Elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótken dóńgelek ústel «Kınematografııa týraly» jáne «Kınematografııa máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalaryn talqylaýǵa arnaldy.
Otandyq kıno tarıhynda tuńǵysh ret zań qabyldaıyn dep jatqandyqtan, osy jobalar buǵan deıin de birneshe ret qoǵamdyq talqylaýdan ótti. Keshegi talqylaý da oı-pikirlerdi jınaqtap, qorytýǵa, zańǵa ereje bola alatyn usynystardy ázirleýge uıytqy bolatyny anyq. Dóńgelek ústelge qatysqan Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Aqtoty Raıymqulova eń aldymen kınoóndiristiń sapalyq jáne sandyq kórsetkishterin arttyrý, qazaqstandyq kınony halyqaralyq naryqtarǵa shyǵarý máselesin aıtty. Otandyq kınoóndiristi qalyptastyrý, jetildirý, damytý máseleleri boıynsha jasalyp jatqan qujattar men qoǵamdyq talqylaýlardyń mańyzdylyǵyna mán berdi.
Dóńgelek ústelde «Kınematografııa týraly» zań jobasyna qatysty beınerolık kórsetildi. Munda «Qazaqfılm» ishinde memlekettik fılmder qoryn jeke qurylym retinde qurý, ulttyq fılmderdi álemdik naryqqa shyǵarý jáne olardyń prokatyn qoldaý, kıno túzilimniń kópdeńgeıli júıesin damytý men ulttyq kadrlardyń biliktiligin kóterýge baǵyttalǵan sharalardy iske asyrý, sondaı-aq, Ulttyq kınony qoldaý qory men eksperttik keńes qurý, «Qazaqfılm» aýmaǵynda erkin ekonomıkalyq aımaq qurý týraly tujyrymdyq bastamalardyń kıno týraly zań jobasyna negiz bolǵany aıtyldy. Bul oraıda talqylaýǵa qatysqan Parlament Májilisiniń depýtaty Káribaı Musyrman zań jobasyndaǵy Ulttyq kınony qoldaý qoryn, erkin ekonomıkalyq aımaq qurý syndy tyń bastamalar, saıyp kelgende, qarjyǵa tireletinin aıtty. Shynynda, qordyń quryltaıshysy kim, zańdyq turǵyda qalaı jumys isteıdi, ekonomıkalyq aımaqtyń ınvestorlary kimder degen máselelerdiń artynda úlken qarajat turǵany sózsiz.
Otyrysta sóz alǵan «Meloman» kompanııasynyń bas dırektory Vadım Golenko men Qazaqstan kınematografısteri odaǵynyń tóraǵasy Slambek Táýekeldiń oıy bir jerden shyqqany da atap óterlik jaıt. Nege deseńiz, kınony damytý, sol úshin qujat jasaý, zań qabyldaý jaǵy máseleniń bir qyry bolsa, onyń ekinshi qyry – fılmderge kórermen tartý. Kıno – ıdeologııa quraly dep qansha aıtqanymyzben, myqty fılmderdi kórsetý úshin kınoteatrlarǵa kórermen toptastyrý jaǵy aqsap turǵany belgili. Vadım Golenko kınoteatrlarda kórsetiletin kınolardyń 85 paıyzdyq kórsetkishi Astana jáne Almaty qalalarynyń úlesine tıedi, bul basqa eldi mekenderdegi turǵyndar kınoǵa barmaıdy degendi bildiredi deı kelip, elimizdiń árbir aýdanyndaǵy Mádenıet úılerinde kınoteatr qurý máselesine toqtaldy. Sondaı-aq, Slambek Táýekel Keńes Odaǵy tusynda bir adam orta eseppen jylyna 19 ret kınoǵa barǵanyn aıtty. Tek qana Parıj qalasynda 400-den asa kınozal jumys istese, táýelsiz Qazaqstannyń barlyq aımaǵyndaǵy kınozaldardyń 300-ge jetpeıtinine toqtaldy. «Bizde tehnıka da bar. Jaqsy fılmder de túsirilýde. Biraq sony kórermenge jetkizý jaǵy olqy túsip jatyr» – degen tóraǵa jobadaǵy keıbir bapqa qatysty oıyn bildirdi.
Jalpy, kınematografııa týraly zań jobasyn talqylaý keń aýqymda ótti.
Aıgúl SEIILOVA,
«Egemen Qazaqstan»