Qyzmet pen qurmet

Elimiz egemendikke qol jetkizip, barsha qazaq halqy qýanyshyn qoınyna syıdyra almaı jatqan kezde táýelsizdigimizge kúmánmen qarap, onyń ǵumyry qysqa bolatyny týrasynda boljam jasap jatqandar da boldy. Burynǵy Keńes odaǵyna kiretin barlyq respýblıkalar arasyndaǵy ekonomıkalyq baılanystar úzilip, árqaısysy óz taǵdyryn ózi oılap jantalasqa tústi. Tipten qazirgi ekonomıkalyq daǵdarysty sol kezeńdegi qıyndyqtarmen salystyryp qarasaq, ol jyldardy – tozaq, qazirgi kezdi – jannat deýge bolar. Táýelsizdigimizdiń bastapqy jyl­da­ryn­daǵy qıyndyqtar Ońtústik Qazaqstan óńiriniń halqy úshin de óte aýyr tıdi. Iri kásiporyndar, sharýashylyqtar, zaýyttar men fabrıkalar múldem toqtady. О́ńirde jappaı jumyssyzdyq ornady. Áleýmettik problemalar shyńyna jetti. Aýdan ortalyqtary men aýyldar bylaı tursyn, Shymkent qalasynyń ózinde elektr jaryǵy, tabıǵı gaz bolmady. Kóp qabatty úılerdiń turǵyndary óz aýlalaryna qazan-oshaq quryp, tamaq pisiretin. Qysta páterlerine temir pesh ornatyp, murjasyn terezeden shyǵaryp qoıyp kómir jaǵatyn jaǵdaıǵa jetti. Qaladaǵy 4 bólmeli páter quny 400-500 AQSh dollaryna deıin quldyrady. Túnde qalada júrý qorqynyshty, tipti, qaýipti boldy. Maqtaaral atyrabyndaǵy egindi sharýashylyqtar sý tapshylyǵyn tartty... Týra osy tusta Zaýytbek Qaýys­bek­uly Turysbekov Ońtústik Qazaqstan obly­synyń ákimi bolyp taǵaıyndaldy. Jańaǵy aıtylǵan áleýmettik pro­b­le­malardyń negizgi sebepteriniń bi­ri, negizinen, kórshi О́zbekstan Res­pýb­lı­kasymen tikeleı baılanysty edi. Atap aıtqanda, Qazaqstannyń ońtústik óńiri kórshi respýblıkadan alynatyn elektr qýaty, tabıǵı gaz jáne egin sýy­na táýeldi bolatyn. Muny О́zbekstan basshysy jaqsy biletin. Sondyqtan bul resýrstarǵa baǵany sharyqtatyp qoımaı, ony saıası qural retinde ǵana paıdalandy jáne prezıdent Islam Karımov bul jaǵdaıdy tikeleı óz baqylaýynda ustady. Zaýytbek Qaýysbekuly jumys ýaqy­ty­nyń úshten birin osy problemalar­dy sheshý jolyna arnady desem, artyq aıtqanym emes. Ár aptanyń 3 kúnin О́zbekstan úkimeti úıinde, prezıdent apparatynda ótkizdi. Ol kezde О́zbekstan prezıdenti Islam Karımov Mınıstrler keńesiniń tóraǵasy qyzmetin qosa atqara­tyn. Úkimet tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ismoıl Hakımovıch Jýrabekov  laýazymy jáne yqpaly ja­­ǵynan respýblıkada ekinshi adam bolyp esepteletin. Men sol kisiniń qaramaǵynda, quramyna 24 mınıstrlik pen agenttik kiretin úkimettiń agro­óner­kásip departamentin basqardym. Búı­regim qandastaryma qansha buryp turǵanymen, meniń qolymnan keletin kómek shamaly ǵana edi. Zaýytbek Qaýysbekuly О́zbekstan Respýblıkasy úkimeti úıiniń aýlasynda tańǵy saǵat 08.00-de Ismoıl Jýrabekovti kútip alyp, ol kisimen birge kabınetine kirip ketetin. Sharýaǵa qajetti basshylardyń barlyǵyn sonda shaqyrtyp nemese olarǵa jazbasha túrde tapsyrma bergizdirip, máselesin sheship shyǵatyn. Árıne, oń sheshimder ońaı qabyldanbaıtyny belgili. Aptasyna birneshe ret kelip-ketýge týra keletin. Keıde problemalar tym kúrdelenip ketken kezde Nursultan Ábishuly arqyly Islam Karımovke qońyraý soqtyryp, О́zbekstan prezıdentiniń qa­­byl­daýynda da talaı márte bolyp, kezdes­ken túıtkilderdi tabandylyqpen she­ship otyrǵanyn bilemin. Zaýytbek Qaýysbekuly óziniń iskerligi, talanty, tabandylyǵy jáne jaǵymdy mineziniń arqasynda bir jyldyń ishinde prezıdent Karımov pen onyń birinshi orynbasary Jýrabekovtiń nazaryna iligip, qurmetine ıe boldy. Islam Ábdiǵanıuly úlken bir jıyn­­da oblys ákimderin óte qatty sy­naǵany bar. «Sender qalaı jumys isteý kerektigin bilmeısińder! Senderge iskerlik, taban­dylyq jetispeıdi! «Mana qýshnı Chımkent vıloıatınıng