z­ege asyrdy. Qubyrlar jer astymen júrgizildi. Bul qala men eldi me­kenderdiń kórkin jaqsarta tústi. Jal­py búginge deıin ınvestısııalyq qarajattar esebinen 2 390 shaqyrym gaz qubyrlary jańartylǵan. Nátı­je­sinde, 2017 jyldyń 1 qańtar­y­na qu­byrlardyń tozyǵy jetýi 2010 jylmen salystyra eseptesek, 60 paıyzdan 19 paıyzǵa tómendetildi, – dedi Janseıit Túımebaev. Munan bólek, aımaq basshysy 2013 jyly Túr­kistan qalasyna №15, 2015 jyly Báıdibek, Sozaq aý­dan­daryn gazdandyrýǵa №18 «Shaldar» avto­­ma­tty gaz taratý stansalarynyń «QazTransGaz» ak­sıo­­nerlik qoǵamy­nyń qarajaty esebinen aıaqtalyp, iske qosylǵanyn aıtty. Nátıjesinde, bú­gin­­gi tańda Túr­kistan shahary men Shaıan eldi mekeni gazben qam­tylyp ja­tyr. Mundaı júıeli jumystary úshin «QazTransGaz» kompanııasyna alǵys bildiremiz, dedi oblys ákimi. 2009-2016 jyldar aralyǵynda bıýdjet esebinen eldi mekenderdi gazdandyrý salasyna 65 mlrd teńge qarajat jumsalyp, 203 eldi mekenge kógildir otyn jetti. Al bıyl olardyń qataryna 25 aýyl qosylyp, oblys boıy­n­- sha jalpy qamtylǵan eldi meken sany 300-ge jetti. Bul oblystaǵy eldi mekenderdiń 35,5 paıyzy. Jalpy alǵanda, oblys turǵyndarynyń 1 mıllıon 755 myńnan (61,8 paıyz) astamy kógildir otyndy tutynýda. Al «Beıneý – Bozoı – Shymkent» otandyq magıstraldy gaz qubyry boıyndaǵy 8 aýdannyń 248 eldi mekenin (684 304 halyq) gazdandyrý maqsatynda josparlanǵan 7 avtomatty gaz taratý stansasynyń (AGTS) 4-ýi iske qosyldy. Qalǵan 3 AGTS qu­ry­lysyn 2017 jyldyń birinshi jar­tyjyldyǵyna aıaqtaý josparla­nyp otyr. Osyǵan oraı, oblysty gaz­dandyrýdyń 2021 jylǵa deıingi is-sharasy ázirlenip, 47 eldi mekendi gaz­dandyrýdyń jobalyq-smetalyq qu­jattamalaryn ázirleý jumystary bas­talyp ketti. Keler jyly gazdandyrý isinde budan bólek jumystarǵa da qarjy qaraý josparlanýda. Jalpy, oblys eldi mekenderin gaz­dandyrýdyń is-shara josparyna sáıkes, 2017-2020 jyldar aralyǵynda 733 630 turǵyny bar 383 aýyldy gazdandyrý josparlanǵan. Nátıjesinde 2020 jyldyń sońyna deıin 683 eldi meken kógildir otynmen qamtylmaq. Bul degenińiz – 2,5 mln halyq, oblys turǵyndarynyń 89 paıyzy. «QazTransGaz Aımaq» AQ bas dırektorynyń birinshi orynbasary Ǵalym Aıdosovtyń aıtýynsha, gaz qubyrlaryn jańǵyrtý joba­syn júzege asyrý kezinde olar ınno­va­sııalyq tehnologııany barynsha qoldanǵan. Eń negizgisi – bolat qu­byrlardan góri polıetılennen ja­sal­ǵan qubyrlardy tóseý áldeqaıda tıim­di. – 2009 jyly bastalǵan oblystaǵy gaz taratý jelisin jańǵyrtý baǵdar­la­masynyń nátıjesinde gazben qam­tý­dyń tehnıkalyq bazasy keńeıdi. Bolat qubyrlar, paıdalaný merzimi álde­qaıda uzaq ári elektrohımııalyq qor­ǵanysty qajet etpeıtin polıetılen­ge aýystyrylyp jatyr. Bul olardy jóndeýge ketetin shyǵyndardy edá­ýir azaıtady. Jobany júzege asy­rý­dyń tıimdiligi – júıeniń gaz ót­ki­zý múmkindigi saǵatyna 85 myń tek­she metrden 258 myń tekshe metr­ge deıin kóbeıedi jáne joǵary qy­symdy gaz qubyrlaryn birneshe ret shyǵyrshyqtaý arqyly búkil júıe­niń beriktigin kúsheıtedi. О́ńirde ja­ńa gaz ınfraqurylymy quryldy, to­zyǵy jetken qubyrlar polıetılen qu­byr­lar­ǵa aýystyrylýda. Eskirgen gaz ta­ratý pýnktteriniń ornyna blokty-jı­nalmaly pýnktter salynyp jatyr, – dedi Ǵalym Aıdosov. Bul óz kezeginde gazdandyrýdyń ınfr­a­qurylymyn jańalap qa­na qoı­maı, tutynýshylar men jetki­zý­shi­ler ara­synda senimdi baılanys ornatyp, jańa qatynas qalyptastyrýǵa múm­kin­dik berip otyr. Asylbek DOSALY