Zaýytbek degan hokımı bor. Eshıknı ıopsang terazadan kıradı, terazanı ıopsang devornı býzıb kıradı. Ana haqıqıı hokım – nastoıashıı termınator», dep baǵa bergen edi. Zaýytbek Qaýysbekuly О́zbekstanǵa jıi kelip júrip Tashkent qalasynyń qaq ortasynda jerlengen Tóle bı babanyń qabiri qaraýsyz qalǵanyn kórdi. Shuǵyl áreket jasap, babanyń basyna záýlim kesene turǵyzdy, mańaıyn abattandyrdy. Eń bastysy, babanyń qabir tasyndaǵy «Qarlyǵash bı» esimin «Tóle bı» dep aýys­tyrýy – ondaı keseneniń júzin soǵýdan da qıyn tirlik bolatyn. Kesenege Tóle bı babanyń atyn da jazdyrdy, ári ol qasterli keshendi О́zbekstan memleketiniń qorǵaýyna alynǵan qundy dúnıeler tizimine de engizdi. Sondaı-aq, Turysbekovtiń ákim bolyp turǵan kezinde Ońtústik Qazaqstan oblysynda qabirleri qaraýsyz qalyp, attary umytyla bastaǵan kóptegen tarıhı tulǵalar men áýlıelerdiń mazarlary abattandyrylyp, olardyń basyna záýlim keseneler turǵyzyldy. Sóıtip, «О́li rıza bolmaı, tiri baıymaıdy» degen ulaǵatty sózdi temirqazyq etip, qıyn-qystaý kezde oblys halqynyń rýhanı baılyqtarynan aıyrylyp qalmaýyna zor yqpal etti. Zaýytbek Qaýysbekulynyń Qazaq­stan Respýblıkasy memlekettik qyzmet isteri jónin­degi agenttik tóraǵasy, Ishki ister mını­stri kezindegi jasaǵan tyń reformalaryn, el ıgiligi úshin jumsaǵan qajyr-qaı­ratyn  halqymyz jaqsy biledi. Son­dyqtan, men qaıratker tulǵanyń el esite qoımaǵan, ózim kýá bolǵan eńbekterinen ǵana mysal keltirip otyrmyn. Zaýytbek Qaýysbekuly 1997 jyl­dyń sońynda Kóshi-qon jáne demogra­fııa agenttiginiń tóraǵasy bolyp ta­ǵaı­yn­daldy. Bul qyzmette bir jyldan sál ǵana astam ýaqyt istedi. Sol qysqa kezeńde Elbasynyń kóshi-qon saıasatynyń oryndalýy júıesin jasady. Oǵan qajetti zańdar men normatıv aktilerin retke keltirdi. Qytaı, Mońǵolııa jáne О́zbekstan mem­le­ket­terindegi qazaqtar turatyn eldi me­ken­derdi ózi aralap, Prezıdentimizdiń sha­qyrtýyn qandastarymyzǵa jetkizip, kósh­tiń basyn ózimen birge ala qaıtty. Bul saladaǵy jasalǵan júıe arqyly she­t­ eldegi baýyrlarymyzdyń 1 mıllıon­daı­y­nyń tarıhı Otanyna oralýyna úlken úles qosty. Z.Turysbekov Qazaqstannyń О́zbekstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókilet­ti elshisi bolyp turǵan kezinde eki memleket arasyndaǵy saıası, eko­no­mıkalyq baılanystardyń ny­ǵa­ıý­yna kúsh­ti yqpal jasady. El­ba­sy Nursultan Nazarbaevtyń halyqaralyq joǵary bedelin jáne eki el prezıdentteri ara­syn­daǵy dostyq, syılastyq qa­rym-qa­ty­nastaryn dıplomatııalyq sheber­lik­pen paıdalanyp, О́zbekstannyń Naýaı obly­syna qarasty Nurata aýdanyndaǵy qa­biri múldem qaraýsyz jatqan Áıteke bı babamyzǵa da kesene salynýyna О́zbekstan prezıdentiniń ruqsatyn alyp ber­­di. Qazaqstandyq qaltaly 7 jigittiń ba­syn qosyp, ózi bas bolyp babanyń basyna záýlim kesene turǵyzdyryp, janyna meshit saldyryp, zııaratqa keletin kisiler úshin barlyq qajetti jaǵdaılardy jasatyp, mańaıyn abattandyryp kórkeıtkizdi. Árıne, Qazaqstannyń kez kelgen óńir­lerinde záýlim ǵımarattar, keseneler, úlken keshender salynyp jatyr. Biraq, ózge memlekette saıasattyń kiltin taýyp, til tabysyp, retin kelti­rip, qazaqtyń eki birdeı bıine kesene turǵyzyp, olardy sol memlekettiń qor­­ǵaýyna alynǵan qundy dúnıeler ti­zi­mi­ne engizýi naǵyz isker, talantty, sheber dıplomat Zaýytbek Qaýysbekuly Turysbekovtiń eren eńbegi jáne erligi deý­ge bolady. Zaýytbek Qaýysbekulynyń eli men Elbasyna adal azamat retinde, Táýel­siz­digimizdiń nyǵaıýyna, Otanymyzdyń kórkeıýine, ekonomıkamyzdyń damýyna qosqan úlesi zor der edim. «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» demeı me? Eline qut ákeler osyndaı jaq­sylarymyz kóp bolsyn. Ibadýlla QALYBEKOV